Wanneer krijgen studenten eindelijk de aandacht en het respect die zij verdienen?
De zoveelste werkonderbreking aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) legt opnieuw een structureel probleem bloot: een universiteit die al jaren worstelt met organisatorische tekortkomingen, gebrekkige communicatie en een gebrek aan verantwoordelijkheid, terwijl studenten steeds opnieuw de rekening gepresenteerd krijgen.
De Vakvereniging Wetenschappelijk Personeel van de Universiteit van Suriname (VWPU) heeft besloten de werkzaamheden met onmiddellijke ingang neer te leggen.
Aanleiding zijn achterstallige financiële tegemoetkomingen en toelagen die nog steeds niet aan het personeel zijn uitbetaald.
Het universiteitsbestuur erkent dat deze verplichtingen openstaan, maar stelt dat de overheid de noodzakelijke aanvullende middelen nog niet heeft overgemaakt.
Tegelijkertijd beroept het bestuur zich op de overeenkomst van 28 april 2026 en roept het de vakvereniging op de werkzaamheden onmiddellijk te hervatten.
Dat werknemers opkomen voor hun financiële rechten is volkomen begrijpelijk. Niemand hoeft genoegen te nemen met afspraken die niet worden nagekomen.
Ook universitair personeel heeft recht op tijdige betaling, een behoorlijk salaris, goede arbeidsvoorwaarden en de voorzieningen die bij hun verantwoordelijkheden horen. Maar er is een andere kant van deze kwestie die telkens onderbelicht blijft: wie komt op voor de rechten en belangen van de studenten?
Studenten opnieuw gegijzeld door een conflict tussen personeel en bestuur
Het is inmiddels een terugkerend patroon dat studenten de dupe worden van conflicten tussen het universiteitsbestuur en het personeel.
Onderwijsactiviteiten komen stil te liggen, colleges worden uitgesteld, tentamens verschuiven en de toch al kwetsbare studieplanning raakt verder ontregeld.
Voor studenten die hun studie binnen de daarvoor gestelde termijn willen afronden, betekent iedere onderbreking mogelijk opnieuw maanden vertraging.
Studenten hebben niet alleen collegegeld, studiemateriaal en andere studiekosten te betalen. Velen combineren hun opleiding met werk, gezin en andere maatschappelijke verantwoordelijkheden. Sommigen hebben hun leven volledig ingericht op het behalen van hun diploma.
Wat gebeurt er met hun planning? Wie compenseert de extra kosten? Wie neemt verantwoordelijkheid voor de studievertraging? En vooral: wie geeft deze studenten zekerheid over het vervolg van hun opleiding?
Het lijkt erop dat de belangen van studenten pas worden genoemd wanneer een conflict tussen het personeel en het bestuur moet worden gelegitimeerd of wanneer de universiteit wil benadrukken hoeveel schade een werkonderbreking aan het onderwijs toebrengt.
Maar studenten ondervinden ook buiten werkonderbrekingen aanzienlijke problemen.
Een structureel tekort aan docenten of een gebrek aan organisatie?
Het probleem aan AdeKUS beperkt zich niet tot de huidige arbeidsrechtelijke en financiële discussie. Al geruime tijd bestaan er klachten over de organisatie en kwaliteit van het onderwijs.
Bij bepaalde faculteiten komt het voor dat voor een vak slechts één docent beschikbaar is, die vervolgens college moet verzorgen aan meer dan honderd studenten in een overvolle collegezaal.
Studenten zitten opeengepakt, met beperkte mogelijkheden om vragen te stellen, actief deel te nemen aan de lessen of de leerstof op een behoorlijke manier te verwerken.
Kan een universiteit die zichzelf serieus neemt, genoegen nemen met dergelijke omstandigheden?
Ook komt het voor dat docenten pas op het laatste moment laten weten dat zij niet aanwezig zullen zijn. Studenten hebben soms al hun tijd en vervoerskosten geïnvesteerd om naar de universiteit te komen, om vervolgens te vernemen dat het college niet doorgaat.
Daar komt bij dat tentamencijfers regelmatig laat worden ingediend. Studenten moeten soms zelf achter docenten aanzitten om te achterhalen wanneer zij hun resultaten ontvangen.
Daarbij lijkt niet altijd rekening te worden gehouden met de geldende termijnen en interne procedures voor de beoordeling en bekendmaking van resultaten.
Een student behoort zich te kunnen concentreren op studeren en presteren. Het kan niet de bedoeling zijn dat studenten daarnaast voortdurend de administratieve en organisatorische tekortkomingen van de universiteit moeten opvangen.
Afstuderen: een traject vol onzekerheid en frustratie
Voor studenten die hun afstudeerfase hebben bereikt, wordt de situatie soms nog ingewikkelder.
Er zijn klachten over de bereikbaarheid en responsiviteit van examencommissies. Verzoeken en berichten blijven soms langdurig onbeantwoord.
Studenten weten niet waar zij aan toe zijn, krijgen geen duidelijkheid over de voortgang van hun afstudeertraject en moeten herhaaldelijk navraag doen om een reactie te krijgen.
Ook de houding van sommige richtingscoördinatoren en andere functionarissen roept vragen op. Studenten ervaren dat zij soms afhankelijk zijn van de persoonlijke bereidheid van bepaalde functionarissen om hun verzoeken te behandelen of informatie te verstrekken.
Het kan toch niet zo zijn dat de voortgang van een academische opleiding afhankelijk wordt van de vraag of een functionaris vandaag, volgende week of wanneer het hem of haar uitkomt, besluit te reageren?
Een examencommissie heeft een verantwoordelijkheid tegenover studenten. Dat geldt eveneens voor richtingscoördinatoren, docenten, faculteitsbesturen en het universiteitsbestuur.
Die verantwoordelijkheid brengt met zich mee dat verzoeken tijdig, zorgvuldig, transparant en volgens de geldende procedures worden behandeld.
Studenten mogen niet het gevoel krijgen dat zij gunsten moeten vragen om hun eigen opleiding te kunnen afronden.
Arbeidsrechten zijn belangrijk, maar studenten hebben eveneens rechten
Het is belangrijk om één ding duidelijk te stellen: dit is geen pleidooi tegen de belangenbehartiging van het wetenschappelijk personeel. Integendeel. Een universiteit kan niet functioneren zonder gemotiveerde, behoorlijk betaalde en professioneel ondersteunde docenten.
Maar tegenover goede arbeidsvoorwaarden horen ook professionele verantwoordelijkheden te staan.
Wie aanspraak maakt op betere financiële voorzieningen, mag ook worden aangesproken op de kwaliteit van de dienstverlening, de nakoming van werkzaamheden, de professionele omgang met studenten en het tijdig uitvoeren van administratieve verplichtingen.
Hetzelfde geldt voor het universiteitsbestuur. Het kan niet volstaan met het verwijzen naar achterstallige overheidsbetalingen, financiële beperkingen en gemaakte afspraken met de vakvereniging.
Het bestuur draagt immers ook verantwoordelijkheid voor de continuïteit van het onderwijs, de kwaliteit van de organisatie en de bescherming van de belangen van studenten.
Wanneer het bestuur stelt dat een werkonderbreking studenten schaadt, moet het ook bereid zijn kritisch naar het eigen functioneren en de structurele problemen binnen de universiteit te kijken.
De verantwoordelijkheid voor goed onderwijs eindigt niet bij het uitbetalen van salarissen en toelagen.
Hoeveel studievertraging moet een student nog accepteren?
De Anton de Kom Universiteit is een nationale instelling voor hoger onderwijs. Haar maatschappelijke opdracht is het opleiden van deskundige, kritische en competente mensen die een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van Suriname.
Maar hoe geloofwaardig is die opdracht wanneer studenten jarenlang bezig zijn met het afronden van een opleiding die onder normale omstandigheden binnen een kortere periode voltooid had kunnen worden?
Hoeveel studenten hebben hun afstudeerplanning moeten aanpassen vanwege uitgestelde tentamens, ontbrekende cijfers, niet-doorgaande colleges, trage administratieve afhandeling of het uitblijven van reacties op officiële verzoeken?
En hoeveel studenten hebben hierdoor kansen op werk, promotie, vervolgstudies of andere professionele mogelijkheden gemist?
Dit zijn geen onbelangrijke ongemakken. Het gaat om de toekomst, de financiële positie en de persoonlijke ontwikkeling van jonge mensen en werkende volwassenen.
Het wordt daarom hoog tijd dat de universiteit niet alleen kijkt naar de rechten van haar personeel, maar ook systematisch in kaart brengt welke schade studenten ondervinden van de jarenlange organisatorische tekortkomingen.
Studenten moeten zich uitspreken, zonder angst voor represailles
Het wordt eveneens tijd dat studenten hun ervaringen publiekelijk bespreekbaar durven te maken. Niet om docenten persoonlijk aan te vallen, maar om een structureel probleem zichtbaar te maken dat te lang onvoldoende aandacht heeft gekregen.
Studenten moeten niet uit angst voor rancune, benadeling bij beoordelingen of problemen tijdens hun afstudeertraject zwijgen over onprofessioneel gedrag, gebrekkige communicatie en organisatorische nalatigheid.
Een universiteit moet juist een omgeving zijn waar kritische vragen gesteld kunnen worden, waar klachten serieus worden behandeld en waar studenten beschermd worden tegen willekeur.
Daarvoor is een onafhankelijk en toegankelijk klachtenmechanisme noodzakelijk, met duidelijke termijnen voor de behandeling van klachten en de mogelijkheid om zaken op een hoger niveau te laten beoordelen.
Ook zou AdeKUS periodiek openbare informatie moeten verstrekken over onder meer de gemiddelde doorlooptijd van cijferverwerking, de afhandeling van afstudeerverzoeken, de beschikbaarheid van docenten, het aantal uitgestelde colleges en de gemiddelde studieduur per opleiding.
Zonder transparantie blijft het gemakkelijk om problemen af te schuiven en verantwoordelijkheid te ontlopen.
AdeKUS heeft een fundamentele hervorming nodig
De huidige situatie vraagt om meer dan een oproep aan docenten om het werk te hervatten en een belofte dat achterstallige toelagen worden uitbetaald zodra de overheid middelen beschikbaar stelt.
Er is behoefte aan een fundamentele evaluatie van het functioneren van de universiteit. Niet alleen op financieel en bestuurlijk niveau, maar ook vanuit het perspectief van de studenten.
Het universiteitsbestuur, de vakvereniging, de faculteitsbesturen en de studentenvertegenwoordiging moeten gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor een structurele oplossing.
Daarbij moeten onder andere de personele capaciteit, de onderwijsplanning, de administratieve procedures, de communicatie met studenten en de behandeling van examen- en afstudeerverzoeken kritisch worden doorgelicht.
Ook moet worden vastgesteld welke termijnen gelden, wie verantwoordelijk is voor de naleving daarvan en welke maatregelen volgen wanneer die structureel niet worden nagekomen.
Het mag niet langer zo zijn dat studenten de organisatorische tekortkomingen van de instelling moeten compenseren met extra studiejaren, extra kosten en onnodige frustraties.
Een universiteit is er niet alleen voor haar personeel, maar ook voor haar studenten
De discussie over achterstallige toelagen en de geëiste salarisverhoging van 15 procent mag niet afleiden van de bredere verantwoordelijkheid van AdeKUS.
Een universiteit is geen instelling die uitsluitend moet functioneren wanneer financiële afspraken met het personeel zijn nagekomen. Zij heeft een voortdurende verantwoordelijkheid tegenover de studenten die hun toekomst aan haar toevertrouwen.
Wie rechtvaardig behandeld wil worden, moet ook bereid zijn anderen rechtvaardig te behandelen.
Het wetenschappelijk personeel heeft rechten. Het bestuur heeft verantwoordelijkheden. Maar studenten hebben eveneens rechten en verdienen een onderwijsomgeving waarin professionaliteit, respect, transparantie en verantwoordelijkheid geen uitzonderingen zijn, maar vanzelfsprekendheden.
Het wordt hoog tijd dat AdeKUS ophoudt studenten telkens opnieuw tot de sluitpost van interne conflicten en organisatorische tekortkomingen te maken. Studenten zijn geen pionnen in een arbeidsconflict. Zij zijn de reden waarom een universiteit bestaat.
En misschien moet de universiteit zich eerst eens de volgende vraag stellen: als studenten hun verplichtingen niet nakomen, worden zij daarop aangesproken. Maar wie spreekt de docenten, examencommissies, richtingscoördinatoren en het universiteitsbestuur aan wanneer zij hun verplichtingen tegenover studenten niet nakomen?
UMA Legal Aid & Marketing
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
