Wie het publieke debat in Suriname volgt kan zich moeilijk aan een merkwaardig fenomeen onttrekken.
Politici die nauwelijks tastbare resultaten hebben geboekt, worden door een deel van de samenleving bijna als helden behandeld.
Ze krijgen bewondering, applaus en een status die niet in verhouding staat tot hun prestaties. Kritische vragen blijven vaak uit. Dat roept een ongemakkelijke vraag op: waar komt die verering vandaan?
Macht als symbool van succes
Een belangrijke verklaring ligt in de manier waarop macht wordt gezien. In Suriname wordt een politieke functie vaak automatisch gelijkgesteld aan succes, intelligentie en belangrijkheid.
Wie het heeft “gemaakt” tot minister of parlementariër, moet wel iets bijzonders zijn. Dat idee leeft diep in de samenleving.
Prestaties worden niet gemeten aan beleid, resultaten of verbeteringen voor inwoners, maar aan zichtbaarheid en titel. Macht wordt bewonderd om de macht zelf, niet om wat ermee wordt gedaan.
Minderwaardigheidscomplex
Daarnaast speelt een vorm van collectieve onzekerheid een rol. Wanneer mensen structureel te maken hebben met armoede, beperkte kansen en teleurstelling in instituties, ontstaat de neiging om leiders te idealiseren.
Politici worden dan projecties van hoop, zelfs als daar weinig reden toe is. Kritiek voelt voor sommigen als zelfkritiek, alsof het afbreken van een politicus ook het eigen geloof in vooruitgang ondermijnt.
Dat grenst aan een minderwaardigheidscomplex: men durft geen hoge eisen te stellen omdat men onbewust gelooft dat beter misschien niet haalbaar is.
Zolang bewondering niet wordt gekoppeld aan prestaties, blijft de lat laag. En zolang de lat laag blijft, zullen politici weinig prikkel voelen om werkelijk te leveren.
Een samenleving die zichzelf serieus neemt, stelt eisen. Zonder kritische inwoners ontstaat geen sterk leiderschap, alleen opgeklopte status zonder inhoud.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
