Vijftig jaar politiek kan uiteindelijk worden samengevat in één vernietigend oordeel: de generatie die Suriname zou moeten opbouwen, gelooft steeds minder dat haar toekomst nog in Suriname ligt.
Suriname wordt een openlucht bejaardentehuis met een toekomst dat precies hetzelfde zal zijn als 50 jaar terug want de toekomst het land verlaat het land.
Terwijl de oude corrupte politiek en corruptelingen kwijlende verhaaltjes vertellen over Oil en Gas, zijn de jongeren, de toekomst van Suriname, klaar met hun land en hun leiders!
Eigenlijk hebben de jongeren een duidelijke regeeragenda gedefinieerd. Maar de regering luistert niet en dendert voort met het “Owroe Systeem” geïnfecteerd met de Friends en Family parasieten.
De vraag is dan: wie blijft nog achter?
De dommen, nietsnutten, kinderen van de rijken (studeren in het buitenland komen soms wel en niet terug), de bejaarden? Dit blijkt wel uit de statistieken.
Er is een groot verschil tussen hoe oudjes het land en de toekomst zien en hoe de jongeren het zien. Terwijl jongeren weg willen, willen de oudjes blijven. De vraag is dan moet Suriname het hebben van een openlucht bejaarden tehuis?
Dit verbaast me niets. De ouderen in Suriname zijn overmoedig, kwijlen bij de vooruitzichten van Gas en Oil en leven in een illusie. En waarom niet; het land wordt geleid door de oudste President ooit, de oudste vrouw ooit actief in de Surinaamse politiek. Ik heb hier meermalen op gewezen maar, dan ben ik fout.
Een recent is Landelijk Perceptieonderzoek Suriname 3.0 uitgekomen. Het is het finale en harde oordeel na 1 jaar Simons-Rusland: Ook Simons, vrouw of geen vrouw, Oma of geen Oma, ze deugt niet. De jongeren zijn klaar met Suriname, zullen het land verlaten!
Zie hier het bewijs: pagina 14 van het rapport en dan figuur 13.
54% van de jongeren wil binnen 5 jaar weg uit het land. Terwijl de oudjes blijven zitten. En de politiek zoekt naar beleid?
Er bestaan momenten waarop een samenleving wordt geconfronteerd met cijfers die veel verder reiken dan statistiek alleen, omdat zij niet slechts een momentopname vormen van de economische of sociale werkelijkheid, maar een diepere waarheid blootleggen over de richting waarin een land zich gedurende tientallen jaren heeft ontwikkeld.
Het recente onderzoek waaruit blijkt dat een groot deel van de Surinaamse jongeren serieus overweegt het land te verlaten, behoort zonder twijfel tot die categorie, omdat het in feite niet alleen iets zegt over de gevoelens van jongeren anno nu, maar tegelijkertijd een harde evaluatie vormt van een halve eeuw politiek bestuur, economisch beleid, onderwijsontwikkeling en maatschappelijke keuzes.
Wie de uitkomsten van dit onderzoek uitsluitend leest als een tijdelijk gevolg van economische onzekerheid of de hoge kosten van levensonderhoud, begrijpt daarom niet wat hier werkelijk wordt blootgelegd.
Jongeren spreken in werkelijkheid een oordeel uit over vijftig jaar bestuur waarin opeenvolgende regeringen, ongeacht hun politieke kleur, er onvoldoende in zijn geslaagd een samenleving op te bouwen waarin talent, ambitie en ondernemerschap daadwerkelijk worden beloond, waardoor de generatie die het land straks zou moeten dragen haar vertrouwen steeds vaker buiten de landsgrenzen zoekt.
Het wrange van deze ontwikkeling is dat zij zich juist voltrekt op het moment waarop Suriname volgens vrijwel iedere politieke leider aan de vooravond zou staan van een ongekende periode van economische voorspoed dankzij de verwachte inkomsten uit olie en gas.
Al jaren wordt de bevolking verteld dat de grote doorbraak nabij is, dat miljardeninvesteringen onderweg zijn en dat de olie-industrie het fundament zal vormen onder een nieuw tijdperk van welvaart, terwijl tegelijkertijd uit onderzoek blijkt dat juist de generatie die die nieuwe economie zou moeten vormgeven steeds minder gelooft dat zij daarin zelf nog een plaats zal hebben. Dat is misschien wel de grootste paradox van deze tijd.
Een land dat zich voorbereidt op de grootste economische kans uit zijn moderne geschiedenis, ziet tegelijkertijd hoe zijn menselijk kapitaal langzaam maar onmiskenbaar begint weg te stromen, omdat jongeren niet langer overtuigd zijn dat hun toekomst zich in Suriname bevindt.
Een land verliest zichzelf niet wanneer de economie krimpt, maar wanneer zijn jongeren hun hoop verliezen
Politici meten het succes van hun beleid graag af aan economische indicatoren zoals begrotingstekorten, inflatiecijfers, wisselkoersen, buitenlandse investeringen en groeiprognoses, alsof de gezondheid van een samenleving volledig kan worden samengevat in tabellen, grafieken en macro-economische rapporten.
De geschiedenis leert echter dat geen enkele economische indicator zoveel zegt over de werkelijke toekomst van een land als de vraag of jonge mensen nog geloven dat zij hun leven binnen de grenzen van hun eigen samenleving kunnen opbouwen.
Zodra een generatie massaal begint te twijfelen of hard werken, studeren, ondernemen en innoveren nog voldoende perspectief bieden, ontstaat een proces dat veel gevaarlijker is dan een economische recessie, omdat niet alleen de koopkracht afneemt, maar ook het vertrouwen waarop iedere samenleving uiteindelijk is gebouwd langzaam begint af te brokkelen.
Juist daarom moet dit onderzoek worden gelezen als een politieke evaluatie van vijftig jaar onafhankelijk Suriname. Niet omdat iedere regering in gelijke mate verantwoordelijk is voor de huidige situatie, maar omdat het resultaat laat zien dat opeenvolgende bestuurders er gezamenlijk niet in zijn geslaagd een samenleving te creëren waarin jongeren geloven dat hun talenten uiteindelijk worden beloond.
Een samenleving kan herstellen van een valutacrisis, een begrotingstekort of een periode van economische stagnatie, maar zodra haar meest ambitieuze generatie besluit haar toekomst elders te zoeken, begint zij precies dat kapitaal te verliezen waarop iedere duurzame ontwikkeling uiteindelijk is gebaseerd.
De braindrain begint niet op Schiphol, maar op de middelbare school
Braindrain wordt vaak voorgesteld als een verschijnsel dat begint op het moment waarop een hoogopgeleide jongere in een vliegtuig stapt richting Nederland, Canada of de Verenigde Staten, terwijl de werkelijke braindrain zich veel eerder voltrekt.
Zij begint namelijk op het moment waarop een scholier of student tot de conclusie komt dat zijn of haar dromen waarschijnlijk gemakkelijker gerealiseerd kunnen worden in een ander land dan in Suriname.
Vanaf dat moment veranderen niet alleen toekomstplannen, maar ook de emotionele relatie met de samenleving, omdat investeren in lokale ondernemingen, maatschappelijke organisaties of langdurige carrières minder vanzelfsprekend wordt wanneer men diep van binnen al heeft besloten dat de eigen toekomst waarschijnlijk buiten de landsgrenzen ligt.
Dat is precies waarom de huidige cijfers zoveel ernstiger zijn dan zij op het eerste gezicht lijken. Zij vertellen niet alleen hoeveel jongeren willen vertrekken, maar vooral hoeveel jongeren het vertrouwen hebben verloren dat Suriname in staat is een omgeving te creëren waarin talent zich daadwerkelijk kan ontwikkelen.
Daarmee verandert emigratie van een individuele keuze in een collectief oordeel over de kwaliteit van bestuur, onderwijs, economische kansen en maatschappelijke vooruitzichten.
Tien jaar NDP heeft een economische crisis veroorzaakt, maar de vertrouwenscrisis blijkt nog hardnekkiger
Wie de economische geschiedenis van de afgelopen vijftien jaar eerlijk analyseert, kan moeilijk ontkennen dat de periode van tien jaar NDP-bestuur een buitengewoon zware hypotheek heeft gelegd op de ontwikkeling van Suriname.
Onder het presidentschap van Desi Bouterse liep de staatsschuld fors op, verslechterde de financiële positie van de overheid ingrijpend en raakte het vertrouwen van zowel burgers als investeerders ernstig beschadigd.
Die economische erfenis werkte onvermijdelijk door in de jaren die volgden en beperkte de beleidsruimte van iedere daaropvolgende regering.
Toch laat het huidige onderzoek zien dat de uitdaging inmiddels groter is geworden dan het herstellen van macro-economische stabiliteit alleen.
Zelfs na het aantreden van de regering-Simons/Rusland blijkt het vertrouwen van jongeren vooralsnog nauwelijks te zijn teruggekeerd.
Dat betekent niet dat één regeringsjaar voldoende had moeten zijn om alle problemen van tientallen jaren op te lossen, maar wel dat het eerste jaar er kennelijk nog niet in is geslaagd een overtuigend toekomstperspectief te schetsen waarin jonge Surinamers zichzelf herkennen.
De vervreemding tussen jongeren en politiek blijkt daarmee dieper te zitten dan een tijdelijke economische crisis; zij raakt inmiddels aan het geloof dat de overheid überhaupt nog in staat is richting te geven aan de toekomst van het land.
De ouderen spreken over Oil & Gas, terwijl de jongeren investeren in een enkeltje naar het buitenland
Misschien ligt daarin wel de grootste tragiek van het huidige politieke debat. Terwijl vrijwel alle partijen zich verliezen in discussies over oliecontracten, productievolumes, staatsinkomsten en toekomstige welvaart, beoordelen jongeren de samenleving op een heel andere manier.
Zij kijken niet naar toekomstige miljarden, maar naar de kwaliteit van het onderwijs dat zij vandaag ontvangen, naar de kansen op de arbeidsmarkt, naar de toegankelijkheid van huisvesting, naar de ruimte om een onderneming op te bouwen en naar de vraag of deskundigheid werkelijk belangrijker is dan politieke connecties.
Juist daar ontstaat een botsing tussen twee werkelijkheden. De oudere generatie politici blijft spreken over toekomstige rijkdom, terwijl een groeiend deel van de jonge generatie vooral constateert dat de maatschappelijke structuren waarin zij vandaag moet functioneren nauwelijks veranderen. Olie kan een economie versterken, maar zij kan geen vertrouwen kopen.
Vertrouwen ontstaat uitsluitend wanneer burgers ervaren dat instituties eerlijk functioneren, dat prestaties worden beloond en dat de overheid investeert in menselijk kapitaal in plaats van uitsluitend in economische verwachtingen.
De toekomst vraagt om een nieuwe politieke cultuur, niet slechts om nieuwe gezichten
Ik heb de rol van de jongeren aangestipt in een eerder artikel deze week. De luilakken van de Orange beweging 2.0 moeten beter opletten en vooral luisteren naar hun eigen achterban en de jongeren in die achterban.
De houding van de kinderen van de leiding van de VHP is niet altijd representatief. Dit bovenstaande onderzoek wel meer.
Wanneer een halve eeuw politiek uiteindelijk leidt tot een situatie waarin de generatie die het land zou moeten dragen massaal twijfelt aan haar eigen toekomst, dan is de conclusie onvermijdelijk dat niet alleen beleid moet veranderen, maar vooral de politieke cultuur waarin dat beleid tot stand komt.
Suriname heeft behoefte aan een fundamentele omslag waarin onderwijs, innovatie, ondernemerschap, kunstmatige intelligentie, transparantie en institutionele kwaliteit belangrijker worden dan cliëntelisme, partijloyaliteit en kortetermijnpolitiek. Dat vraagt niet alleen om nieuw beleid, maar ook om partijen die bereid zijn zichzelf opnieuw uit te vinden.
Juist daarom zal iedere partij die de komende decennia relevant wil blijven moeten erkennen dat jongeren geen behoefte meer hebben aan politieke folklore, historische loyaliteiten of verkiezingsretoriek, maar aan een geloofwaardig toekomstverhaal dat zichtbaar wordt in concrete keuzes.
Voor de VHP betekent dit dat een NIEUW VHP niet slechts een slogan kan zijn, maar een fundamentele heroriëntatie op de vraag hoe een moderne bestuurspartij de belangen van een nieuwe generatie centraal stelt, waarbij onderwijs, technologische ontwikkeling, goed bestuur en economische innovatie niet langer randvoorwaarden zijn, maar het vertrekpunt van iedere beleidskeuze.
Conclusie: de jongeren bepalen de toekomst, terwijl de ouderen nog steeds vechten om het verleden
Misschien ligt daarin uiteindelijk de hardste conclusie van allemaal.
De generatie die Suriname de komende vijftig jaar economisch, technologisch en maatschappelijk zou moeten opbouwen, laat steeds duidelijker blijken dat zij haar toekomst elders zoekt, terwijl een groot deel van de politieke elite blijft vasthouden aan patronen die hun oorsprong vinden in een verleden waarin macht, partijbelang en persoonlijke netwerken te vaak belangrijker waren dan institutionele kwaliteit en langetermijnontwikkeling.
Dat is niet alleen een economische waarschuwing, maar vooral een culturele noodkreet. Want een land dat zijn meest ambitieuze jongeren verliest, verliest niet slechts mensen; het verliest ondernemers, wetenschappers, ingenieurs, leraren, artsen en toekomstige leiders die juist nodig zijn om de fouten van het verleden te herstellen.
Wanneer Suriname werkelijk wil voorkomen dat zijn grootste exportproduct straks niet langer olie of goud is, maar talent, zal het de moed moeten opbrengen om niet alleen zijn economie te hervormen, maar ook zijn politieke cultuur fundamenteel te vernieuwen.
Pas wanneer jongeren opnieuw geloven dat hun grootste kansen niet in Amsterdam, Toronto of Miami liggen, maar in Paramaribo, Nickerie, Albina, Moengo of Apoera, kan worden gezegd dat vijftig jaar onafhankelijkheid uiteindelijk hebben geleid tot een samenleving die niet alleen politiek vrij is, maar haar burgers ook werkelijk een toekomst weet te bieden.
De jongeren geven duidelijk aan wat de agenda van de politiek en de leiding van het land en de politieke partijen moet zijn. Maar oudjes, luisteren jullie wel? Of gaan jullie het met je rollator de komende decennia zelf doen, precies zoals jullie het de afgelopen 50 jaar hebben gedaan?
Dr. Ashwin Ramcharan RO
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
