Wat mij aan deze zoveelste SLM-aankondiging vooral stoort, is dat opnieuw de mooie verpakking wordt gepresenteerd, terwijl de rekening zorgvuldig buiten beeld blijft.
Twee jaar een Boeing 772 van Eastern, backup hier, backup daar en de machine straks ook nog volledig in SLM-kleuren. Het klinkt allemaal interessant.
Maar wat deze hele constructie werkelijk kost, welke verplichtingen zijn aangegaan, welke risico’s SLM daarmee op zich neemt en hoe dit allemaal moet worden terugverdiend, wordt er voor het gemak niet bij verteld.
Alleen al het volledig spuiten van zo’n widebody in SLM-livery en het later terugbrengen naar de overeengekomen staat kan, wanneer je het totale proces en de downtime meeneemt, richting een miljoen US dollar gaan.
Dan vraag ik mij toch werkelijk af welke financieel gezonde gedachte erachter zit om bij een contract van slechts twee jaar zoveel geld te steken in de buitenkant van een vliegtuig dat niet eens van jou is.
Maar misschien denken ze daar bij elkaar inmiddels anders over bij SLM. Als de rekening straks tegenvalt, noemen we het gewoon gezellig onderdeel van de transitie.
Wat is precies de productverbetering?
En dan dat verhaal over verbetering van het product. Voor zover nu bekend is deze Boeing 772 een all-Economy machine met 379 stoelen.
Wat is daar precies de geweldige verbetering aan? Omdat er straks SLM op de romp staat? De passagier zit binnen en niet buiten op de vleugel naar de verf te kijken.
En ik hoop werkelijk dat men vervolgens niet op het lumineuze idee komt om alsnog wat Business Class-stoelen erin te laten bouwen om die zogenaamde productverbetering wat geloofwaardiger te maken.
Dan praten we niet meer alleen over een dure verfbeurt. Het gaat dan al snel om enkele miljoenen extra aan cabineaanpassingen, certificering, installatie en downtime. En dat in een vliegtuig dat niet van SLM is en waarvoor slechts een overeenkomst van twee jaar bestaat.
Business Class en Friends & Family
En dan hebben we het nog niet eens over een van die oude redenen waarom het bij SLM financieel zo gemakkelijk mis kon gaan: Business Class en upgrades die niet uitsluitend als commercieel product werden behandeld, maar ook als comfortabele voorziening voor politiek en Friends & Family.
Je kunt voor miljoenen een Business Class installeren. Maar wanneer de stoelen waarmee je die investering moet terugverdienen vervolgens weer worden gebruikt om vrienden, relaties en politieke belangrijkheid te belonen, moet niemand achteraf verbaasd kijken wanneer de rekensom opnieuw niet uitkomt.
Backup kost ook geld
Hetzelfde gemak hoor ik wanneer de CEO spreekt over backup bij Eastern en mogelijkheden voor backup bij de huidige operator.
Alsof ergens vliegtuigen met complete bemanningen gratis achter een hangar staan te wachten totdat Paramaribo belt.
Backup kost geld. Beschikbaarheid kost geld. Operationele zekerheid kost geld. Als SLM werkelijk meerdere vangnetten heeft georganiseerd, zoals de CEO dat zo mooi verwoordde, prima.
Maar vertel de aandeelhouder en het volk dan ook wat daarvoor wordt betaald en onder welke voorwaarden die capaciteit werkelijk beschikbaar is.
Alleen roepen dat er backup is, is geen financiële verantwoording.
De eeuwige transitie
En vervolgens krijgen we opnieuw het magische woord te horen waarmee inmiddels bijna alles kan worden verklaard: we zijn in transitie.
SLM is in zijn eeuwige transitie. Alleen verzuimt men erbij te vertellen hoeveel jaren deze transitie inmiddels duurt.
Waar lag het concrete beginpunt ooit? Welke meetbare doelen hadden onderweg gehaald moeten worden? En misschien nog interessanter: wanneer moet deze transitie eindelijk klaar zijn?
Zonder ijkpunten, zonder harde financiële doelstellingen en zonder einddatum kun je natuurlijk eeuwig in transitie blijven.
Iedere mislukking wordt dan een tussenfase. Iedere nieuwe financiële injectie wordt een noodzakelijke investering. En iedere volgende directie kan weer vertellen dat het proces helaas nog niet is afgerond.
Wanneer wordt overleven het beleid?
En precies daar begint deze hele show mij werkelijk zorgen te baren. Want wat als deze 772, de nieuwe livery, de backupconstructies en alle verhalen over productverbetering uiteindelijk vooral nieuwe redenen creëren waarom SLM straks opnieuw niet mag omvallen?
Dan horen we over enkele maanden waarschijnlijk dat er contractuele verplichtingen zijn. Dat de transitie niet mag worden onderbroken. Dat het herstel eindelijk begint te werken. En dat de Staat daarom nog één keer moet bijspringen.
Alleen weten we inmiddels wat “nog één keer” bij SLM betekent.
Zo ontstaat een bijna perfecte constructie. Eerst nieuwe verplichtingen aangaan om te bewijzen dat je bezig bent met herstel. Daarna diezelfde verplichtingen gebruiken als argument waarom de overheid vooral niet mag stoppen met betalen.
Ondertussen blijft de onderneming drijven op publiek geld. Iedere maand dat zij boven water blijft, wordt vervolgens verkocht als bewijs dat de transitie werkt.
Waar ligt het eindpunt?
Misschien moeten we daarom eindelijk ophouden met vragen hoe mooi die Boeing 772 straks in SLM-kleuren zal staan. We moeten één veel belangrijkere vraag stellen: hoeveel geld moet de Surinaamse samenleving nog in deze eeuwigdurende transitie stoppen voordat iemand eindelijk durft te zeggen waar het eindpunt ligt?
Want een transitie zonder einddatum, zonder meetbare ijkpunten en zonder zicht op financiële zelfstandigheid is op een gegeven moment geen transitie meer.
Dan is overleven het ‘beleid’ geworden. En wordt iedere nieuwe rekening gebruikt om de volgende rekening te rechtvaardigen.
Het gaat uiteindelijk om de cijfers
Suriname heeft geen behoefte aan een luchtvaartmaatschappij die telkens opnieuw bewijst hoe lang zij met staatsgeld kan blijven bestaan. Suriname heeft behoefte aan een luchtvaartmaatschappij die kan bewijzen dat zij zonder dat staatsinfuus kan bestaan.
Tot die tijd moeten we ons niet laten verblinden door nieuwe vliegtuigen, nieuwe kleuren en nieuwe beloften. We moeten blijven vragen naar dat ene waar het uiteindelijk allemaal om draait: de cijfers.
Want verf kan veel bedekken, maar geen structureel verlies.
Kritisch blijven is geen negativiteit. Het is weigeren opnieuw dezelfde rekening te betalen zonder te mogen weten waarvoor.
Romeo R. Stienstra – Aviation Professional | Strategisch Analist
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
