Wie het onderwerp Surinaamse diaspora aansnijdt, hoeft zelden lang te wachten op stevige reacties. Nog voordat een artikel is uitgelezen, verschijnen de eerste oordelen al.
Op sociale media lijkt nuance steeds vaker plaats te maken voor emotie.
Een kop is soms genoeg om een stortvloed aan kritiek los te maken. Dat zegt misschien net zoveel over de manier waarop we discussiëren als over de diaspora zelf.
Facebook als vergrootglas
Een groot deel van het Facebookpubliek leest oppervlakkig, luistert slecht en trekt snel conclusies. Negatieve reacties krijgen de meeste aandacht en anderen sluiten zich daar gemakkelijk bij aan.
Zo ontstaat het beeld dat kritiek de norm is, terwijl genuanceerde stemmen nauwelijks zichtbaar zijn.
Waarom ligt de diaspora onder vuur?
De Surinaamse diaspora is zeer divers, maar critici noemen steeds dezelfde punten. Er zou sprake zijn van morele superioriteit, veel commentaar maar weinig bijdrage, afstand tot de dagelijkse realiteit en een Nederlandse blik op Suriname.
Ook klinkt kritiek op politieke bemoeienis, selectieve betrokkenheid en het vasthouden aan een geromantiseerd verleden.
Daarnaast spelen identiteitsvragen een rol. Sommigen vinden dat een groot deel van de diaspora cultureel meer Nederlands dan Surinaams is geworden.
Bezoeken aan Suriname zouden soms vooral draaien om status. Ook worden brain drain, afhankelijkheid van Nederland, cultureel gatekeeping en een gebrek aan actuele lokale kennis genoemd.
Geld, sociale media en jaloezie
Euro inkomens kunnen zorgen voor economische ongelijkheid en familiedruk rond geldzendingen. Via sociale media kunnen meningen uit Nederland veel invloed krijgen zonder dat de gevolgen lokaal worden gevoeld.
Daar komen vragen over dubbele loyaliteit, polarisatie binnen de diaspora en romantisering van Suriname nog bovenop.
Een ongemakkelijke verklaring wordt eveneens genoemd. Volgens sommigen komt een deel van de negatieve reacties voort uit jaloezie of frustratie tegenover mensen die elders betere kansen hebben gekregen.
Dat is moeilijk te bewijzen, maar het onderwerp keert opvallend vaak terug.
Misschien is dát wel de grootste fout in deze discussie.
We spreken over “de diaspora” alsof honderdduizenden mensen hetzelfde denken en hetzelfde leven leiden. Juist die generalisatie voedt de kritiek waar niemand uiteindelijk beter van wordt.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
