Minister Stanley Soeropawiro van Grondbeleid en Bosbeheer zegt dat burgers die onder de vorige regering hebben betaald voor grondconversie hun geld zullen terugkrijgen.
Dat klinkt op het eerste gehoor netjes. Wie betaald heeft en niets krijgt, moet zijn geld terugkrijgen. Maar hier zit een veel groter juridisch probleem achter. Want wat bedoelt de minister precies met “terugdraaien”?
Verschil tussen aanvraag en eigendomsrecht
Als iemand alleen een aanvraag heeft gedaan en betaald, maar nog geen eigendom heeft gekregen, dan is terugbetaling begrijpelijk. Dan is de zaak nog niet afgerond.
Maar als burgers al eigendom hebben verkregen, dan kan de minister niet zomaar zeggen: “Wij draaien het terug.” Dat is geen eenvoudige administratieve correctie. Dat is juridisch gezien een aanval op het eigendomsrecht van burgers.
Eigendom kan niet zonder rechter worden afgenomen
Wie eigendom wil afpakken of ongeldig wil verklaren, moet naar de rechter. De Staat zal dan moeten zeggen: de overeenkomst waarbij de burger eigenaar is geworden, is nietig.
Met andere woorden: die overeenkomst heeft juridisch nooit bestaan. Maar dat kun je niet zomaar roepen op een persmoment. Dat moet je bewijzen. En daarvoor is een duidelijke wettelijke basis nodig.
Daar wringt de schoen. De Grondwet van Suriname beschermt juist het eigendomsrecht. De Grondwet zegt niet dat een minister naar eigen inzicht eigendom van burgers kan terugdraaien.
Integendeel: eigendom mag niet zomaar worden aangetast. Als de overheid eigendom wil afnemen, dan moet dat volgens de wet, in het algemeen belang en met schadeloosstelling.
Misinterpretatie van het begrip “grond”
De minister stelt dat grond volgens de Grondwet niet kan worden vervreemd en niet tot eigendom kan worden gemaakt. Maar die uitleg is veel te kort door de bocht.
De Grondwet zegt dat de Staat geen grondgebied of soevereine rechten vervreemdt. Dat gaat over het grondgebied van Suriname als land. Dat betekent niet automatisch dat geen enkele burger ooit eigenaar kan zijn van een stuk grond.
Gevolgen van een te brede uitleg
Als die uitleg van de minister juist zou zijn, dan zou particuliere grondeigendom in Suriname eigenlijk niet kunnen bestaan. Dat zou een schokkende conclusie zijn.
Dan moet de minister dat ook eerlijk zeggen. Dan gaat het niet alleen over grondconversie, maar over het hele systeem van eigendom in Suriname.
De kernvraag is dus simpel: gaat het om mensen die alleen betaald hebben, of ook om mensen die al eigenaar zijn geworden? In het eerste geval kan terugbetaling een oplossing zijn.
In het tweede geval is terugbetaling niet genoeg. Je kunt een burger niet eerst eigendom geven en daarna zeggen: “Hier is uw geld terug, uw eigendom bestaat niet meer.”
Dat is geen rechtszekerheid. Dat is onzekerheid door de overheid zelf.
De Staat moet zich aan het recht houden
Burgers moeten weten waar zij aan toe zijn. De Staat mag fouten uit het verleden onderzoeken. De Staat mag wetten verbeteren. Maar de Staat mag niet doen alsof eigendom van burgers een gunst is die een nieuwe minister zomaar kan intrekken.
Daarom moet minister Soeropawiro duidelijk zijn. Niet met politieke taal, maar met juridische taal. Wie alleen geld heeft betaald, krijgt mogelijk geld terug. Maar wie eigenaar is geworden, heeft rechten. En die rechten verdwijnen niet door een verklaring van een minister.
In een rechtsstaat geldt niet: de minister beslist en de burger slikt. In een rechtsstaat geldt: ook de Staat moet zich aan het recht houden.
Johan Blomhoff
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
