Voor reizigers die donderdag naar Miami zouden vliegen, was het opnieuw een dag van frustratie. De vlucht van Surinam Airways werd eerst uitgesteld naar 19.00 uur.
Passagiers die hun planning hadden aangepast en alsnog naar Zanderij kwamen, kregen daar vervolgens te horen dat de vlucht helemaal niet zou doorgaan.
De oorzaak zou liggen bij het uitblijven van vlucht PY9914 vanuit Belém naar Paramaribo. Daardoor kon ook vlucht PY421 van Paramaribo via Georgetown naar Miami niet worden uitgevoerd. SLM sprak van “operationele redenen” en liet weten naar een passende oplossing te zoeken.
Maar voor de reiziger is “operationele redenen” geen oplossing. Het is hooguit een verklaring die nieuwe vragen oproept.
Wanneer kunnen wij vertrekken? Waar kunnen wij slapen? Wie betaalt de extra kosten? Wat gebeurt er met aansluitende vluchten, hotelreserveringen, werkafspraken en andere verplichtingen? En vooral: waarom worden passagiers eerst naar de luchthaven gestuurd als kennelijk al grote onzekerheid bestaat over de uitvoering van de vlucht?
De passagier is geen proefpersoon
Een luchtvaartmaatschappij kan te maken krijgen met technische problemen, weersomstandigheden, operationele verstoringen of andere onvoorziene omstandigheden. Dat begrijpt iedere redelijke reiziger.
Maar begrip heeft een grens.
Een passagier koopt geen “poging tot vervoer”. Een passagier koopt een ticket voor een vlucht op een bepaald tijdstip en verwacht vervolgens dat de luchtvaartmaatschappij alles doet wat redelijkerwijs mogelijk is om die overeenkomst na te komen.
Als dat niet lukt, mag de passagier op zijn minst duidelijke en tijdige communicatie verwachten.
En juist daar lijkt bij SLM steeds opnieuw een probleem te ontstaan.
Het echte probleem is groter dan één geannuleerde vlucht
Wie alleen naar de vlucht van donderdag kijkt, mist het grotere verhaal.
SLM kampt al langere tijd met operationele en technische problemen. Recent waren er opnieuw verstoringen op regionale routes.
Ook de beschikbaarheid van toestellen is een terugkerend probleem. Wanneer één vliegtuig uitvalt, kan dat onmiddellijk gevolgen hebben voor meerdere bestemmingen en vluchten.
Dat maakt de huidige situatie kwetsbaar.
Een nationale luchtvaartmaatschappij die haar netwerk niet kan uitvoeren wanneer één toestel of één schakel in de operatie wegvalt, heeft geen robuust bedrijfsmodel. Dan wordt iedere technische storing automatisch een crisis.
En uiteindelijk wordt die crisis afgewenteld op de passagier.
Hoe lang kan Suriname dit blijven accepteren?
Dat is misschien wel de belangrijkste vraag.
SLM is niet zomaar een willekeurige commerciële onderneming. Het is de nationale luchtvaartmaatschappij en heeft daardoor een bijzondere betekenis voor Suriname. De maatschappij verbindt Suriname met de regio en belangrijke internationale bestemmingen.
Maar juist daarom moet er ook kritisch worden gekeken naar de manier waarop SLM wordt bestuurd.
Jarenlang hebben Surinamers moeten horen dat de problemen worden aangepakt. Er wordt gesproken over vlootoptimalisatie, technische verbeteringen, nieuwe toestellen, leaseconstructies, schulden en reorganisatie.
Maar ondertussen blijven reizigers geconfronteerd worden met annuleringen, vertragingen en onzekerheid.
Dan mag de samenleving zich afvragen: waar is het structurele herstelplan?
Een nationale trots mag geen nationale last worden
Er bestaat begrijpelijkerwijs een sterke emotionele band met SLM. Voor veel Surinamers is de maatschappij onderdeel van de nationale identiteit.
Maar nationale trots mag geen reden zijn om structurele problemen jarenlang te tolereren.
Een onderneming kan niet uitsluitend blijven bestaan omdat zij “van ons” is. Zij moet ook kunnen functioneren.
Dat betekent niet automatisch dat SLM moet worden opgeheven. Integendeel. Het betekent dat er eindelijk serieus moet worden vastgesteld wat nodig is om de maatschappij levensvatbaar te maken.
Is dat een nieuwe vloot? Een andere organisatiestructuur? Professionalisering van het management? Strategische partnerschappen? Minder bestemmingen maar een betrouwbaarder netwerk? Een nieuwe financiële strategie? Of een combinatie daarvan?
Die keuzes moeten worden gemaakt op basis van cijfers en deskundigheid, niet op basis van politieke sentimenten.
De overheid kan niet eeuwig blijven bijspringen
Daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor de regering.
Als SLM structureel financieel moet worden ondersteund met belastinggeld, moet de samenleving weten waarom, hoeveel geld ermee gemoeid is en vooral wat het perspectief is.
Want als de overheid telkens geld in de maatschappij stopt zonder dat daar een geloofwaardig herstelplan tegenover staat, verandert steun in een bodemloze put.
De belastingbetaler mag eisen dat iedere extra dollar die in SLM wordt geïnvesteerd onderdeel is van een concreet plan naar financiële en operationele zelfstandigheid.
Een nationale luchtvaartmaatschappij kan belangrijk zijn voor de economie, het toerisme, de diaspora en de bereikbaarheid van Suriname. Maar juist daarom moet zij professioneel worden geleid.
Communicatie is geen luxe
Er is nog een aspect dat veel te weinig aandacht krijgt: communicatie.
Wanneer een vlucht wordt vertraagd, kunnen passagiers vaak begrip opbrengen. Wanneer een vlucht uiteindelijk moet worden geannuleerd, is dat vervelend maar soms onvermijdelijk.
Wat passagiers moeilijk accepteren, is onzekerheid.
Vertel mensen op tijd wat er aan de hand is. Geef aan wat wel en niet bekend is. Geef duidelijkheid over een nieuwe vertrektijd. Informeer over accommodatie, maaltijden, omboekingen en eventuele verdere ondersteuning.
Een reiziger die merkt dat een maatschappij eerlijk en professioneel communiceert, zal een probleem eerder accepteren.
Maar wanneer mensen eerst naar de luchthaven worden gestuurd en vervolgens weer naar huis moeten, groeit niet alleen de frustratie. Het vertrouwen verdwijnt.
SLM moet kiezen: repareren of blijven improviseren
De zoveelste verstoring zou voor SLM en de regering een wake-upcall moeten zijn.
De vraag is niet langer alleen hoe deze ene vlucht alsnog wordt opgelost. De vraag is hoe voorkomen wordt dat volgende week opnieuw een toestel uitvalt en tientallen of honderden passagiers opnieuw met dezelfde problemen worden geconfronteerd.
SLM heeft behoefte aan een structureel herstelplan dat voor iedereen duidelijk maakt waar de maatschappij naartoe gaat.
Hoeveel vliegtuigen zijn daadwerkelijk nodig? Welke routes zijn rendabel? Welke routes zijn strategisch belangrijk? Welke technische reservecapaciteit is beschikbaar? Hoe wordt omgegaan met onderhoud? Hoe wordt de communicatie met passagiers verbeterd? En hoeveel financiële steun is nog verantwoord?
Daarover moet niet alleen achter gesloten deuren worden gesproken.
De reiziger verdient beter
Suriname verdient een sterke nationale luchtvaartmaatschappij. De werknemers van SLM verdienen een organisatie waarin zij met zekerheid en professionaliteit kunnen werken. En de passagier verdient vooral één ding: betrouwbaarheid.
Niemand verwacht dat een vliegtuig nooit defect raakt. Niemand verwacht dat iedere vlucht onder alle omstandigheden kan vertrekken.
Maar mensen mogen wél verwachten dat een luchtvaartmaatschappij voorbereid is op problemen en haar passagiers professioneel behandelt wanneer het misgaat.
SLM hoeft dus niet per definitie te verdwijnen.
Maar de huidige manier van opereren kan niet eindeloos worden voortgezet.
Misschien moet de vraag daarom niet langer zijn: “Wat moet er met SLM gebeuren?”
De echte vraag is: “Welke SLM willen wij als land?”
Een maatschappij die ieder probleem probeert te overleven, of een professionele nationale luchtvaartmaatschappij die haar passagiers daadwerkelijk zekerheid kan bieden?
Suriname heeft recht op het tweede.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
