De situatie rond Pelin Bergi bij Kwakoegron roept inmiddels vragen op die verder gaan dan de vraag wie daar vandaag goud wint.
Rosebel Gold Mines stelt dat het bedrijf al in januari 2020 melding heeft gemaakt van ongeoorloofde mijnbouwactiviteiten in het gebied en de autoriteiten toen om ingrijpen heeft gevraagd. Volgens het bedrijf is sindsdien herhaaldelijk om ondersteuning gevraagd.
Ruim zes jaar later vragen DNA-leden Rabin Parmessar en Michael Marengo om de activiteiten onmiddellijk tijdelijk stil te leggen en een onafhankelijk onderzoek in te stellen.
Zij willen onder meer weten wie er actief is, over welke vergunningen of andere rechten wordt beschikt en wat de overheid sinds de eerste melding heeft gedaan.
Daarmee ontstaat een ongemakkelijke vraag: als de overheid inderdaad al sinds 2020 wist van deze activiteiten, waarom is er dan na zes jaar nog steeds zoveel onduidelijkheid?
Waar was het toezicht?
Volgens Rosebel beschikt het bedrijf in het betreffende gebied over exploratierechten, maar niet over commerciële exploitatierechten.
De onderneming zegt bovendien dat zij de gemelde winning niet uitvoert en daarvoor aan derden geen toestemming heeft gegeven.
Juist daarom ligt hier een belangrijke verantwoordelijkheid bij de overheid.
Als er daadwerkelijk op grote schaal wordt gegraven, materiaal wordt afgevoerd en goud wordt verwerkt, moet kunnen worden vastgesteld wie dat doet, op basis van welk recht en onder toezicht van welke instantie.
President Jennifer Simons heeft zelf eerder aangegeven dat de ordening van de goudsector een belangrijk aandachtspunt blijft.
Volgens haar zijn naast grote goudmaatschappijen ook legale en illegale goudzoekers actief in het binnenland, terwijl Suriname onvoldoende inkomsten uit zijn goudsector haalt.
Pelin Bergi lijkt daarmee geen geïsoleerd incident, maar een nieuwe test voor de vraag of Suriname zijn eigen goudsector daadwerkelijk kan controleren.
Niet alleen goud, maar ook water en bodem
De zorgen gaan bovendien verder dan vergunningen en staatsinkomsten. Parmessar en Marengo vragen ook onderzoek naar mogelijk gebruik van cyanide, andere gevaarlijke stoffen en de afvoer van reststoffen en water. Tijdens hun bezoek werden volgens berichtgeving onder meer bassins en omvangrijke mijnbouwactiviteiten waargenomen.
Tegelijkertijd moet worden benadrukt dat er op dit moment geen onafhankelijk onderzoeksresultaat is dat daadwerkelijke bodem- of waterverontreiniging bij Pelin Bergi bevestigt. Ook Rosebel stelt dat eerst monstername en laboratoriumonderzoek moeten uitwijzen welke stoffen zijn gebruikt en welke gevolgen daarvan zijn.
Dat onderzoek moet er dus komen. Niet morgen, niet wanneer de publiciteit is verdwenen, maar nu.
Wie heeft het goud gewonnen en waar is het geld?
Misschien is dit wel de belangrijkste vraag.
Wanneer in een gebied jarenlang goud wordt gewonnen, moet de staat kunnen achterhalen hoeveel goud is geproduceerd, waar het naartoe is gebracht, hoe het is geregistreerd en welke belastingen, heffingen of andere bedragen aan de Staat verschuldigd waren.
Als dat niet kan worden vastgesteld, gaat het niet alleen om milieutoezicht. Dan gaat het om de bescherming van publieke middelen.
Suriname beschikt over enorme natuurlijke rijkdommen, maar de regering heeft zelf erkend dat het land onvoldoende profiteert van de goudsector.
Dan kan zes jaar bestuurlijke onduidelijkheid rond een locatie waar volgens parlementariërs op grote schaal wordt gewerkt, niet als een detail worden behandeld.
De overheid moet nu duidelijkheid geven
Pelin Bergi vraagt niet om politieke verklaringen, maar om feiten.
Welke melding ontving de overheid in 2020? Welke instantie behandelde die? Welke inspecties volgden? Welke vergunningen bestaan er? Wie heeft rechten verleend?
Hoeveel goud is gewonnen? Waar is het goud gebleven? Welke inkomsten zijn geregistreerd? En wat is inmiddels vastgesteld over bodem, water en gebruikte chemicaliën?
Als de activiteiten legaal zijn, moet dat aantoonbaar zijn.
Als ze illegaal zijn, moet worden uitgelegd waarom ze zo lang konden doorgaan.
En als er schade is ontstaan, moet worden vastgesteld wie daarvoor verantwoordelijk is.
Suriname kan niet blijven praten over de ordening van de goudsector terwijl goud wordt gewonnen en de overheid vervolgens moet vragen wie er eigenlijk aan het werk is.
Pelin Bergi is daarom meer dan een mijnbouwkwestie. Het is een test van staatsgezag, toezicht, milieubescherming en financiële transparantie.
Na zes jaar is één ding duidelijk: de vraag is niet langer alleen wat er in Pelin Bergi gebeurt. De vraag is waarom Suriname het zo lang heeft laten gebeuren zonder dat het antwoord duidelijk is.
Ben M.D.
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
