Het interview van SLM-directeur Johan Sandie en presidentieel luchtvaartadviseur Faizel Baarn in Onder de Loep was opnieuw een vertoning van fraaie toekomstverhalen en wederzijdse complimenten, terwijl de samenleving nog altijd op controleerbare resultaten wacht.
Vooral Baarns verklaring dat Sandie vanwege zijn track record werd aangesteld, roept een ongemakkelijke vraag op: welke prestaties rechtvaardigen dat vertrouwen eigenlijk?
Ik heb ruim dertig jaar bij SLM gewerkt en Sandie persoonlijk meegemaakt, ook in zijn eerdere leidinggevende functies, waaronder Director of Flight Operations.
Hij behoort tot het managementverleden van een maatschappij die jarenlang steeds verder is afgegleden. Dat verleden vervolgens als aanbeveling presenteren, zonder de resultaten ervan kritisch te beoordelen, vind ik verbijsterend.
Een directeur die na augustus nog moest leren?
Sandie verklaarde dat de organisatie uit de operationele chaos van augustus had geleerd hoe belangrijk redundancy, oftewel reservecapaciteit, is.
Laat dat goed tot u doordringen: een voormalige Director of Flight Operations vertelt dat hij en de organisatie pas na deze ontregeling opnieuw het belang hebben ontdekt van een van de meest elementaire beginselen van luchtvaartmanagement.
Iedere ervaren operationele leidinggevende weet dat vliegtuigen uitvallen en dat daarvoor vooraf een uitvoerbaar noodplan moet bestaan.
Dat vereist niet noodzakelijk een extra eigen toestel, maar wel betrouwbare vervangingsafspraken en financiële ruimte om verstoringen op te vangen. Waarom waren die voorzieningen in augustus onvoldoende?
Wat heeft Sandie in zijn eerdere leidinggevende jaren aan de weerbaarheid van deze operatie bijgedragen? En hoe verhoudt die gang van zaken zich tot het door Baarn zo geprezen track record?
Dezelfde bestuurders die jarenlang deel uitmaakten van de leiding en de problemen mede zagen ontstaan, worden nu als de redders voorgesteld. Voor mij verklaart juist die bestuurscultuur veel van de toestand waarin SLM vandaag verkeert.
Baarn: wat is uw eigen track record?
Wie het verleden van een ander als aanbeveling gebruikt, moet ook over zijn eigen staat van dienst verantwoording willen afleggen.
Baarn was hoofd van de Luchtvaartdienst, waaronder de luchtverkeersleiding viel. Welke blijvende verbeteringen in personeel, apparatuur, toezicht en dienstverlening heeft hij daar gerealiseerd?
In 2019 werd hij bovendien als diensthoofd buiten functie gesteld tijdens het onderzoek naar een verdwenen vliegtuig dat vermoedelijk betrokken was bij drugstransport.
Volgens de toenmalige minister waren voorgeschreven procedures na die verdwijning niet tijdig gevolgd. Dat is geen vaststelling van strafrechtelijke betrokkenheid, maar het roept wel vragen op over bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Nu spreekt Baarn over een presidentieel crisiskabinet dat SLM en de luchtvaartsector 24 uur per dag monitort, terwijl diezelfde regering verzekert dat de politiek zich niet langer met de bedrijfsvoering moet bemoeien.
Hoe kan een maatschappij zelfstandig functioneren wanneer het presidentiële kabinet zich zo nadrukkelijk met haar bezighoudt? Waar eindigt toezicht en begint politieke sturing?
Ook zijn betrokkenheid bij het Duitse bezoek in januari, waarbij de brandstofintensieve A340-600 als mogelijke oplossing werd bekeken, verdient uitleg.
Nog geen negen maanden later wordt de zuinigere Boeing 777-200ER als verstandige kostenmaatregel gepresenteerd. Meneer Baarn, welke bedrijfseconomische afweging lag destijds achter die belangstelling voor de A340-600? En waarom vroeg de interviewer daar niet naar? Hoe serieus moeten we deze man zijn adviezen nog nemen?
Stoere woorden maken nog geen onafhankelijke directeur
Sandie verklaarde dat niemand hem moet bellen om politieke gunsten of speciale tickets af te dwingen. Zulke verklaringen heb ik tijdens mijn loopbaan vaker gehoord.
Ik ken Sandie vanuit jarenlange samenwerking en beoordeel hem daarom niet op zijn stoere woorden voor de camera, maar op de vraag of hij daadwerkelijk politieke opdrachten durft te weigeren wanneer zijn eigen positie op het spel staat.
De vier problemen die niemand wil aanpakken
Ondertussen bevestigde Sandie dat SLM nog altijd ongeveer twee miljoen Amerikaanse dollar per maand aan overheidssteun ontvangt, terwijl externe accountants de historische schuldenlast nog moeten vaststellen.
Toch vroeg niemand hoe zijn herstelplan de vier problemen gaat oplossen die deze maatschappij al jarenlang verlammen: politieke inmenging in het bestuur, een onbetaalbaar grote personeelsorganisatie, de buitensporige invloed van de vakbond op het ondernemingsbeleid en een onbeheersbare schuldenlast.
Niet één, twee of drie, maar alle vier moeten gelijktijdig en blijvend worden aangepakt. Wie de politiek laat beslissen, de personeelskosten onaangeroerd laat, vakbondsmacht boven de bedrijfsvoering plaatst of de historische schulden blijft meeslepen, heeft geen herstelplan maar een volgende ronde uitstel.
Precies daarom pleit ik voor een gecontroleerde afwikkeling van de huidige SLM en een nieuwe, professioneel bestuurde luchtvaartonderneming die deze lasten niet opnieuw erft.
Minister Raymond Landveld beloofde meer financiële openheid rond september, maar in oktober wacht de samenleving nog altijd op een volledig en controleerbaar overzicht.
Van een minister die transparantie belooft zonder die zichtbaar waar te maken, valt op dat punt weinig serieus meer te verwachten.
Beide heren horen graag muziek in hun plannen, maar de samenleving krijgt de noten niet te zien en kan dus niet beoordelen of werkelijk een mooie melodie ontstaat of opnieuw een hels lawaai.
Een interviewer moet doorvragen, niet apllaudiseren
Ook interviewer Ashwien Harpal liet zijn belangrijkste kans liggen. ‘Nou, ziet er goed uit’, reageerde hij op een verhaal over toekomstige afbouw van staatssteun.
Maar wat zag er goed uit zonder gecontroleerde cijfers of behaalde resultaten? Waarom vroeg hij niet waar SLM over drie maanden, zes maanden, één jaar en twee jaar financieel en operationeel moet staan, en wat er gebeurt wanneer die doelen worden gemist?
Sandie zegde toe begin 2027, nadrukkelijk in januari, met de uitkomsten van het onderzoek en verdere plannen terug te komen.
Meneer Sandie, januari 2027 staat genoteerd. Dan verwacht ik geen nieuwe voorstelling van mooie bedoelingen, maar de werkelijke schuldenpositie, financiële doelen, een einddatum voor staatssteun en vooral concrete maatregelen tegen elk van de vier kernproblemen.
Suriname heeft betrouwbare luchtverbindingen nodig, geen eindeloze reddingsoperatie voor dezelfde onderneming.
Wanneer dezelfde bestuurders en adviseurs hun verleden als aanbeveling verkopen, terwijl de uitkomsten daarvan juist om kritische vragen schreeuwen, blijft één vraag overeind: waarom zouden zij morgen bereiken wat zij gisteren niet hebben waargemaakt?
Romeo R. Stienstra – Aviation Professional | Strategisch Analist
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
