Naar aanleiding van de ingezonden opinie van Johannes Damodar Patak, LL.B., MSc, getiteld ‘Stilte van het Openbaar Ministerie: is er sprake van klassenjustitie?’, gepubliceerd op dinsdag 27 oktober 2026 op GFC-Nieuws Opinie, wil ik enkele kritische kanttekeningen plaatsen.
Ik vraag mij steeds vaker af in hoeverre academisch geschoolden, intellectuelen en andere personen met maatschappelijke invloed bereid zijn om daadwerkelijk bij te dragen aan de ontwikkeling van het denkvermogen en de rechtskennis van de Surinaamse samenleving.
Te vaak zie ik dat de gebrekkige kennis van burgers wordt benut om emoties aan te wakkeren, terwijl duidelijke uitleg, juridische voorlichting en rationele argumentatie achterwege blijven.
Gebruik kennis om het volk vooruit te helpen
Meneer Johannes Damodar Patak, als academisch geschoold jurist mag van u worden verwacht dat u niet alleen mogelijke misstanden benoemt, maar de samenleving ook informeert over de juridische mogelijkheden die burgers tot hun beschikking hebben.
Wanneer het Openbaar Ministerie volgens een belanghebbende niet, niet tijdig of onvoldoende optreedt naar aanleiding van een aangifte van een strafbaar feit, is het belangrijk dat burgers weten welke rechtsmiddelen zij kunnen aanwenden.
Waarom zouden wij het volk uitsluitend confronteren met de vraag of er sprake is van klassenjustitie, zonder tegelijkertijd uit te leggen welke stappen juridisch mogelijk zijn om het vermeende onrecht aan te kaarten?
Het gaat mij er niet om dat maatschappelijke misstanden niet aan de kaak mogen worden gesteld. Integendeel. Kritische vragen over het functioneren van het Openbaar Ministerie zijn legitiem en noodzakelijk wanneer daar aanleiding toe bestaat.
Maar kritiek moet gepaard gaan met correcte informatie, zodat burgers zelf een weloverwogen oordeel kunnen vormen.
Leg het volk uit welke mogelijkheden het recht biedt
Bij mijn eigen zoektocht naar informatie kwam ik de volgende informatie tegen:
In het Surinaamse recht is een artikel 4-regeling over beklag niet-vervolging opgenomen (vaak in het Wetboek van Strafrecht / strafvorderlijke bepalingen),
Beklag wegens niet-vervolging (artikel 4)
• Het recht op beklag: Wordt een strafbaar feit niet vervolgd of wordt de vervolging niet voortgezet, dan kan de belanghebbende daarover een beklag indienen bij het Hof van Justitie in Suriname.
• Bevoegdheid van het Hof: Het Hof van Justitie kan de Procureur-Generaal opdragen hierover verslag te doen en kan bevelen dat de vervolging alsnog wordt ingesteld of voortgezet.
Belang van de Staat: Het Hof kan een dergelijk bevel ook weigeren op gronden die ontleend zijn aan het algemeen belang.
• Scheiding van oordeel: De leden van het Hof die over het beklag hebben geoordeeld, nemen bij voorkeur niet deel aan de latere berechting van de zaak.
Doe uw voordeel mee, voorzover u dit niet wist of als dit u om moverende redenen was ontgaan.
De precieze wettelijke grondslag, de toepasselijke voorwaarden en de procedure moeten uiteraard aan de hand van de geldende Surinaamse wetgeving worden gecontroleerd.
Juist daarom is het belangrijk dat juristen hun kennis op een toegankelijke en juridisch correcte manier met de samenleving delen.
Meneer Patak, waarom zou u de lezers niet stap voor stap uitleggen welke mogelijkheden er bestaan, wie een dergelijk verzoek kan indienen, aan welke voorwaarden moet worden voldaan en welke instantie bevoegd is om daarover te oordelen?
Dat zou naar mijn mening een concrete bijdrage leveren aan de rechtskennis van de samenleving. Het geeft burgers niet alleen inzicht in een mogelijk probleem, maar ook handvatten om te begrijpen hoe zij binnen de rechtsstaat kunnen handelen.
Een verantwoordelijkheid die verder reikt dan één jurist
Mijn boodschap is niet uitsluitend aan meneer Patak gericht. Zij geldt voor alle mannen en vrouwen die vanwege hun opleiding, deskundigheid of maatschappelijke positie invloed kunnen uitoefenen op de publieke opinie.
Wie beschikt over kennis, heeft ook een verantwoordelijkheid om die kennis op een constructieve manier in te zetten.
Vooral wanneer het gaat om mensen die minder toegang hebben tot juridische informatie, moeten deskundigen zich inspannen om ingewikkelde vraagstukken begrijpelijk te maken.
Het bewust of onbewust aanwakkeren van emoties zonder voldoende uitleg kan ertoe leiden dat mensen wel verontwaardigd raken, maar niet weten wat zij met die verontwaardiging kunnen doen. Dat helpt de samenleving niet vooruit.
Wij moeten burgers leren kritisch te denken, feiten van vermoedens te onderscheiden en hun rechten en plichten te begrijpen.
Alleen dan kunnen zij zelfstandig beoordelen of er sprake is van ongelijke behandeling, nalatigheid of mogelijk onrechtmatig handelen.
Het Surinaamse volk heeft recht op kennis
Het Surinaamse volk wordt al geconfronteerd met tal van maatschappelijke uitdagingen. Een gebrek aan kennis mag daar niet nog eens bovenop komen.
Wie werkelijk begaan is met de ontwikkeling van onze samenleving, moet daarom niet alleen problemen signaleren, maar ook bijdragen aan oplossingen.
Laten wij ervoor zorgen dat juridische kennis niet beperkt blijft tot de collegebanken, advocatenkantoren en rechtszalen. Maak die kennis toegankelijk voor de gewone burger. Leg uit welke mogelijkheden de wet biedt, waar men terechtkan en welke procedures gevolgd moeten worden.
Dat is geen pleidooi om kritiek te onderdrukken. Het is juist een oproep om kritiek te versterken met kennis, feiten en concrete handelingsmogelijkheden.
Kennis, liefde en zegen hebben één belangrijke overeenkomst: hoe meer wij ze op een verantwoorde manier delen, des te meer mensen ervan kunnen profiteren.
Laten wij daarom niet alleen emoties opwekken, maar vooral kennis overdragen. Niet alleen vragen stellen, maar ook helpen antwoorden te vinden. En niet alleen wijzen op onrecht, maar burgers ook wegwijs maken in de mogelijkheden die de rechtsstaat hun biedt.
Het Surinaamse volk heeft behoefte aan kennis die versterkt, voorlichting die verheldert en deskundigen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus nemen.
Dennis E. Belfor
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
