Tijdens Ketikoti op 1 juli staat Nederland stil bij het slavernijverleden, maar met de kennis over de huidige staatsinrichting van het Koninkrijk is het beroerd gesteld.
Uit een representatief onderzoek onder 1250 Nederlanders door Evisumservice.nl blijkt namelijk dat geen enkele respondent precies weet welke Caribische eilanden bijzondere gemeenten van Nederland zijn. Een kwart van de Nederlanders denkt zelfs dat Suriname nog altijd onderdeel van Nederland is.
Nederland kent drie bijzondere gemeenten: Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Hier gelden de Nederlandse wetten en inwoners mogen er dan ook stemmen voor de Nederlandse Tweede Kamer. Echter, desgevraagd weet slechts 18 procent van de Nederlanders ze aan te wijzen.
Bovendien: áls men deze drie eilanden al bestempelt als bijzondere gemeenten, dan noemen ze er altijd nog minimaal één ander (ei)land bij, waarvoor dit in de praktijk niet geldt.
Kwart denkt dat Suriname bij Nederland hoort
Ketikoti betekent in het Sranantongo ‘gebroken ketenen’, oftewel de viering van de onafhankelijkheid. Schrijnend is dan ook dat nog altijd een kwart van de Nederlanders denkt dat in Suriname de Nederlandse wet geldt. Een op de dertien denkt zelfs dat Indonesië een Nederlandse gemeente is.
“Het is wrang om op de dag dat we de gedeelde geschiedenis herdenken, te moeten constateren dat de verbondenheid met Caribisch Nederland in het collectieve bewustzijn nauwelijks leeft”, zegt Freek Jurg van Evisumservice.nl.
Nauwelijks bewustzijn bij jongste generatie
Opvallend is ook dat de kennis over de overzeese gebieden vooral bij de jongere generaties totaal blijkt te ontbreken.
Zo weet slechts negen procent van de 18- tot 30-jarigen in elk geval de drie juiste eilanden te kiezen (al noemen ze er dan dus altijd nog ten onrechte minimaal een ander (ei)land bij).
Onder dertigers en veertigers is het weinig beter gesteld. Vijftigers zijn het best op de hoogte: ruim een kwart van hen kiest de correcte eilanden.
Structurele verwarring
Veel mensen verwarren autonomie met verbondenheid: Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn zelfstandige landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, met een eigen regering en wetten.
Bonaire, Saba en Sint Eustatius daarentegen zijn bijzondere gemeenten van Nederland zelf, vergelijkbaar met een gemeente in pakweg Gelderland of Overijssel.
Inwoners van de eerste drie landen stemmen daarom niet mee voor de Tweede Kamer, terwijl dat voor de inwoners van de drie bijzondere gemeenten wél geldt.
De status als ‘land binnen het Koninkrijk’ levert praktische voordelen op, zoals hulp van Nederland bij rampen, defensie en een Nederlands paspoort, waardoor inwoners visumvrij van en naar Nederland kunnen reizen.
