De regering heeft aangekondigd het subsidiebeleid geleidelijk te willen hervormen. Algemene subsidies moeten plaatsmaken voor gerichte ondersteuning van huishoudens die deze daadwerkelijk nodig hebben.
Op papier klinkt dit als een logische stap. Een overheid die schaarse middelen efficiënter wil inzetten en kwetsbare groepen beter wil beschermen, verdient daarvoor steun.
Maar tegelijkertijd legt deze aankondiging een ongemakkelijke vraag bloot: kan een overheid burgers vragen om zich aan te passen aan een nieuw subsidiebeleid, terwijl zij zelf haar financiële verplichtingen tegenover staatsbedrijven niet nakomt?
De mededeling van president Jennifer Simons en vicepresident Gregory Rusland dat de overheid eerst haar betalingsachterstanden bij de Energiebedrijven Suriname (EBS) en de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) moet wegwerken, raakt precies de kern van het probleem. Hervormingen beginnen niet alleen bij burgers; zij beginnen bij goed bestuur.
De overheid kan geen voorbeeld geven met onbetaalde rekeningen
Volgens vicepresident Rusland heeft de overheid een schuld van ongeveer SRD 100 miljoen bij de SWM. Daarnaast bestaan er ook betalingsachterstanden bij de EBS. Deze situatie heeft directe gevolgen voor de financiële ruimte van de nutsbedrijven.
Een staatsbedrijf kan moeilijk investeren in onderhoud, uitbreiding en modernisering wanneer een van zijn grootste klanten – de overheid zelf – structureel achterloopt met betalingen.
Dit creëert een merkwaardige situatie. Aan de ene kant verwacht de overheid dat burgers hun energierekeningen en waterrekeningen tijdig betalen.
Aan de andere kant laat dezelfde overheid zien dat ook zij haar financiële verplichtingen niet altijd op tijd nakomt.
Een geloofwaardig beleid begint met het herstellen van deze balans.
Subsidies zijn geen probleem, slecht beleid wel
De discussie over subsidies wordt vaak te eenvoudig gevoerd. Subsidies worden soms gepresenteerd als een last die de overheid moet afschaffen om de economie gezond te maken. Maar subsidies hebben ook een sociale functie.
Voor veel huishoudens vormen gesubsidieerde tarieven voor energie en water een belangrijke bescherming tegen verdere verarming.
Vooral in een periode waarin de kosten van levensonderhoud hoog zijn, kunnen abrupte prijsstijgingen grote gevolgen hebben voor gezinnen met lage en middeninkomens.
Het probleem is niet dat de overheid ondersteuning biedt. Het probleem ontstaat wanneer subsidies jarenlang zonder duidelijke doelstelling, evaluatie of controle worden verstrekt.
Een modern subsidiebeleid moet daarom niet alleen kijken naar hoeveel geld wordt uitgegeven, maar vooral naar de vraag: wie heeft deze steun daadwerkelijk nodig en bereikt de hulp de juiste mensen?
Gerichte ondersteuning vraagt om betrouwbare systemen
De overgang van algemene subsidies naar gerichte ondersteuning klinkt aantrekkelijk, maar de uitvoering wordt de grootste uitdaging.
Om kwetsbare huishoudens daadwerkelijk te identificeren, heeft de overheid betrouwbare gegevens nodig. Wie komt in aanmerking? Welke inkomensgrenzen gelden? Hoe wordt voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen?
In het verleden hebben verschillende hervormingen laten zien dat goede bedoelingen kunnen mislukken wanneer de uitvoering tekortschiet.
Een gerichte subsidie zonder goed registratiesysteem kan uiteindelijk betekenen dat juist de meest kwetsbare groepen worden vergeten.
Nutsbedrijven kunnen niet blijven functioneren zonder financiële discipline
EBS en SWM zijn geen gewone bedrijven. Zij vervullen een publieke taak en leveren basisvoorzieningen die noodzakelijk zijn voor de samenleving.
Maar ook publieke bedrijven hebben financiële gezondheid nodig. Achterstallig onderhoud, beperkte investeringsmogelijkheden en verouderde infrastructuur kunnen uiteindelijk leiden tot slechtere dienstverlening en hogere kosten voor burgers.
Wanneer de overheid haar schulden bij deze bedrijven niet tijdig betaalt, schuift het probleem uiteindelijk door naar de samenleving.
De rekening verdwijnt niet; iemand betaalt die uiteindelijk alsnog.
Hervorming vraagt ook om vertrouwen
De grootste uitdaging voor de regering is niet alleen financieel, maar ook maatschappelijk. Burgers moeten vertrouwen hebben dat hervormingen eerlijk worden uitgevoerd.
Wanneer mensen horen dat subsidies worden afgebouwd, ontstaat direct de angst dat de lasten opnieuw vooral bij de bevolking terechtkomen. Dat wantrouwen wordt groter wanneer tegelijkertijd blijkt dat de overheid zelf nog openstaande rekeningen heeft.
Daarom moet de regering niet alleen uitleggen waarom subsidies veranderen, maar ook laten zien dat zij zelf dezelfde financiële discipline toepast.
Transparantie over overheidsuitgaven, het tijdig betalen van staatsverplichtingen en duidelijke communicatie zijn essentieel om draagvlak te creëren.
Echte hervorming begint met eigen verantwoordelijkheid
De aangekondigde subsidiehervorming kan een belangrijke stap zijn richting een efficiënter en eerlijker sociaal beleid. Maar de geloofwaardigheid ervan hangt af van de manier waarop de overheid zichzelf opstelt.
Een regering die burgers vraagt om offers te brengen, moet eerst laten zien dat zij haar eigen huis op orde brengt.
Het wegwerken van schulden bij EBS en SWM is daarom geen bijzaak, maar een noodzakelijke voorwaarde. Goed bestuur begint niet met nieuwe regels voor anderen, maar met verantwoordelijkheid nemen voor de eigen verplichtingen.
Pas wanneer de overheid haar eigen rekeningen betaalt, kan zij met overtuiging vragen dat de samenleving meewerkt aan verandering.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp. Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
