Je hebt 35 jaar in Nederland gewoond, hard gewerkt en eindelijk is het zover. Je gaat met pensioen en keert terug naar Suriname.
In gedachten zie je jezelf alweer met oude vrienden praten, samen eten en herinneringen ophalen.
Maar eenmaal terug ontdek je misschien iets pijnlijks.
Sommige vrienden zijn overleden, anderen wonen inmiddels in het buitenland en degenen die er nog zijn, hebben een heel ander leven opgebouwd.
Ik vraag me af hoeveel Surinaamse Nederlanders daar rekening mee houden wanneer ze hun terugkeer plannen.
De eerste weken lijkt alles weer als vroeger
Stel je een gepensioneerde voor die na tientallen jaren terugkeert naar Paramaribo.
De eerste weken zijn fantastisch. Familieleden komen langs, oude bekenden bellen en er worden allerlei afspraken gemaakt.
Maar na een maand wordt het rustiger.
Iedereen heeft zijn eigen bezigheden. De ene vriend past op zijn kleinkinderen, de andere heeft gezondheidsproblemen en een derde komt nauwelijks nog de deur uit.
Zelf ben je misschien 67 jaar, nog behoorlijk actief en wil je wandelen, vissen of regelmatig uitstapjes maken.
Alleen blijken je vroegere vrienden daar nauwelijks nog belangstelling voor te hebben.
De vrienden uit Nederland worden ineens gemist
Wat ik ook interessant vind, is dat sommige terugkeerders vergeten hoeveel sociale contacten zij ondertussen in Nederland hebben opgebouwd.
Na veertig jaar wonen en werken heb je daar misschien vrienden die precies weten hoe je denkt, wat je leuk vindt en wat je hebt meegemaakt.
Terug in Suriname zit je vervolgens in je eigen woning, terwijl je gezelligste gesprekken via WhatsApp met mensen in Rotterdam of Den Haag plaatsvinden.
Sommige oude bekenden verwachten bovendien dat degene met een Nederlands pensioen regelmatig de rekening betaalt. Ook dat kan een hernieuwde vriendschap ongemakkelijk maken.
Een oude vriendschap kun je niet zomaar opnieuw beginnen
Onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut, gepubliceerd in februari 2026, laat zien dat bijna de helft van ongeveer 6.000 onderzochte Nederlandse pensioenmigranten zich sociaal eenzaam voelde in het bestemmingsland.
Het onderzoek ging niet specifiek over terugkerende Surinamers, maar laat wel zien dat verhuizen op latere leeftijd sociale gevolgen kan hebben.
Wat mij betreft wordt bij remigratie te veel aandacht besteed aan het huis, het pensioen en de kosten van levensonderhoud.
Want ook vriendschappen verdienen voorbereiding.
Een oude jeugdvriend kan inmiddels heel andere interesses hebben. Familieleden zijn niet dagelijks beschikbaar en de vertrouwde buurt van vroeger bestaat soms alleen nog in je herinneringen.
Nieuwe vrienden maken via de kerk, vrijwilligerswerk of buurtactiviteiten kan helpen. Maar dat vraagt tijd en initiatief.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
