Drie meldingen over Surinaamse landbouwproducten binnen minder dan zes maanden. Opnieuw worden groenten bij Europese controles afgekeurd vanwege te hoge concentraties bestrijdingsmiddelen.
Terwijl de exportsector reputatieschade riskeert, blijft een fundamentele vraag onbeantwoord: hoe goed wordt de voedselveiligheid van de Surinaamse consument eigenlijk beschermd?
Europa ontdekt wat Suriname zelf eerder zou moeten opsporen
De nieuwste melding over kouseband uit Suriname is opnieuw een alarmsignaal dat niet met algemene verklaringen of nieuwe voornemens mag worden afgedaan.
Volgens berichtgeving over de Europese melding van 20 oktober 2026 zijn in een partij Surinaamse kouseband drie bestrijdingsmiddelen aangetroffen boven de toegestane Europese normen: chlorothalonil, carbendazim en benomyl.
De melding is geregistreerd in het Europese waarschuwingssysteem voor levensmiddelen en diervoeders en de risicobeoordeling is als ernstig aangeduid. De exacte concentraties en de betrokken exporteur zijn in de beschikbare informatie niet bekendgemaakt.
Deze zaak staat niet op zichzelf. Op 15 oktober werd een partij bevroren sopropo uit Suriname in Nederland afgekeurd nadat acetamiprid was aangetroffen in een concentratie van 0,20 milligram per kilogram.
Dat is viermaal de gerapporteerde Europese grenswaarde van 0,05 milligram per kilogram. Eerder, op 30 april en 4 mei, waren er meldingen over respectievelijk rode peper en kouseband.
Daarmee zijn binnen minder dan zes maanden drie gevallen gemeld waarbij Surinaamse landbouwproducten vanwege te hoge bestrijdingsmiddelenresiduen onder de aandacht kwamen.
Hoeveel waarschuwingen zijn er nog nodig voordat voedselveiligheid daadwerkelijk als een urgente nationale prioriteit wordt behandeld?
De Surinaamse consument mag geen tweederangsburger zijn
De afkeuring van een exportpartij betekent niet automatisch dat dezelfde partij op de Surinaamse markt is verkocht. Daarvoor ontbreekt op dit moment voldoende bevestigde informatie. Maar juist die onzekerheid maakt de kwestie ernstig.
Welke controles worden uitgevoerd op groenten die op lokale markten, bij groothandels en in winkels terechtkomen? Worden partijen systematisch bemonsterd?
Hoe snel kunnen de autoriteiten vaststellen welke producten mogelijk een risico vormen? En wordt het publiek tijdig geïnformeerd wanneer er gegronde aanwijzingen zijn voor onveilige levensmiddelen?
Dit zijn geen overbodige vragen. Het zijn vragen die de overheid moet kunnen beantwoorden wanneer zij verantwoordelijk is voor de bescherming van de volksgezondheid.
Het is bovendien onvoldoende om uitsluitend naar exportproducten te kijken. Landbouwers kunnen voor verschillende afzetmarkten produceren.
Zonder traceerbaarheid en effectieve controles kan niet zomaar worden vastgesteld waar producten uit dezelfde oogst uiteindelijk terechtkomen.
Dat bewijst niet dat afgekeurde exportgroenten op de lokale markt zijn beland, maar het maakt controle op de binnenlandse voedselketen wel noodzakelijk.
De bescherming van de gezondheid van Surinamers mag niet afhankelijk zijn van het feit of een product toevallig naar Europa wordt geëxporteerd.
Het probleem is ouder dan de nieuwste melding
De herhaalde afkeuringen leggen een structureel probleem bloot: de afstand tussen wat de overheid aan voedselveiligheid wil bereiken en wat zij in de praktijk aantoonbaar kan controleren.
In berichtgeving over de kwestie is gewezen op tekortkomingen in het toezicht en op bestuurlijke problemen rond het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid Suriname (NIVS).
Parlementariërs hebben onder meer vragen gesteld over het ontbreken van een Raad van Toezicht en de effectiviteit van de controle op levensmiddelen.
Een instituut dat een centrale rol moet vervullen bij voedselveiligheid, moet over duidelijke bevoegdheden, deskundig personeel, middelen en effectief bestuur beschikken.
Als verantwoordelijkheden versnipperd zijn of noodzakelijke besluiten uitblijven, dreigt toezicht vooral op papier te bestaan.
Daarbij kan de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de individuele landbouwer worden gelegd. Telers moeten bestrijdingsmiddelen correct gebruiken, de voorgeschreven doseringen en veiligheidstermijnen respecteren en voorkomen dat verboden middelen worden toegepast.
Maar de overheid moet eveneens zorgen voor voorlichting, controle op de handel in bestrijdingsmiddelen, laboratoriumonderzoek en handhaving bij overtredingen.
Wie alleen de landbouwer aanwijst, zonder het functioneren van het volledige controlesysteem te onderzoeken, pakt het probleem niet bij de wortel aan.
Een laboratorium is belangrijk, maar geen wondermiddel
De minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij heeft volgens berichtgeving aangekondigd dat het ministerie de voorlichting aan landbouwers wil intensiveren, de controle wil versterken en werkt aan een steviger wettelijk kader voor bestrijdingsmiddelen.
Ook het residulaboratorium van het ministerie is in beeld. De bouwkundige werkzaamheden zouden volgens de minister voor 99,9 procent zijn afgerond, met oplevering vóór eind oktober 2026 als verwachting. De aanschaf van de benodigde apparatuur en de opleiding van personeel zijn gepland voor het eerste of tweede kwartaal van 2027.
Dat zijn stappen die belangrijk kunnen zijn, maar een bijna voltooid gebouw is nog geen operationeel laboratorium. Zonder apparatuur, gekwalificeerd personeel, werkende procedures en voldoende middelen kan geen betrouwbare en tijdige controle worden gegarandeerd.
Bovendien rijst de vraag waarom Suriname nog steeds in afwachting is van verdere versterking van de eigen controlecapaciteit, terwijl de Europese waarschuwingen zich blijven opstapelen.
Het ministerie moet niet alleen aangeven wat er wordt gepland, maar ook welke controles momenteel daadwerkelijk worden uitgevoerd en hoe de resultaten daarvan worden gebruikt.
Nieuwe wetgeving mag geen excuus worden om te wachten
Naast de bestrijdingsmiddelenproblematiek ligt de nieuwe Levensmiddelenwet 2026 volgens berichtgeving gereed voor plenaire behandeling in De Nationale Assemblée.
De wet moet de veiligheid en kwaliteit van levensmiddelen in de gehele voedselketen versterken, van productie en import tot verkoop en export.
Tijdens de voorbereiding zijn ook vragen naar voren gekomen over bevoegdheidsverdeling, uitvoerbaarheid en de capaciteit van betrokken instellingen.
Moderne wetgeving is noodzakelijk, maar wetten alleen beschermen niemand. Een wet moet worden uitgevoerd, overtredingen moeten worden opgespoord en waar nodig moeten sancties volgen. Ook moet duidelijk zijn welke instantie verantwoordelijk is wanneer een risico wordt vastgesteld.
De overheid moet daarom twee zaken parallel aanpakken: de behandeling en invoering van noodzakelijke wetgeving én het verbeteren van de controles die nu al binnen het bestaande juridische kader mogelijk zijn. Het ene mag niet als reden worden gebruikt om het andere uit te stellen.
Volksgezondheid vraagt om openheid en verantwoordelijkheid
De regering en de betrokken diensten moeten nu duidelijk maken welke maatregelen volgen op de recente Europese meldingen.
Is onderzocht of er een verband bestaat tussen de afgekeurde partijen en producten die voor de binnenlandse markt bestemd zijn?
Welke controles zijn uitgevoerd? Zijn er partijen opgespoord of uit de handel gehaald waar dat noodzakelijk bleek? En hoe wordt voorkomen dat vergelijkbare situaties zich opnieuw voordoen?
Daarbij hoort ook transparantie over de resultaten van inspecties, de werking van het NIVS, de voortgang van het residulaboratorium en de verantwoordelijkheden van de betrokken ministeries.
Wanneer er een aantoonbaar risico bestaat, moet de samenleving tijdig en begrijpelijk worden geïnformeerd, zonder onnodige paniek te veroorzaken.
Voorlichting aan landbouwers blijft essentieel. Zij moeten weten welke middelen zijn toegestaan, hoe die veilig worden toegepast en welke wachttijden vóór de oogst gelden.
Tegelijkertijd moet de overheid optreden tegen illegale handel en onverantwoord gebruik van bestrijdingsmiddelen. Goede landbouwpraktijken en effectief overheidstoezicht zijn geen tegenpolen, maar noodzakelijke onderdelen van hetzelfde systeem.
Van waarschuwingen naar aantoonbare resultaten
Surinaamse landbouwers verdienen ondersteuning om veilige en kwalitatief goede producten te leveren. De exportsector verdient een controlesysteem dat vertrouwen wekt bij buitenlandse afnemers.
Maar bovenal verdient de Surinaamse bevolking zekerheid dat de groenten die zij dagelijks koopt en consumeert aan de geldende voedselveiligheidseisen voldoen.
De herhaalde Europese meldingen zijn geen reden om alle Surinaamse landbouwproducten als onveilig te bestempelen. Ze zijn wél reden om kritisch te onderzoeken waarom bepaalde partijen niet aan de normen voldoen en of de nationale controles voldoende functioneren.
De kern van het probleem is niet alleen dat er bestrijdingsmiddelen worden aangetroffen. Het is dat herhaalde meldingen vragen oproepen over preventie, toezicht, handhaving en transparantie, terwijl de bevolking duidelijkheid nodig heeft.
De overheid moet daarom stoppen met uitsluitend vooruit te wijzen naar plannen, wetten en laboratoria die nog operationeel moeten worden.
De samenleving heeft behoefte aan concrete maatregelen, meetbare resultaten en verantwoordelijke instanties die aanspreekbaar zijn op hun prestaties.
Voedselveiligheid is geen exportformaliteit en geen gunst van de overheid. Het is een publieke verantwoordelijkheid.
De Surinaamse consument verdient dezelfde ernst, bescherming en zorgvuldigheid die wordt verlangd wanneer onze producten buitenlandse markten betreden.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
