Terwijl de politieke discussie in Suriname zich nog grotendeels concentreert op begrotingen, olie-inkomsten, benoemingen, staatsbedrijven en de dagelijkse strijd tussen coalitie en oppositie, heeft de rest van de wereld haar blik al gericht op de volgende economische revolutie.
Die revolutie heet kunstmatige intelligentie, beter bekend als Artificial Intelligence (AI), en ontwikkelt zich in een tempo dat zijn gelijke nauwelijks kent.
Waar de wereld ruim twintig jaar nodig had om internet volledig te omarmen en bedrijven vervolgens nog eens jaren nodig hadden om de mogelijkheden van e-mail, smartphones en digitale dienstverlening te benutten, voltrekt de AI-revolutie zich binnen enkele jaren. Juist daarin schuilt het grootste gevaar voor Suriname.
Niet omdat AI banen zal vernietigen, zoals vaak wordt beweerd, maar omdat landen die nu niet investeren in kennis, innovatie en digitale vaardigheden straks economisch afhankelijk zullen worden van landen die dat wel hebben gedaan. De vraag is daarom niet of AI Suriname zal bereiken. Die vraag is al beantwoord.
Is Suriname voorbereid?
AI is er al. De enige vraag die nog openstaat is of Suriname zich tijdig voorbereidt op deze technologische aardverschuiving of opnieuw de trein voorbij laat rijden, zoals eerder gebeurde tijdens de internetrevolutie.
In dat licht verdient het recente opiniestuk van prof. dr. Henry Ori bijzondere aandacht.
Hij stelt terecht dat wetenschap, hoger onderwijs en innovatie structureel ondergewaardeerd zijn binnen het Surinaamse beleid en dat duurzame economische ontwikkeling onmogelijk is zonder gerichte investeringen in onderzoek, kennisontwikkeling en innovatie.
Zijn oproep voor een nationale innovatieagenda raakt precies de kern van het vraagstuk waarmee Suriname vandaag wordt geconfronteerd. Zonder een breed gedragen innovatiebeleid zal ook een nationale AI-strategie nooit verder komen dan mooie beleidsstukken en politieke speeches.
De analyse van professor Ori vormt daarom niet alleen een pleidooi voor beter onderwijs, maar vooral een waarschuwing dat de toekomst van Suriname wordt bepaald door de kwaliteit van zijn menselijk kapitaal en niet uitsluitend door de rijkdom die straks uit de zeebodem wordt gehaald.
Wat AI werkelijk is en waarom vrijwel iedereen de impact onderschat
Kunstmatige intelligentie is veel meer dan een chatbot die vragen kan beantwoorden of teksten kan schrijven. AI is een technologie die leert, patronen herkent, enorme hoeveelheden gegevens analyseert en zelfstandig oplossingen aandraagt voor problemen waarvoor vroeger hoogopgeleide specialisten nodig waren.
AI helpt artsen bij het opsporen van ziekten, ondersteunt rechters bij juridisch onderzoek, ontdekt belastingfraude, ontwikkelt nieuwe medicijnen, voorspelt oogsten in de landbouw, optimaliseert logistieke processen, schrijft software, maakt financiële analyses en ondersteunt ondernemers bij strategische besluitvorming.
Iedere maand worden deze systemen slimmer, sneller en goedkoper. Dat betekent dat de technologische vooruitgang niet lineair verloopt, maar exponentieel. Juist dat laatste wordt wereldwijd nog steeds onderschat.
De Britse ondernemer Mark Dixon vergeleek deze ontwikkeling onlangs met de introductie van e-mail aan het begin van deze eeuw.
Destijds waren er grote bedrijven die ervan overtuigd waren dat gewone post altijd zou blijven bestaan en dat e-mail nooit serieus genomen zou worden. De geschiedenis laat zien wat er vervolgens gebeurde.
Niet e-mail verdween, maar de bedrijven die de verandering niet serieus namen. Volgens Dixon bevinden wij ons vandaag opnieuw op zo’n historisch kantelpunt.
AI is geen handige extra toepassing die het werk een beetje gemakkelijker maakt; AI verandert de snelheid waarmee bedrijven functioneren, beslissingen nemen en waarde creëren.
Wanneer één werknemer dankzij AI tien of twintig keer productiever wordt dan vandaag, verandert niet alleen zijn eigen baan, maar verandert de volledige economie waarin hij werkt.
Hongkong laat zien hoe snel de wereld verandert
Wie denkt dat deze ontwikkeling nog ver weg is, hoeft slechts naar Hongkong te kijken. Uit recent onderzoek van PwC blijkt dat inmiddels 61 procent van de beroepsbevolking AI dagelijks gebruikt tijdens het werk. Dat ligt aanzienlijk boven het wereldgemiddelde.
Nog opmerkelijker is dat 77 procent van deze werknemers aangeeft productiever te zijn geworden, terwijl 75 procent zegt dat de kwaliteit van het werk zichtbaar is verbeterd.
Werkgevers zoeken inmiddels steeds vaker mensen die niet alleen over vakkennis beschikken, maar die AI kunnen inzetten als een intelligente collega.
Jongere werknemers leren oudere collega’s inmiddels hoe zij AI effectief kunnen gebruiken. De traditionele kennisoverdracht is daarmee volledig omgekeerd. Niet langer leert de oudere generatie de jongeren hoe het werk moet worden gedaan; steeds vaker leren jongeren hun ervaren collega’s hoe zij met nieuwe technologie veel beter kunnen presteren.
Dit is precies het moment waarop Suriname moet besluiten of het wil aansluiten bij deze ontwikkeling of opnieuw achteraan wil aansluiten wanneer de rest van de wereld de grootste economische voordelen al heeft binnengehaald.
Suriname dreigt opnieuw de boot te missen
De geschiedenis is helaas niet geruststellend. Tijdens de opkomst van internet investeerden veel landen massaal in digitale infrastructuur, softwareontwikkeling, technische opleidingen en innovatie.
Suriname bleef grotendeels afhankelijk van traditionele economische sectoren en beperkte digitalisering. Het gevolg is dat het land vandaag nog steeds worstelt met administratieve achterstanden, beperkte automatisering en een overheid die veel processen handmatig uitvoert.
Juist daarom zou het tragisch zijn wanneer dezelfde fout opnieuw wordt gemaakt. Terwijl de politieke aandacht vrijwel volledig uitgaat naar olie en gas, wordt nauwelijks gesproken over de technologie die uiteindelijk bepaalt hoeveel welvaart die olie daadwerkelijk zal opleveren.
Olie levert inkomsten op. AI bepaalt vervolgens hoe efficiënt een samenleving met die inkomsten omgaat. Olie kan een land rijk maken. Alleen kennis kan een samenleving welvarend maken.
Waarom professor Ori precies de juiste discussie opent
Professor Henry Ori stelt terecht dat universiteiten, onderzoek en wetenschapsbeleid geen luxe zijn, maar de motor vormen van economische ontwikkeling.
Dat geldt vandaag meer dan ooit. Universiteiten zullen immers niet alleen economen, juristen en ingenieurs moeten opleiden, maar ook AI-specialisten, datawetenschappers, cybersecuritydeskundigen, robotica-ingenieurs, digitale ondernemers en onderzoekers die nieuwe toepassingen ontwikkelen voor de Surinaamse economie.
Zonder deze kennis zal Suriname straks buitenlandse consultants inhuren om de eigen olie-industrie, gezondheidszorg, landbouw en overheid digitaal te moderniseren.
Dat betekent dat een groot deel van de economische meerwaarde opnieuw het land verlaat. Professor Ori waarschuwt daarom terecht dat investeren in onderwijs uiteindelijk investeren is in het toekomstige verdienvermogen van Suriname. Dat is geen academische wens, maar economische noodzaak.
AI kan de Surinaamse overheid fundamenteel veranderen
Misschien ligt de grootste kans zelfs niet in de olie-industrie, maar bij de Surinaamse overheid zelf. Vrijwel ieder ministerie kampt met personeelstekorten, administratieve achterstanden en een gebrek aan gespecialiseerde deskundigheid. Kunstmatige intelligentie kan juist daar een revolutie veroorzaken.
Vergunningen kunnen grotendeels automatisch worden gecontroleerd, belastingaangiften kunnen sneller worden verwerkt, fraude kan eerder worden opgespoord, beleidsstukken kunnen efficiënter worden voorbereid en burgers kunnen veel sneller worden geholpen.
Ook de politie, de gezondheidszorg, de rechtspraak, de landbouw, het onderwijs en de sociale dienstverlening kunnen profiteren van enorme productiviteitswinsten. Dat betekent niet dat mensen overbodig worden.
Integendeel. Mensen krijgen juist meer tijd om zich bezig te houden met complexe vraagstukken, creativiteit, persoonlijk contact en strategische besluitvorming. AI neemt het routinematige werk over, zodat mensen zich kunnen richten op datgene waarin zij altijd sterker zullen blijven dan machines.
Conclusie: olie bepaalt onze inkomsten, AI bepaalt onze toekomst
Suriname staat vandaag voor een keuze die misschien wel belangrijker is dan alle discussies over olie, begrotingen en staatsbedrijven bij elkaar.
De landen die nu investeren in AI, onderwijs en innovatie bouwen aan de economie van de komende vijftig jaar. De landen die blijven wachten totdat anderen het voorbeeld geven, zullen uiteindelijk afhankelijk worden van technologie die elders is ontwikkeld en gecontroleerd.
Professor Ori heeft met zijn pleidooi voor een nationale innovatieagenda de juiste discussie geopend. De volgende stap moet zijn dat de regering deze innovatieagenda uitbreidt tot een nationale AI-agenda waarin onderwijs, wetenschap, overheid, bedrijfsleven en de samenleving gezamenlijk worden voorbereid op een wereld waarin kunstmatige intelligentie net zo vanzelfsprekend zal zijn als internet vandaag is.
De olie onder onze zeebodem kan tijdelijk rijkdom brengen, maar de kennis in de hoofden van onze bevolking bepaalt uiteindelijk of die rijkdom leidt tot duurzame welvaart of slechts een kortstondige economische opleving wordt. De keuze ligt nu nog volledig in onze eigen handen, maar de tijd om die keuze te maken wordt iedere dag korter.
Wordt vervolgd in deel 2, waarin wordt uitgewerkt hoe een nationale AI-agenda voor Suriname eruit zou moeten zien, welke beroepen zullen verdwijnen en ontstaan, hoe AI de economie kan verdubbelen en waarom iedere Surinamer – van basisschoolleerling tot gepensioneerde – AI moet leren gebruiken om mee te kunnen doen in de economie van de toekomst.
Ashwin Ramcharan
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
