In aanloop naar de voortzetting van de behandeling van het grensprotocol tussen Suriname en Frankrijk heeft de Commissie van Rapporteurs (CvR) van De Nationale Assemblée (DNA) overleg gevoerd met Granman Bono Velanti van de Aukaners en vertegenwoordigers van het traditioneel gezag.
Tijdens de bijeenkomst op de residentie van de granman in Paramaribo, stonden de belangen van de bewoners langs de Marowijnerivier centraal.
Steun voor voortzetting behandeling protocol
Granman Bono Velanti sprak tijdens het overleg zijn steun uit voor de voortzetting van de parlementaire behandeling van het protocol tussen Suriname en Frankrijk.
Hij benadrukte echter dat het traditioneel gezag vóór de definitieve goedkeuring inzage wil krijgen in de officiële documenten, zodat de exacte inhoud van de afspraken zorgvuldig kan worden bestudeerd.
Volgens de granman is het van groot belang dat de gemeenschappen langs de Marowijnerivier volledig worden geïnformeerd over de gevolgen van de overeenkomst en betrokken blijven bij het verdere besluitvormingsproces.
CvR benadrukt belang van overleg
Voorzitter van de Commissie van Rapporteurs, Rabindre Parmessar, gaf aan dat de commissie na eerdere bezwaren vanuit het traditioneel gezag verschillende gesprekken heeft gevoerd met bewoners en vertegenwoordigers van de grensgemeenschappen.
Volgens hem was het overleg bedoeld om de standpunten en aandachtspunten van het traditioneel gezag in kaart te brengen voordat de behandeling van het protocol in De Nationale Assemblée wordt voortgezet.
Parmessar stelde dat een duidelijke grensregeling niet alleen zorgt voor rechtszekerheid, maar ook kansen biedt voor verdere economische ontwikkeling en samenwerking tussen de gemeenschappen aan weerszijden van de Marowijnerivier.
Vrije doorvaart en traditionele rechten centraal
Een belangrijk onderwerp tijdens de bijeenkomst was het behoud van de traditionele rechten van de bewoners langs de Marowijnerivier.
Granman Velanti benadrukte dat vrije doorvaart en bewegingsvrijheid voor de Marrongemeenschappen gewaarborgd moeten blijven.
Volgens hem mogen bewoners niet worden beperkt in het gebruik van de rivier, die al generaties lang een essentieel onderdeel vormt van hun leefgebied, cultuur en dagelijkse bestaan.
Ook de aanwezige hoofdkapiteins, kapiteins, basja’s en vertegenwoordigers van de verschillende dorpen spraken hun steun uit voor deze uitgangspunten en riepen op tot blijvende betrokkenheid van het traditioneel gezag bij besluiten die gevolgen hebben voor de gemeenschappen.
Parlementariërs vragen om zorgvuldige uitvoering
Tijdens het overleg brachten verschillende leden van De Nationale Assemblée hun visie naar voren. NPS-fractieleider Jerrel Pawiroredjo benadrukte dat bij het vastleggen van de grens nadrukkelijk rekening moet worden gehouden met de rechten, geschiedenis en leefwijze van de bewoners die al generaties lang langs de grensrivier wonen.
ABOP-parlementariër Stanley Betterson stelde dat niemand wil dat Surinamers worden beperkt in hun bewegingsvrijheid en dat het belangrijk is gezamenlijk oplossingen te vinden die recht doen aan de belangen van de betrokken gemeenschappen.
VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien wees erop dat het parlement een reeds uitonderhandelde overeenkomst behandelt. Volgens hem ligt de nadruk daarom op een zorgvuldige uitvoering van de gemaakte afspraken.
Hij wees er tevens op dat bewoners langs de rivier vertegenwoordigd zullen zijn in de River Council, die toezicht zal houden op de uitvoering van het protocol.
A20-fractieleider Steven Reyme noemde de grensregeling een aangelegenheid van nationaal belang en benadrukte dat de overheid voldoende garanties moet bieden om de rechten en belangen van de grensbewoners te beschermen.
Toelichting op inhoud van het protocol
Johan Kolader, voorzitter van de Grenscommissie van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS), gaf een toelichting op de totstandkoming en inhoud van het protocol.
Volgens hem is een definitieve grensregeling noodzakelijk om langdurige duidelijkheid te scheppen. Daarbij benadrukte hij dat in de gemaakte afspraken rekening is gehouden met de belangen van de bewoners langs de Marowijnerivier.
De overeenkomst waarborgt volgens Kolader zowel de vrije beweging op de rivier als de bescherming van bestaande rechten van de lokale gemeenschappen.
Naast leden van de Commissie van Rapporteurs namen ook DNA-lid Ivanildo Plein, senior diplomaat en juridisch adviseur Shirley Ronodikromo en diverse vertegenwoordigers van het traditioneel gezag deel aan de bijeenkomst.
