Aan alle Surinaamse studenten: ik moedig jullie aan om zeker te studeren, maar werk vooral aan je academische vorming, je kritisch denkvermogen en je vaardigheden. Dat is veel belangrijker dan de titels die je achter je naam kunt plaatsen.
En koop je titel niet, want het heeft geen zin. Je valt door de mand zodra je je mond opendoet. Kijk naar de regering: dat is een goed voorbeeld. In dit artikel sta ik stil bij wat er misgaat in Suriname.
We zien vaak genoeg dat een eenvoudig persoon op de hoek van de straat in Suriname een helder beeld heeft van wat er in het land moet gebeuren, terwijl veel ‘geleerden’ de zaken ingewikkelder maken dan nodig is. President Simons staat hierbij voorop.
Nee, mevrouw Simons, het ‘kinkie-systeem’ is niet moeilijk. U maakt het moeilijk en houdt het zo in stand, omdat u volgens mij eveneens onderdeel bent van het probleem. En velen zien dat!
Suriname heeft een militair als president gehad: onbetrouwbaar! Een politieagent zou het beter doen: eveneens onbetrouwbaar!
En zo zijn er velen geweest, naast presidenten, ministers en parlementariërs, allemaal met diploma’s en andere kwalificaties.
Het resultaat na 51 jaar is volgens mij een land dat economisch en bestuurlijk ernstig is ontspoord en waarin corruptie een groot probleem vormt.
Dit komt doordat zogenaamde titeldragers de boel hebben verziekt. Buschauffeurs zitten in de cockpit van een spaceshuttle, diploma’s en titels worden gekocht en verkocht, terwijl niemand controleert of kwalificaties daadwerkelijk zijn behaald. Er wordt onvoldoende gecontroleerd!
Professor in kippenpoep
Ik dacht dat ik laatst een masterclass zag aankondigen die in Suriname werd gegeven. Een van de sprekers was volgens de presentatie een professor in kippenpoep, een kippenarts of dierenarts.
Plotseling was hij ook energiedeskundige. Plotseling is iedereen in Suriname immers energiedeskundige vanwege olie en gas, toch, toch, toch?
Deze ‘professor in kippenpoep’ vertelde dat kippenmest enorm veel energie bevat en dat Suriname en de Surinamers daar schatrijk van zouden kunnen worden, maar dan alleen als men hem als deskundige zou inschakelen.
Met andere woorden: deze professor was op zoek naar een ‘jang’. Tijdens het hele gesprek tooide hij zich met academische titels die, figuurlijk gesproken, in kippenpoep waren gedoopt. Dit is een ziekte in Suriname.
Al 51 jaar zijn adviseurs en allerlei sabimangs en sabivrouwen met academische titels bezig presidenten, ministers, parlementariërs en anderen te adviseren over hoe zij het land moeten besturen. Het resultaat? 51 jaar wanbeleid en een land dat op verschillende gebieden ernstig achteruit is gegaan!
Al 51 jaar zijn notarissen, advocaten, hoogleraren, professoren in kippenpoep en vele anderen actief in en rond het bestuur van het land.
Waar gaat het dan mis? In een corrupt systeem lijkt het erop dat je vooral een meester moet zijn in corrupt denken, corruptie moet kunnen faciliteren en misschien zelfs moet beginnen met het kopen van een titel!
Een academische titel is geen bewijs van wijsheid, een bul geen garantie voor integriteit en een buitenlandse opleiding geen automatische erkenning van intellectuele superioriteit.
Suriname moet afrekenen met de diplomacultuur waarin het papiertje belangrijker is geworden dan de persoon die erachter schuilgaat.
Laat ik duidelijk zijn: wanneer mensen onvoldoende toegang hebben gehad tot kwalitatief goed onderwijs, kan dat hun vermogen beperken om complexe maatschappelijke vraagstukken te begrijpen.
Maar dat betekent niet dat je hen moet onderschatten. Zwaai in Suriname met ‘Leri no poeroe dong’ en je raakt een gevoelig punt.
Het gezegde past bij een samenleving waarin sommige mensen met diploma’s rondlopen die mogelijk niet overeenkomen met hun werkelijke kennis en vaardigheden.
De bul als statussymbool
In Suriname lijkt soms een merkwaardige wetmatigheid te gelden: hoe langer de titel vóór iemands naam, hoe minder ruimte er overblijft om kritische vragen te stellen.
De ene presenteert zich als doctor, de andere als meester en weer een ander voert trots een buitenlandse graad die nauwelijks iemand durft te controleren.
Alsof de letters vóór de naam automatisch bewijzen dat de drager verstandiger, eerlijker en competenter is dan de rest van de samenleving.
De column ‘Een ezel met een bul…’ van Ivan Cairo in De Ware Tijd raakt precies deze pijnlijke kwestie.
Aan de hand van de bestuurlijke controverse rond de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS) stelt de auteur de vraag hoe mensen die beschikken over juridische kennis en bestuurlijke bevoegdheden een conflict zo ver kunnen laten escaleren, terwijl overleg en behoorlijk bestuur juist tot hun verantwoordelijkheden behoren.
Het Surinaamse gezegde ‘Leri no poeroe dong’ vat het probleem kernachtig samen. Geleerd zijn betekent nog niet dat je wijs bent.
Een diploma kan aantonen dat iemand een opleiding heeft gevolgd, maar het vertelt niet automatisch of die persoon zelfstandig kan denken, integer handelt of in staat is verantwoordelijkheid te dragen.
En precies daar begint het probleem: in Suriname lijkt het papiertje soms belangrijker te zijn geworden dan de ontwikkeling van de mens.
De diplomacultuur: leren om vooruit te komen of om indruk te maken?
Onderwijs behoort mensen intellectueel te ontwikkelen. Het moet hun vermogen vergroten om informatie te analyseren, argumenten te toetsen, verbanden te leggen en zelfstandig conclusies te trekken.
Maar wanneer het behalen van een diploma het enige doel wordt, verandert onderwijs in een administratieve hindernisbaan: slaag voor de examens, ontvang het certificaat, voeg de titel aan je naam toe en presenteer jezelf vervolgens als deskundige.
De vraag wat iemand werkelijk heeft geleerd, verdwijnt dan naar de achtergrond.
Een diploma is waardevol wanneer het het resultaat is van daadwerkelijk studeren, oefenen, onderzoeken en kritisch nadenken.
Maar wanneer een titel wordt gekocht, diploma’s zonder serieuze toetsing worden verstrekt of werkgevers niet controleren of kwalificaties authentiek zijn, wordt het diploma een product in plaats van een bewijs van bekwaamheid.
Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen aantoonbare gevallen van diplomafraude, gebrekkige kwaliteitsbewaking en opleidingen waarvan het niveau onvoldoende is vastgesteld.
Niet ieder buitenlands diploma is verdacht en niet iedere afgestudeerde met beperkte kritische vaardigheden heeft fraude gepleegd. Maar juist daarom zijn onafhankelijke verificatie en kwaliteitscontrole noodzakelijk.
Wanneer een samenleving niet weet of de kwalificaties waarop zij vertrouwt daadwerkelijk deugen, ondermijnt zij haar eigen professionele standaarden.
Een titel kopen is gemakkelijk; ontwikkeling laat zich niet kopen
Stel je een organisatie voor die een belangrijke functie moet invullen. Er melden zich twee kandidaten. De eerste beschikt over indrukwekkende titels, presenteert een glanzend cv en spreekt met het zelfvertrouwen van iemand die gewend is bewonderd te worden.
De tweede heeft misschien minder indrukwekkende papieren, maar kan aantoonbaar problemen oplossen, helder redeneren, verantwoordelijkheid nemen en samenwerken.
Wie krijgt de baan?
Als de keuze hoofdzakelijk wordt bepaald door titels, contacten en uiterlijk vertoon, loopt de organisatie het risico de verkeerde persoon aan te nemen.
Wanneer bovendien niemand controleert waar diploma’s vandaan komen of aan welke eisen de opleiding moest voldoen, ontstaat ruimte voor misleiding en vriendjespolitiek.
Het gevolg kan veel verder reiken dan één verkeerde benoeming. In sectoren zoals de gezondheidszorg, techniek, rechtspraak en het openbaar bestuur kunnen onbewezen kwalificaties gevolgen hebben voor de veiligheid, rechtszekerheid en kwaliteit van de publieke dienstverlening.
De oplossing is niet om diploma’s waardeloos te verklaren. Integendeel: echte opleidingen moeten juist worden beschermd tegen vervalsing en kwaliteitsverlies.
Werkgevers en overheidsinstellingen moeten kwalificaties verifiëren, accreditatie controleren en kandidaten beoordelen op aantoonbare competenties.
Wie een functie krijgt op basis van een diploma, moet ook kunnen aantonen dat de opleiding daadwerkelijk is gevolgd en dat de vereiste kennis aanwezig is.
Een korte buitenlandse opleiding maakt niemand automatisch wereldwijs
Ook de fascinatie voor buitenlandse opleidingen verdient kritische aandacht. Een studieperiode in Nederland, de Verenigde Staten of elders kan bijzonder waardevol zijn.
Zij kan iemand confronteren met andere denkmethoden, institutionele structuren en professionele standaarden. Maar de geografische locatie van een opleiding is geen garantie voor intellectuele ontwikkeling.
Wie korte tijd in het buitenland verblijft, heeft daarmee niet automatisch geleerd complexe problemen te analyseren, tegenargumenten serieus te nemen of eigen fouten te erkennen.
Dat hangt af van de inhoud van de opleiding, de intensiteit van het leerproces en de manier waarop iemand de opgedane kennis verwerkt en toepast.
Een buitenlands diploma zonder aantoonbare kennis is niet méér waard dan een binnenlands diploma zonder aantoonbare kennis.
Het verschil wordt gemaakt door de kwaliteit van het onderwijs en de ontwikkeling van de persoon, niet door de naam van het land op het certificaat.
Zodra iemand terugkeert naar Suriname, is de studie voorbij, maar begint de uitdaging om de opgedane kennis daadwerkelijk toe te passen.
Toch kunnen gebrek aan zelfontwikkeling, gemakzucht en corruptie de overhand krijgen. En daar zijn volgens mij voldoende voorbeelden van.
In Suriname lijkt de ontwikkeling van kritisch en zelfstandig denken soms ondergeschikt te raken aan het leren functioneren binnen een corrupt systeem.
Waar is het kritisch denken gebleven?
Het diepere probleem is dat kritisch denken onvoldoende centraal kan staan wanneer onderwijs vooral wordt gezien als een route naar een baan, een salaris of maatschappelijke status. Dan leren mensen hoe zij examens moeten halen, maar niet noodzakelijk hoe zij zelfstandig moeten oordelen.
Kritisch denken betekent dat je een bewering niet accepteert omdat iemand een titel heeft. Het betekent dat je vraagt naar de onderbouwing, de aannames onderzoekt en bereid bent je oordeel te herzien wanneer de feiten daartoe aanleiding geven.
Het betekent ook dat je je eigen overtuigingen durft te onderzoeken. Een werkelijk ontwikkelde academicus kan zeggen: ik weet het niet, ik heb mij vergist of uw argument is beter dan het mijne. Dat zijn geen tekenen van zwakte, maar van intellectuele volwassenheid.
In een samenleving waar status en persoonlijke relaties zwaar kunnen wegen, is dat vermogen essentieel. Zonder kritische burgers kunnen zwakke argumenten overeind blijven omdat ze afkomstig zijn van invloedrijke personen. Zonder kritische professionals kunnen fouten jarenlang worden herhaald omdat niemand de moed heeft ze te benoemen.
De prijs van onwetendheid met een titel
De gevolgen van gebrekkige professionele en intellectuele ontwikkeling kunnen ernstig zijn. Een bestuurder die niet in staat is een conflict constructief op te lossen, kan een organisatie verlammen.
Een functionaris die regels wel kan citeren, maar niet begrijpt hoe instituties behoren samen te werken, kan juridische en bestuurlijke problemen vergroten. Een deskundige die kritiek als een persoonlijke aanval beschouwt, maakt leren vrijwel onmogelijk.
Daarom moet de beoordeling van professionals verder gaan dan het cv. Welke problemen hebben zij opgelost? Hoe gaan zij om met kritiek?
Kunnen zij hun besluiten onderbouwen? Handelen zij integer? En zijn zij bereid verantwoordelijkheid te nemen wanneer iets misgaat?
Dat zijn vragen die bij benoemingen in de publieke sector, bij selectie voor leidinggevende functies en bij de beoordeling van academische prestaties veel zwaarder moeten wegen. Ook universiteiten en andere onderwijsinstellingen hebben een verantwoordelijkheid.
Zij moeten de kwaliteit van hun opleidingen bewaken, fraude bestrijden en studenten niet alleen voorbereiden op examens, maar ook op de morele en intellectuele eisen van hun beroep.
Het is nu overduidelijk wat Suriname na de komst van het militaire bewind op onderwijsgebied heeft meegemaakt: een ontwikkeling die volgens mij heeft geleid tot verloedering en corrumpering van het onderwijs en de samenleving.
Suriname moet investeren in kritisch en zelfstandig denken, niet alleen in titels
Een land ontwikkelt zich niet doordat steeds meer mensen een titel achter hun naam kunnen plaatsen. Het ontwikkelt zich wanneer kennis wordt omgezet in kritisch denkvermogen, verantwoord bestuur en eenvoudige, toepasbare oplossingen voor maatschappelijke problemen.
Daarom heeft Suriname een cultuur nodig waarin diploma’s worden gerespecteerd, gecontroleerd en nooit blindelings worden aanvaard.
Waar academische kennis wordt gewaardeerd, maar ook aan de praktijk wordt getoetst. Waar werkgevers kwalificaties controleren en professionals worden beoordeeld op hun werkelijke prestaties.
De kern van de zaak is niet dat Surinamers te veel studeren. Het probleem ontstaat wanneer wij leren verwarren met ontwikkeling, certificering met deskundigheid en status met wijsheid.
Conclusie
De echte uitdaging voor Suriname is daarom niet om zoveel mogelijk diploma’s te verzamelen, maar om mensen op te leiden die hun kennis kritisch, verantwoordelijk en met bescheidenheid kunnen toepassen.
Want uiteindelijk heeft een land weinig aan een indrukwekkende verzameling titels wanneer de samenleving de gevolgen moet dragen van slechte besluiten, gebrekkige deskundigheid en ontbrekende integriteit.
Zoals het er nu voor staat, met de huidige cultuur in Suriname, lijkt het alsof een buschauffeur in de cockpit van een spaceshuttle kan plaatsnemen. Dan zou zelfs Dada of Dodo, als zij genoeg geld hadden om een titel te kopen, president van Suriname kunnen worden!
Dr. Ashwin Ramcharan
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
