De criminaliteit lijkt opnieuw te pieken. Berichten over gewapende overvallen, berovingen, inbraken en geweld roepen bij burgers steeds vaker dezelfde vraag op: hoe veilig zijn we nog in ons eigen land?
Terwijl de politie aanhoudingen verricht en de overheid wijst op dalende criminaliteitscijfers over langere perioden, blijft de bezorgdheid in de samenleving bestaan.
Dat vraagt om meer dan incidentele acties en geruststellende verklaringen. Het vraagt om transparantie, een consequente veiligheidsaanpak en aantoonbare resultaten.
Dalende cijfers betekenen niet automatisch dat burgers zich veilig voelen
Het is belangrijk om de discussie over criminaliteit op feiten te baseren. Volgens cijfers van het Korps Politie Suriname (KPS) over de periode januari tot en met 25 november 2025 daalde het aantal geregistreerde overvallen van 243 in dezelfde periode van 2024 naar 156.
Het aantal berovingen nam af van 504 naar 380, terwijl het aantal inbraken daalde van 2.102 naar 1.839. Ook het aantal geregistreerde levensberovingen liep terug van 27 naar 20.
Deze cijfers zijn relevant en mogen niet worden genegeerd. Ze laten echter evenmin toe om te concluderen dat het veiligheidsprobleem is opgelost.
Criminaliteit kent verschillende vormen, ontwikkelt zich niet overal op dezelfde manier en kan in bepaalde gebieden of perioden toenemen terwijl het landelijke totaal daalt.
Bovendien zijn statistieken slechts één onderdeel van het veiligheidsbeeld. De vraag is ook of burgers zich veilig voelen wanneer zij naar huis rijden, hun winkel openen, hun kinderen naar school sturen of ‘s avonds over straat gaan. Wanneer mensen uit voorzorg hun dagelijkse activiteiten aanpassen, is dat een signaal dat serieus genomen moet worden.
De overheid moet daarom niet alleen communiceren over de cijfers, maar ook uitleggen wat deze in de praktijk betekenen voor de veiligheid van de bevolking.
Septembercijfers tonen dat waakzaamheid noodzakelijk blijft
De meest recente maandcijfers die in de geraadpleegde politieberichten zijn aangetroffen, onderstrepen dat criminaliteit aandacht blijft vragen.
Het KPS meldde dat in de periode van 1 tot en met 28 september 2026 landelijk 28 gewapende overvallen, 27 berovingen zonder vuurwapen en 105 inbraken werden geregistreerd. In dezelfde periode werden 172 verdachten aangehouden en 104 verdachten in verzekering gesteld.
Deze cijfers zijn reden om de ontwikkeling nauwlettend te volgen, maar bewijzen op zichzelf niet dat de criminaliteit landelijk opnieuw stijgt.
Daarvoor is een vergelijking nodig met dezelfde periode in eerdere jaren, bij voorkeur uitgesplitst naar district, delictsoort en ernst.
Juist hier ligt een verantwoordelijkheid voor de overheid en het KPS. Wanneer de samenleving signalen van een verslechterende veiligheid ervaart, moet duidelijk worden gemaakt of die signalen overeenkomen met de geregistreerde ontwikkelingen. Als er sprake is van een stijging, moet worden uitgelegd waar deze plaatsvindt en welke maatregelen daarop volgen.
Burgers hebben recht op informatie die verder gaat dan losse maandcijfers of berichten over afzonderlijke aanhoudingen.
Aanhoudingen zijn geen eindresultaat
Wanneer de politie verdachten aanhoudt, kan dat een belangrijke stap zijn in het onderzoek naar strafbare feiten. Maar het aantal aanhoudingen vertelt niet het volledige verhaal over de effectiviteit van de criminaliteitsbestrijding.
De samenleving wil weten of zaken worden opgelost, of verdachten volgens de wet worden vervolgd, of slachtoffers toegang krijgen tot rechtvaardigheid en of daders daadwerkelijk worden veroordeeld wanneer hun schuld is bewezen.
Ook moet worden nagegaan of bepaalde locaties of groepen herhaaldelijk slachtoffer worden van dezelfde vormen van criminaliteit.
Een veiligheidsbeleid dat vooral wordt beoordeeld op het aantal arrestaties, loopt het risico de aandacht te richten op zichtbare acties in plaats van op duurzame resultaten.
Daarom zijn openbare rapportages nodig waarin niet alleen aanhoudingen worden vermeld, maar ook de voortgang van onderzoeken, de afhandeling van strafzaken en de ontwikkeling van criminaliteit over langere perioden.
Daarbij moet vanzelfsprekend rekening worden gehouden met de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht.
Wat gebeurt er met de oorzaken van criminaliteit?
Criminaliteitsbestrijding kan niet uitsluitend bestaan uit patrouilles, controleposten en repressief optreden. Die maatregelen kunnen noodzakelijk zijn, maar een structurele aanpak vraagt ook om inzicht in de omstandigheden waarin criminaliteit ontstaat en voortduurt.
Dat betekent aandacht voor de rekrutering van jongeren door criminele netwerken, schooluitval, beperkte kansen op werk, drugscriminaliteit, illegale wapenhandel en de kwetsbaarheid van bepaalde buurten.
Niet iedere vorm van criminaliteit heeft dezelfde oorzaak en sociale problemen mogen nooit als excuus voor strafbare feiten worden gebruikt. Wel moet de overheid onderzoeken welke preventieve maatregelen effectief zijn.
Ook de pakkans speelt een belangrijke rol. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat aangiften serieus worden behandeld, dat onderzoeken voortvarend verlopen en dat de politie voldoende middelen en personeel heeft om haar taken uit te voeren.
Preventie en handhaving zijn geen tegenpolen. Ze moeten elkaar aanvullen.
De overheid moet duidelijkheid geven over capaciteit en verantwoordelijkheid
Een effectieve aanpak vereist dat duidelijk is welke instanties verantwoordelijk zijn voor preventie, opsporing, vervolging en slachtofferzorg. Daarvoor zijn voldoende middelen, deskundig personeel, betrouwbare informatie en goede samenwerking nodig.
De overheid moet inzichtelijk maken waar de grootste knelpunten liggen. Zijn er voldoende politiepatrouilles? Beschikken rechercheurs over de middelen om onderzoeken tijdig af te ronden?
Worden aangiften goed opgevolgd? En beschikken de betrokken diensten over actuele gegevens om hun inzet gericht te plannen?
Dit zijn geen vragen die met algemene beloften kunnen worden beantwoord. Ze vragen om concrete informatie en meetbare doelstellingen.
Wanneer middelen ontbreken, moet de overheid aangeven welke prioriteiten worden gesteld en hoe de beperkingen worden aangepakt.
Wanneer maatregelen onvoldoende resultaat opleveren, moet er ruimte zijn om het beleid bij te sturen. Veiligheid is immers geen eenmalige operatie, maar een voortdurende publieke verantwoordelijkheid.
De samenleving mag niet alleen verantwoordelijk worden gemaakt
De politie roept burgers regelmatig op om alert te blijven, verdachte situaties te melden en mee te werken aan de veiligheid. Die betrokkenheid is belangrijk. Buurtbewoners kunnen signalen herkennen, informatie delen en elkaar ondersteunen.
Maar burgerparticipatie mag geen vervanging worden voor de verantwoordelijkheid van de staat. Burgers moeten niet het gevoel krijgen dat zij zelf hun veiligheid moeten organiseren omdat de overheid tekortschiet. Evenmin mogen zij worden aangemoedigd om eigen rechter te spelen.
De overheid blijft verantwoordelijk voor de bescherming van burgers, de handhaving van de wet en het functioneren van de rechtsstaat. De samenleving kan daaraan bijdragen, maar kan deze kerntaken niet overnemen.
Daarbij verdient ook de bescherming van slachtoffers aandacht. Mensen die worden beroofd, bedreigd of geconfronteerd met geweld hebben niet alleen behoefte aan een politieoptreden, maar ook aan duidelijke informatie, respectvolle behandeling en begeleiding tijdens de verdere afhandeling van hun zaak.
Veiligheid vraagt om transparantie en controleerbare resultaten
Suriname heeft behoefte aan een veiligheidsbeleid waarvan de resultaten onafhankelijk van politieke boodschappen kunnen worden beoordeeld.
Dat begint met regelmatige publicatie van betrouwbare criminaliteitscijfers, inclusief vergelijkingen met eerdere perioden en duidelijke toelichting op de gebruikte definities.
Daarnaast moet de overheid rapporteren over de uitvoering van haar veiligheidsmaatregelen. Welke gebieden krijgen extra aandacht? Welke preventieprogramma’s worden uitgevoerd? Hoe worden de resultaten gemeten? En welke lessen worden getrokken wanneer criminaliteit zich verplaatst of opnieuw toeneemt?
Ook is het van belang dat het beleid niet uitsluitend reageert op incidenten die veel media-aandacht krijgen. Structurele problemen vragen om een consequente aanpak, ook wanneer de publieke aandacht tijdelijk afneemt.
Het vertrouwen van burgers wordt niet opgebouwd door te beloven dat criminaliteit zal verdwijnen. Het groeit wanneer de overheid eerlijk communiceert, verantwoordelijkheid neemt en aantoonbaar doet wat nodig is om de veiligheid te verbeteren.
Suriname heeft behoefte aan een veiligheidsaanpak die standhoudt
De indruk dat de criminaliteit opnieuw piekt, verdient serieuze aandacht. De beschikbare cijfers laten tegelijkertijd zien dat verschillende veelvoorkomende misdrijven in 2025 zijn afgenomen en dat er in september 2026 nog steeds aanzienlijke aantallen overvallen, berovingen en inbraken werden geregistreerd.
Zonder een volledige vergelijking van gelijkwaardige perioden kan niet met zekerheid worden gesteld dat de criminaliteit landelijk opnieuw stijgt.
Maar ook zonder een bewezen landelijke stijging blijft de opdracht duidelijk: burgers moeten zich veilig kunnen voelen en erop kunnen vertrouwen dat hun overheid hen beschermt.
De echte maatstaf voor succes is daarom niet hoeveel persberichten over aanhoudingen verschijnen, maar of criminaliteit duurzaam wordt teruggedrongen, zaken zorgvuldig worden afgehandeld en burgers daadwerkelijk beter worden beschermd.
Suriname verdient een veiligheidsbeleid dat niet alleen reageert wanneer de onrust groot is, maar vooruitkijkt, verantwoording aflegt en volhoudt.
Want veiligheid is geen gunst van de overheid aan haar burgers. Het is een essentiële voorwaarde voor een samenleving waarin mensen vrij kunnen wonen, werken en leven.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
