Het wordt steeds zorgwekkender dat scholen, plekken waar kinderen moeten kunnen leren, groeien en zich veilig voelen, steeds vaker geconfronteerd worden met situaties waarbij hun veiligheid in gevaar komt.
Berichten over personen die schoolterreinen betreden, leerlingen lastigvallen of zich onder verdachte omstandigheden op scholen ophouden, roepen een dringende vraag op: hoe veilig zijn onze scholen nog?
Een school hoort een beschermde omgeving te zijn. Een plek waar kinderen niet bang hoeven te zijn dat iemand het terrein betreedt met kwade bedoelingen, waar leerkrachten zich kunnen concentreren op hun werk en waar ouders hun kinderen met een gerust hart achterlaten.
Wanneer die veiligheid wegvalt, raakt dat niet alleen het onderwijs, maar ook het gevoel van vertrouwen dat een samenleving in haar scholen moet kunnen hebben.
Een incident dat diepe indruk achterlaat
Het incident dat zich heeft voorgedaan op O.S. Sophia’s Lust is een voorbeeld van hoe snel een schooldag kan veranderen in een angstige en onvoorspelbare situatie.
Volgens de berichtgeving betrad rond half twaalf een man het schoolterrein door over de schutting te springen. Vervolgens liep hij onrustig over de gangen en keek hij in klaslokalen, kennelijk op zoek naar leerlingen.
Het onderhoofd van de school kwam naar buiten, maar de man negeerde haar en begon ook tegen haar tekeer te gaan. Zijn gedrag werd als zeer verward en afwijkend ervaren.
De man liep op een gegeven moment weg, maar kwam plotseling rennend terug de gang op. Personen die zich op de gang bevonden, vluchtten in de tegenovergestelde richting.
Leerlingen raakten in paniek, kinderen huilden en deuren van lokalen werden dichtgetrokken om de aanwezigen te beschermen.
Dat de politie van Leiding 9 snel ter plaatse arriveerde, is een belangrijke omstandigheid geweest. Maar het feit dat politieoptreden nodig was om de situatie op een schoolterrein onder controle te krijgen, mag niet worden afgedaan als een incident dat we simpelweg vergeten zodra de rust is teruggekeerd.
Kinderen mogen niet leren in angst
Kinderen zijn afhankelijk van volwassenen voor hun bescherming. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat de schoolomgeving veilig is en dat er wordt opgetreden wanneer iemand die veiligheid bedreigt.
Wat doet een dergelijke gebeurtenis met een kind dat getuige is van een onbekende man die door de gangen loopt, in klaslokalen kijkt en plotseling begint te rennen? Wat betekent het voor leerlingen die huilend in een lokaal worden opgevangen, terwijl leerkrachten zelf niet weten hoe de situatie zich verder zal ontwikkelen?
De gevolgen van zulke gebeurtenissen kunnen verder reiken dan het moment zelf. Angst, onzekerheid, concentratieproblemen en een gevoel van onveiligheid kunnen nog dagen of langer blijven hangen. Vooral jonge kinderen kunnen moeite hebben om te begrijpen wat er is gebeurd en waarom zij plotseling moesten vluchten of zich moesten verstoppen.
Wij kunnen niet van kinderen verwachten dat zij zich volledig op hun onderwijs richten wanneer hun gevoel van veiligheid wordt aangetast.
Leerkrachten zijn geen beveiligingsmedewerkers
Ook de positie van leerkrachten en schoolleiding verdient aandacht. Van onderwijspersoneel wordt verwacht dat zij lesgeven, leerlingen begeleiden, orde handhaven en bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen.
Maar wanneer een onbevoegde persoon het schoolterrein betreedt en zich agressief of onvoorspelbaar gedraagt, worden leerkrachten plotseling geconfronteerd met verantwoordelijkheden waarvoor zij niet vanzelfsprekend zijn opgeleid.
Zij moeten in een fractie van een seconde beslissen: leerlingen in veiligheid brengen, deuren sluiten, hulp inschakelen, de situatie observeren en mogelijk zichzelf in gevaar brengen om kinderen te beschermen.
De vraag is daarom niet alleen hoe wij onze leerlingen beschermen, maar ook hoe wij onze leerkrachten, schoolleiders en overige medewerkers beschermen.
Zij mogen niet worden achtergelaten met de verwachting dat zij in iedere gevaarlijke situatie zelf de orde moeten herstellen.
Hoe komt iemand zomaar een schoolterrein op?
Een ander belangrijk vraagstuk is de toegankelijkheid van schoolterreinen. Wanneer iemand eenvoudig over een schutting kan springen en zich vervolgens vrij over gangen en langs klaslokalen kan bewegen, moet worden gekeken naar de beveiliging van het terrein, de controle op toegang en de mogelijkheden om in een noodsituatie snel alarm te slaan.
Niet iedere school beschikt over beveiligingspersoneel, camera’s, goed afgesloten toegangspoorten of voldoende middelen om ongewenste bezoekers direct te signaleren.
Dat maakt het noodzakelijk dat er serieus wordt gekeken naar de veiligheidsvoorzieningen op scholen, niet alleen in Paramaribo, maar in alle districten en woongebieden.
Schoolveiligheid mag geen luxe zijn die afhankelijk is van de financiële middelen, de ligging of de toevallige voorzieningen van een school.
Dit is niet uitsluitend een schoolprobleem
Wanneer personen met verward, agressief of gevaarlijk gedrag in de samenleving rond scholen terechtkomen, raakt dat meerdere verantwoordelijkheidsgebieden.
Schoolbesturen, onderwijsautoriteiten, politie, ouders, buurtorganisaties en relevante zorginstanties moeten nadenken over hoe signalen van onveiligheid worden opgepakt en hoe preventie en snelle interventie kunnen worden georganiseerd.
Daarbij moet ook oog zijn voor mensen die mogelijk kampen met psychische, sociale of andere ernstige problemen. Maar begrip voor iemands situatie betekent niet dat de veiligheid van kinderen en personeel op het tweede plan mag komen.
Zorg en bescherming moeten naast elkaar bestaan. Kinderen mogen nooit de prijs betalen voor het ontbreken van adequate voorzieningen, begeleiding of tijdig optreden.
Wachten op het volgende incident is geen beleid
Het is gemakkelijk om na een incident opgelucht adem te halen omdat de politie snel ter plaatse was, omdat niemand lichamelijk gewond raakte of omdat de man uiteindelijk niet langer op het schoolterrein aanwezig was. Maar als we pas reageren wanneer iemand een school binnenloopt, leerlingen bedreigt of paniek veroorzaakt, zijn we te laat met preventie.
Er moet structureel worden gekeken naar schoolveiligheidsprotocollen, toegangscontrole, noodprocedures, communicatie met de politie, begeleiding van leerlingen tijdens incidenten en ondersteuning van kinderen en personeel na een traumatische gebeurtenis.
Ouders moeten weten welke maatregelen scholen treffen. Leerkrachten moeten weten wat zij moeten doen. Schoolbesturen moeten beschikken over duidelijke procedures. En de verantwoordelijke instanties moeten schoolveiligheid niet pas op de agenda zetten wanneer er iets ernstig misgaat.
Onze kinderen moeten beschermd worden
Het incident op O.S. Sophia’s Lust moet ons aan het denken zetten. Niet om paniek te zaaien, niet om iemand publiekelijk te veroordelen en ook niet om een school of leerkracht met verwijten op te zadelen. Het moet ons dwingen om eerlijk naar de realiteit te kijken.
Hoe veilig zijn onze kinderen wanneer zij op school zijn? Hoe veilig zijn de mensen die dagelijks voor hen zorgen en lesgeven? En welke garanties bieden wij als samenleving dat een schoolterrein niet zomaar toegankelijk is voor personen die een gevaarlijke situatie kunnen veroorzaken?
Onderwijs begint bij veiligheid. Een kind dat bang is, kan niet onbezorgd leren. Een leerkracht die zich onveilig voelt, kan niet met volledige rust lesgeven.
Laten wij daarom niet wachten totdat een incident op een school eindigt met ernstige verwondingen, of erger, voordat schoolveiligheid de prioriteit krijgt die zij verdient.
Onze scholen moeten leeromgevingen zijn, geen plaatsen waar kinderen moeten vrezen voor hun leven, hun veiligheid of die van hun leerkracht.
Ben M.D.
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud







