Sinds de officiële lancering en de definitieve investeringsbeslissing in oktober 2024 staat het GranMorgu-olieproject internationaal stevig op de kaart.
De verwachtingen rondom Blok 58 zijn torenhoog en de beloofde economische ‘nieuwe ochtend’ glinstert aan de horizon.
Maar achter de blinkende powerpoint-presentaties en de ronkende petrodollar-prognoses schuilt een bittere realiteit: ons onderwijssysteem kan de benodigde aantallen werknemers in dit tijdsbestek absoluut niet opleveren. We dreigen toeschouwer te worden van ons eigen succes.
Ambitieuze plannen, maar een achterstand van tien jaar
Op papier lijkt de anticipatie indrukwekkend. De overheid schermt graag met initiatieven zoals het NATIN Oil & Gas Programma en de vierjarige petroleumopleiding op het AMTO.
Er worden aan de lopende band Memorandums of Understanding (MoU’s) getekend met oliegiganten als TotalEnergies en Staatsolie om de beroepsbevolking klaar te stomen.
Er is een energie-banen-hub gelanceerd en de politiek belooft duizenden mensen versneld op te leiden. Hoewel deze recente intenties en papieren plannen prijzenswaardig zijn, is de harde realiteit dat we veel te laat zijn begonnen. Een decennium aan noodzakelijke onderwijshervormingen is simpelweg overgeslagen.
De banen zijn er, maar waar zijn de vakmensen?
De oliemaatschappijen hebben de personeelsbehoefte allang concreet berekend. Het GranMorgu-project vereist zo’n 2.000 directe offshore-banen en ruim 4.000 indirecte banen bij toeleveranciers.
De massa van dit werk — ruim de helft — zit op het niveau van middelbaar technisch personeel (MBO): procestechnici, meet- en regeltechnici, gecertificeerde lassers en elektriciens.
Slechts een kwart betreft hoger kader zoals ingenieurs. Juist omdat de bulk van de banen op het niveau van het NATIN en de AMTO ligt, hadden deze instituten onze goudmijn moeten zijn. Dat zijn ze niet.
Een kleine vijver en het risico van een papieren Local Content-beleid
De harde projectie uit de Suriname Jobs and Skills Radar van de Wereldbank laat zien dat de rekensom simpelweg niet klopt. In de cruciale lagere technische- en beroepsopleidingen valt maar liefst 39% van de leerlingen voortijdig uit.
Bovendien stroomt slechts 5% van de Surinaamse jongeren door naar het hoger onderwijs, tegenover een Caribisch gemiddelde van 22%.
De vijver waaruit de sector moet vissen is historisch klein, waardoor de duizenden hoogwaardige banen dadelijk in de cruciale opstartfase dreigen te worden ingevuld door buitenlandse expats.
Ons ‘Local Content’-beleid degradeert zo tot een papieren tijger, waarbij Surinamers slechts de kruimels — zoals de bewaking en de catering — mogen oprapen terwijl het hoogwaardige specialistische werk aan ons voorbijgaat.
Dit betekent dat we, ondanks de komst van de olie- en gasindustrie, de armoede- en achterstandspiraal nooit zullen doorbreken.
De docenten zijn niet het probleem, de leeromgeving wel
De crisis zit echter niet in de inzet van ons menselijk kapitaal; onze docenten verzetten dagelijks bergen werk. Met minimale middelen en onder zware omstandigheden proberen zij met hart en ziel de Surinaamse jeugd klaar te stomen voor de toekomst.
De ware crisis zit in de fysieke infrastructuur en de structurele verwaarlozing door de overheid. Uit data blijkt dat 77% van de Surinaamse technische scholen kampt met een ernstig tekort aan klaslokalen en fatsoenlijke werkplaatsen.
Terwijl het gerenoveerde NATIN-gebouw aan de Jagernath Lachmonstraat trots pronkt in een nieuw jasje, straalt het nabijgelegen AMTO-gebouw nog altijd een troosteloze aanblik uit.
Miljarden offshore, verouderde machines in de klaslokalen
Terwijl we studenten via dit instituut willen lanceren naar een sector die wereldwijd de allerhoogste standaarden hanteert op het gebied van veiligheid en kwaliteit (HSE), moeten gemotiveerde docenten en studenten daar dagelijks dealen met lekkages, verouderd sanitair en defecte installaties.
Hoe kunnen we van onze leerkrachten verwachten dat ze studenten leren werken met de precisie van de 21e eeuw, als hun praktijklokalen gevuld zijn met machines en gereedschappen uit de vorige eeuw?
Het contrast tussen de miljarden die offshore worden verdiend en de armoede in de klaslokalen van de AMTO is pijnlijk en onacceptabel.
Je kunt geen olie-waardige leeromgeving creëren in een gebouw dat de fundamentele basisnormen ontbeert. Onze docenten verdienen gereedschap dat past bij hun ambities, in plaats van te moeten roeien met de riemen die ze niet hebben.
Bedrijven springen bij, maar kunnen de overheid niet vervangen
Omdat de oliesector de bui ook ziet hangen, wachten TotalEnergies en Staatsolie niet langer op het trage Ministerie van Onderwijs.
Via het Suriname Capacity Program grijpen de bedrijven zelf in om 150 docenten versneld te trainen en laboratoria op zeven technische scholen fysiek te upgraden. Maar deze private noodverbanden kunnen nooit decennia aan overheidstekortkomingen in recordtempo wegpoetsen.
Een onderwijsnoodfonds kan niet wachten tot 2028
De klok tikt onbarmhartig door richting de eerste olieproductie in 2028. Als we willen dat GranMorgu daadwerkelijk een nieuwe ochtend voor álle Surinamers inluidt, moet het roer nu drastisch om.
Er is geen tijd meer voor symbolische fotoshoots of loze politieke beloften om versneld 3.000 mensen op te leiden. De overheid dient onmiddellijk een wettelijk verankerd ‘Onderwijsnoodfonds energiesector’ op te richten.
Aangezien de grootschalige royalty’s pas vanaf 2028 binnenstromen, moet dit fonds per direct solidair worden voorgefinancierd uit de allereerste tekenbonussen van Blok 58 en strategische overheidsreserves.
Dit fonds moet buiten de trage bureaucratie om direct worden ingezet voor de fysieke renovatie van onze technische scholen en een structurele loonsverhoging voor gecertificeerde vakdocenten. Die investering kan niet wachten tot de olie boven water is; die investering moet nú plaatsvinden.
Het is tijd om onze eigen toekomst te claimen
De Surinaamse jeugd heeft het talent en de docenten hebben de wil, maar zonder fatsoenlijke gebouwen blijven de deuren naar de boorplatforms gesloten.
Laten we ervoor zorgen dat de Surinaamse droom niet over onze verwaarloosde scholen heen naar het buitenland wordt geëxporteerd.
Het is tijd om onze eigen toekomst te claimen, in plaats van toe te kijken hoe onze achterstand definitief wordt verzilverd door anderen.
Paul P. Mangoenkarso
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
