De toenemende criminaliteit in Suriname vraagt om meer dan bezorgde verklaringen, politieke discussies en incidentele maatregelen. Het vraagt om daadkracht, samenwerking en bovenal politieke verantwoordelijkheid.
Dat de VHP-fractie het initiatief heeft genomen om via een interpellatievoorstel de ernstige veiligheidssituatie in het land aan de orde te stellen, is daarom een ontwikkeling die bijzondere aandacht verdient.
De Nationale Assemblee moet zich niet alleen uitspreken over de veiligheidssituatie, maar ook gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor een structurele aanpak.
De ernst van de situatie wordt onderstreept door de criminaliteitscijfers die het Korps Politie Suriname (KPS) zelf presenteert.
KPS-overzicht
Volgens het KPS-overzicht over de periode van 3 tot en met 30 augustus 2026 werden maar liefst 15 overvallen met vuurwapens, 33 berovingen zonder vuurwapen en 124 inbraken geregistreerd. Daarnaast werden drie levensberovingen geregistreerd.
In dezelfde periode verrichtte de politie 166 aanhoudingen, terwijl 104 verdachten in verzekering werden gesteld. Verder werden drie vuurwapens en twee jachtgeweren in beslag genomen.
Deze cijfers zijn geen abstracte statistieken. Achter ieder geregistreerd misdrijf schuilt een slachtoffer, een gezin, een ondernemer of een gemeenschap die met angst, verlies en onzekerheid wordt geconfronteerd. En het gaat hier slechts om de geregistreerde gevallen binnen één periode van vier weken.
Criminaliteit kent geen politieke kleur
Misschien is dit wel de belangrijkste boodschap die iedere politieke vertegenwoordiger, maar ook iedere burger, tot zich moet laten doordringen: een crimineel maakt geen onderscheid tussen politieke partijen, etnische afkomst, religie of maatschappelijke positie.
Wanneer iemand wordt overvallen, vraagt de rover niet of het slachtoffer NDP’er, VHP’er, NPS’er of lid van een andere politieke organisatie is. Hij vraagt niet naar ras, geloof of politieke overtuiging. Voor de dader telt slechts één ding: zoveel mogelijk buit maken.
Of het slachtoffer een ondernemer, ambtenaar, winkelier, gepensioneerde, arbeider of gewone burger is, maakt voor de crimineel weinig verschil.
Waarom zouden wij de bestrijding van criminaliteit dan wel langs politieke lijnen organiseren?
De realiteit is dat iedere Surinamer slachtoffer kan worden. Vandaag kan het een aanhanger van de coalitie zijn, morgen een lid van de oppositie en overmorgen iemand die helemaal niets met politiek te maken heeft. Criminaliteit treft de samenleving als geheel en vereist daarom een gezamenlijke nationale aanpak.
Het interpellatievoorstel van de VHP moet meer zijn dan een parlementair debat
Op 8 november 2026 hebben DNA-leden, onder wie Asis Gajadien, K. Thakoer, M. Dasai, R. Wang, A. Jarbandhan en H. Lalmahomed, een interpellatievoorstel ingediend om de regering op korte termijn uitleg te laten geven over de heersende veiligheidssituatie.
In het voorstel wordt onder meer gewezen op de ernstige gewapende roofovervallen, roofmoorden en de toenemende gevoelens van onveiligheid binnen de samenleving.
Ook worden vragen opgeworpen over de beschikbare personele, financiële en materiële middelen van de politie en de effectiviteit van de tot nu toe getroffen maatregelen.
Het initiatief van de VHP om dit onderwerp via het parlement aan de orde te stellen, verdient ondersteuning. Maar daarmee is de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de initiatiefnemers gelegd.
De overige DNA-leden moeten eveneens beseffen dat zij volksvertegenwoordigers zijn van de gehele Surinaamse samenleving. Hun verantwoordelijkheid houdt niet op bij het verdedigen van het regeerbeleid of het bekritiseren van de oppositie.
Het kan niet zo zijn dat een voorstel wordt afgewezen omdat het afkomstig is van een politieke tegenstander. Evenmin mag een noodzakelijk veiligheidsinitiatief worden tegengehouden omdat het politiek niet goed uitkomt.
Wanneer het gaat om de bescherming van mensenlevens en eigendommen, moet het partijpolitieke belang wijken voor het algemeen belang.
Criminaliteitsbeheersing begint vóór de arrestatie en eindigt niet bij de gevangenispoort
Een belangrijk aspect dat in de discussie over criminaliteitsbestrijding meer aandacht verdient, is het volledige traject van criminaliteitsbeheersing.
Een effectief veiligheidsbeleid kan niet uitsluitend bestaan uit roadblocks, verkeerscontroles, politieacties en het aanhouden van verdachten.
Dergelijke acties kunnen noodzakelijk zijn om de openbare orde te handhaven, verdachten op te sporen en criminaliteit op bepaalde momenten terug te dringen. Maar zij vormen niet de volledige oplossing.
De vraag moet niet alleen zijn hoeveel criminelen worden aangehouden, maar ook hoe wordt voorkomen dat nieuwe daders ontstaan en hoe wordt voorkomen dat personen die hun straf hebben uitgezeten opnieuw in de criminaliteit belanden.
Daarom moet criminaliteitsbeheersing vanuit drie samenhangende trajecten worden benaderd.
Het eerste is het voortraject: preventie. Hierbij moet worden geïnvesteerd in jongeren, onderwijs, werkgelegenheid, begeleiding van kwetsbare groepen en het vroegtijdig signaleren van personen die dreigen af te glijden naar criminaliteit. Politie, scholen, gezinnen, maatschappelijke organisaties en lokale gemeenschappen moeten hierin samenwerken.
Het tweede traject betreft de periode tijdens de detentie. Een gevangenisstraf moet niet uitsluitend gericht zijn op het ontnemen van de vrijheid als vergelding voor een gepleegd misdrijf.
Waar mogelijk moet deze periode ook worden benut voor gedragsverandering, onderwijs, beroepsopleidingen, vaktraining en psychologische en sociale begeleiding.
Het derde traject is misschien wel het meest onderschatte: de periode na de vrijlating.
Resocialisatie mag geen papieren plan blijven
Het door het KPA gepresenteerde resocialisatieplan verdient daarom bijzondere aandacht. Een dergelijk plan mag niet uitsluitend worden opgesteld om aan te tonen dat er over beleid is nagedacht. Het moet daadwerkelijk worden uitgevoerd en meetbare resultaten opleveren.
Het heeft weinig zin om iemand jarenlang op te sluiten, zonder aandacht te besteden aan de vraag hoe die persoon na zijn vrijlating opnieuw op een verantwoorde manier deel kan nemen aan de samenleving.
Wat gebeurt er wanneer een gedetineerde zijn straf heeft uitgezeten? Waar gaat hij naartoe? Heeft hij een opleiding gevolgd? Beschikt hij over vaardigheden waarmee hij werk kan vinden?
Is er begeleiding bij het vinden van huisvesting en werk? Is er een sociaal vangnet dat voorkomt dat hij opnieuw terechtkomt in het milieu waarin hij eerder criminaliteit pleegde?
Dit zijn geen vrijblijvende vragen. Het zijn essentiële onderdelen van een serieus veiligheidsbeleid.
Re-socialisatie moet niet eindigen op de dag waarop iemand de gevangenispoort verlaat. Er moet een gestructureerd natraject komen waarbij vrijgelaten personen, binnen de wettelijke mogelijkheden en met respect voor hun rechten, gedurende een bepaalde periode worden begeleid en gevolgd.
Dat betekent onder meer periodieke gesprekken, maatschappelijke begeleiding, ondersteuning bij werkgelegenheid, eventuele verslavingszorg en samenwerking met familie en maatschappelijke organisaties.
Waar een rechterlijke uitspraak of wettelijke regeling toezicht of voorwaarden voorschrijft, moet daarop ook daadwerkelijk worden toegezien.
Het doel hiervan is niet om iemand die zijn straf heeft uitgezeten voor altijd als crimineel te blijven behandelen. Het doel is juist om herhaling van strafbare feiten te voorkomen en de kans op een succesvolle terugkeer in de samenleving te vergroten.
Een samenleving die uitsluitend investeert in opsluiting, maar nauwelijks in terugkeer en begeleiding, loopt het risico dat dezelfde personen na verloop van tijd opnieuw in het strafrechtelijke systeem terechtkomen.
Het KPS kan hierin een belangrijke rol vervullen, maar is hiervoor niet verantwoordelijk. Het gevangeniswezen, het Ministerie van Justitie en Politie, de reclassering, sociale diensten, onderwijsinstellingen, werkgevers en maatschappelijke organisaties moeten gezamenlijk een sluitend traject ontwikkelen.
Ook De Nationale Assemblee moet erop toezien dat het gepresenteerde re-socialisatiebeleid daadwerkelijk wordt uitgevoerd, voldoende middelen krijgt en periodiek wordt geëvalueerd.
Waar blijven de structurele maatregelen?
De samenleving heeft behoefte aan meer dan politiecontroles en tijdelijke veiligheidsacties nadat een ernstig misdrijf heeft plaatsgevonden.
Er moet duidelijkheid komen over de personele bezetting van het KPS, de beschikbaarheid van politievoertuigen, communicatiemiddelen, bewapening, forensische ondersteuning en andere noodzakelijke voorzieningen.
Daarnaast moet worden gekeken naar de effectiviteit van de opsporing, de samenwerking met het Openbaar Ministerie en de voortgang van strafzaken.
Het aantal aanhoudingen is belangrijk, maar de samenleving wil ook weten hoeveel verdachten daadwerkelijk worden vervolgd en veroordeeld.
Preventie moet eveneens een centrale plaats innemen. Jongeren die door werkloosheid, sociale achterstelling, gebrek aan perspectief of andere maatschappelijke omstandigheden kwetsbaar zijn voor criminaliteit, moeten tijdig worden bereikt.
Dat betekent niet dat daders van geweldsdelicten hun verantwoordelijkheid mogen ontlopen. Integendeel, een effectieve rechtsstaat moet zowel voorkomen als optreden, bestraffen en begeleiden.
Ook moet de regering periodiek verantwoording afleggen over de resultaten van het veiligheidsbeleid. Niet alleen over het aantal uitgevoerde acties, maar vooral over de vraag of burgers daadwerkelijk veiliger zijn geworden en of de kans op slachtofferschap afneemt.
Veiligheid is een verantwoordelijkheid van de gehele staat
De bescherming van personen en goederen behoort tot de fundamentele verantwoordelijkheden van de staat. Burgers mogen niet het gevoel krijgen dat zij er alleen voor staan terwijl zij dagelijks rekening moeten houden met gewapende overvallen, inbraken en andere vormen van geweld.
Ondernemers moeten hun zaken kunnen sluiten zonder angst om onderweg te worden overvallen. Gezinnen moeten zich thuis veilig kunnen voelen. Ouderen moeten zonder vrees over straat kunnen gaan.
Wanneer mensen hun dagelijkse activiteiten aanpassen uit angst voor criminaliteit, tast dat niet alleen hun persoonlijke vrijheid aan, maar ook het vertrouwen in de overheid, het ondernemingsklimaat en het functioneren van de samenleving.
Het is daarom noodzakelijk dat de regering met een concreet, financieel onderbouwd en meetbaar veiligheidsplan komt. De DNA moet vervolgens toezicht houden op de uitvoering daarvan.
De politiek moet nu haar verantwoordelijkheid nemen
Het initiatief van Asis Gajadien en de overige ondertekenaars biedt De Nationale Assemblee een gelegenheid om te laten zien dat nationale veiligheid boven partijpolitiek kan staan.
De vraag is niet welke politieke partij met de bestrijding van criminaliteit de meeste politieke winst kan behalen. De vraag is hoeveel slachtoffers nog nodig zijn voordat de politiek beseft dat dit een gezamenlijk probleem is.
De coalitie moet bereid zijn voorstellen van de oppositie serieus te behandelen. De oppositie moet op haar beurt bereid zijn constructief mee te werken aan oplossingen.
En alle DNA-leden moeten bereid zijn hun politieke verschillen opzij te zetten wanneer het gaat om de bescherming van de bevolking.
Want wanneer een rover voor iemand staat met een wapen in de hand, verdwijnen alle politieke tegenstellingen naar de achtergrond. Op dat moment is er geen coalitie en geen oppositie. Er is alleen een burger die bescherming nodig heeft.
Suriname heeft geen behoefte aan een politieke wedstrijd over wie het hardst tegen criminaliteit spreekt. Suriname heeft behoefte aan politici die gezamenlijk handelen, verantwoordelijkheid nemen en resultaten leveren.
De veiligheid van de burger mag nooit het slachtoffer worden van politieke verdeeldheid.
Kiran Changoer
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
