De wijze waarop in Suriname coalities worden gevormd, verdient een fundamentele discussie.
Het politieke landschap wordt gekenmerkt door een groot aantal kleine partijen, ingewikkelde onderhandelingen en coalities waarin uiteenlopende belangen met elkaar moeten worden verenigd.
Maar als we na iedere verkiezing grotendeels dezelfde problemen blijven tegenkomen, moeten we ons afvragen of de huidige manier van coalitievorming nog wel in het belang is van het land.
Te veel partijen, te weinig samenhang
Een veelheid aan politieke partijen hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. In een democratie moet ruimte bestaan voor verschillende overtuigingen en maatschappelijke belangen.
Het probleem ontstaat wanneer politieke versnippering leidt tot langdurige onderhandelingen, compromissen die de daadkracht ondermijnen en een regering die voortdurend rekening moet houden met de uiteenlopende belangen van coalitiepartners.
Wanneer kleine partijen een doorslaggevende rol spelen bij de vorming en het voortbestaan van een regering, kan de politieke agenda steeds meer worden bepaald door de noodzaak om de coalitie bij elkaar te houden.
De vraag is dan niet langer uitsluitend wat goed is voor Suriname, maar ook wat iedere afzonderlijke partij uit de samenwerking kan halen.
Het gevolg kan zijn dat belangrijke hervormingen worden vertraagd, verantwoordelijkheden worden verspreid en het voor burgers moeilijker wordt om vast te stellen wie daadwerkelijk verantwoordelijk is voor het gevoerde beleid.
Ook grote partijen zijn geen garantie voor goed bestuur
Toch zou het te gemakkelijk zijn om de schuld uitsluitend bij kleine politieke partijen te leggen. Ook grote partijen hebben laten zien dat een omvangrijke achterban en een sterke positie in De Nationale Assemblée geen garantie vormen voor goed bestuur.
Grote partijen kunnen eveneens beleid laten mislukken, beloften niet nakomen, bestuurlijke fouten maken of het algemeen belang ondergeschikt stellen aan partijpolitieke belangen.
Een partij die veel stemmen krijgt, verdient daarmee het vertrouwen van kiezers, maar geen vrijbrief om zonder voldoende controle te regeren.
Daarom moet de discussie verder gaan dan de vraag hoeveel partijen Suriname nodig heeft. We moeten vooral kijken naar de kwaliteit van het leiderschap, de betrouwbaarheid van politieke organisaties, de deskundigheid van bestuurders en de bereidheid om verantwoordelijkheid af te leggen.
Minder politieke versnippering is niet automatisch beter bestuur. En een grote partij is niet automatisch een goede partij.
Wanneer blijven we dezelfde fouten herhalen?
De kernvraag is waarom Suriname telkens opnieuw worstelt met politieke samenwerking, bestuurlijke continuïteit en het nakomen van verkiezingsbeloften.
Als burgers bij iedere verkiezing hopen op verandering, maar vervolgens opnieuw worden geconfronteerd met politieke ruzies, verdeeldheid en teleurstellende resultaten, raakt het vertrouwen in de democratie verder onder druk.
Een coalitie moet meer zijn dan een optelsom van zetels. Partijen moeten vóór de vorming van een regering duidelijk maken welke gezamenlijke doelen zij nastreven, hoe zij die willen bereiken en waarop zij elkaar en de samenleving aanspreekbaar zullen houden.
Ook moet het voor burgers inzichtelijk zijn welke afspraken zijn gemaakt, welke concessies zijn gedaan en welke belangen uiteindelijk de doorslag hebben gegeven. Politieke samenwerking mag geen gesloten onderhandeling zijn waarvan de rekening uiteindelijk bij de samenleving terechtkomt.
Tijd voor een andere politieke cultuur
Suriname heeft behoefte aan een politieke cultuur waarin inhoud zwaarder weegt dan partijbelang, waarin samenwerking niet uitsluitend draait om het verdelen van functies en waarin politieke leiders bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voor hun besluiten.
Dat vraagt om sterke politieke partijen, duidelijke beleidsprogramma’s, transparante coalitieafspraken en een parlement dat zijn controlerende taak serieus uitvoert.
Ook kiezers hebben een rol: niet alleen stemmen op basis van partijloyaliteit of verkiezingsretoriek, maar politici beoordelen op hun prestaties, integriteit en resultaten.
De oplossing ligt dus niet simpelweg in het uitsluiten van kleine partijen of het versterken van grote partijen. Het gaat om de vraag of partijen, ongeacht hun omvang, bereid en in staat zijn om het landsbelang boven hun eigen politieke overleving te plaatsen.
Suriname kan zich niet blijven veroorloven dat coalitievorming vooral wordt gezien als een politieke rekensom, terwijl de maatschappelijke problemen blijven liggen.
Als we steeds opnieuw vergelijkbare resultaten krijgen, moeten we niet alleen andere leiders overwegen, maar ook kritisch kijken naar de manier waarop we politieke macht organiseren en controleren.
Want uiteindelijk gaat het niet om hoeveel partijen aan de macht deelnemen, maar om wat die macht oplevert voor het land en zijn bevolking.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
