De laatste tijd valt het mij weleens op dat een ruim aantal jongeren, zowel Surinamers die in Nederland wonen als jongeren in Suriname, nauwelijks weet dat de Amsterdamse Bijlmermeer ooit een beruchte imago kreeg.
Velen kennen de wijk alleen van muziek, sociale media of de moderne appartementen die er tegenwoordig staan.
Maar het verhaal achter de Bijlmer is veel complexer en zegt ook iets over de geschiedenis van duizenden Surinamers.
Toen de Bijlmermeer in de jaren zestig werd ontworpen, waren de verwachtingen enorm positief. De wijk moest het toonbeeld worden van de moderne stad van de toekomst.
Hoge flats, veel groen, gescheiden verkeersstromen en ruime woningen moesten zorgen voor comfortabel wonen. Stedenbouwkundigen uit binnen- en buitenland keken met belangstelling naar het ambitieuze project.
Een droom die anders uitpakte
De werkelijkheid pakte echter anders uit. Veel Nederlanders zagen weinig in het wonen in de hoge flats.
Er ontstond leegstand en vanaf de jaren zeventig vonden steeds meer immigranten, onder wie veel Surinamers die rond de onafhankelijkheid van 1975 naar Nederland verhuisden, een woning in de Bijlmer.
Binnen korte tijd groeide de wijk uit tot een plek waar de Surinaamse gemeenschap een belangrijk deel van het sociale en culturele leven vormgaf.
Tegelijkertijd kreeg de Bijlmer te maken met hardnekkige problemen. Werkloosheid, criminaliteit, drugsoverlast en achterstallig onderhoud zorgden ervoor dat de wijk landelijk een negatief imago kreeg.
In de media werd de Bijlmer vaak afgeschilderd als een probleemwijk. Dat beeld bleef jarenlang hangen, ook al deed het geen recht aan de vele gezinnen die er een bestaan opbouwden, hard werkten en hun kinderen een toekomst probeerden te geven.
Van probleemwijk naar vernieuwde stadswijk
Juist daarom vind ik het jammer dat zoveel jongeren deze geschiedenis niet kennen. De Bijlmer is namelijk veel meer dan de clichés die jarenlang de ronde deden.
Het is een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van de Surinaamse gemeenschap in Nederland. Het vertelt een verhaal van migratie, doorzettingsvermogen, saamhorigheid en veerkracht.
De Bijlmer van vandaag is bovendien niet meer de Bijlmer van veertig jaar geleden. Grote delen van de oorspronkelijke hoogbouw zijn vervangen door moderne woningen, de openbare ruimte is ingrijpend vernieuwd en de veiligheid is aanzienlijk verbeterd.
Hoewel sommige sociale uitdagingen nog bestaan, is Amsterdam-Zuidoost tegenwoordig een levendig stadsdeel met een rijke culturele identiteit en een sterke Surinaamse invloed.
Juist daarom zouden scholen, ouders en de Surinaamse gemeenschap deze geschiedenis levend moeten houden.
Wie het verleden niet kent, begrijpt vaak ook niet waarom de Bijlmer voor zoveel Surinamers veel meer is dan alleen een wijk in Amsterdam. Het is een stuk gedeelde geschiedenis dat niet vergeten mag worden.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
