Wanneer Surinamers permanent naar Nederland verhuizen, nemen zij hun koffers, herinneringen en culturele achtergrond mee.
Toch heb ik sterk de indruk dat haast iedereen na verloop van tijd een stukje van zijn of haar authenticiteit verliest.
Niet omdat men dat bewust wil, maar omdat aanpassen aan een nieuwe samenleving vrijwel onvermijdelijk is. Het begint soms heel subtiel. Het accent verandert, bepaalde Nederlandse uitdrukkingen worden overgenomen en de manier waarop men communiceert verschuift.
Sommigen nemen zelfs onbewust een Hollandser accent aan, terwijl zij dat aanvankelijk misschien nooit zouden hebben overwogen.
Niet alleen het accent verandert
Maar de verandering gaat veel dieper dan taal alleen. Ook de kijk op zaken, omgangsvormen, humor, verwachtingen en zelfs de manier waarop men naar familie en vriendschappen kijkt kunnen geleidelijk veranderen.
In Nederland gelden andere maatschappelijke normen, andere tempo’s en andere opvattingen over persoonlijke ruimte, zelfstandigheid en verantwoordelijkheid.
Wie daar jarenlang woont, neemt bepaalde gewoonten vanzelf over. Wat vroeger typisch Surinaams werd gevonden, kan langzaam plaatsmaken voor Nederlandse denkbeelden.
Zelfs de manier waarop men reageert op kritiek, conflicten benadert of gezelligheid ervaart, kan veranderen.
Aanpassen betekent niet dat je jezelf volledig verliest
Dat hoeft overigens geen negatieve ontwikkeling te zijn. Aanpassen is een natuurlijke menselijke reactie en kan zelfs noodzakelijk zijn om goed te functioneren. Maar het roept wel een interessante vraag op.
Hoeveel van onze oorspronkelijke identiteit blijft uiteindelijk overeind wanneer we jarenlang in een andere cultuur leven?
Misschien merken we die verandering zelf nauwelijks, maar valt ze juist op wanneer we terugkeren naar Suriname en oude bekenden ons vertellen dat we anders zijn geworden.
Het is een confronterende gedachte. We vertrekken als Surinamers, maar keren soms terug met een stukje Nederland in onze persoonlijkheid. Authenticiteit blijkt minder onveranderlijk dan we graag geloven.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
