Er bestaat een hardnekkige neiging bij sommige hoogopgeleide mensen om neer te kijken op personen die weinig scholing hebben genoten.
Alsof een universitair diploma iemand automatisch slimmer, beter of waardevoller maakt dan iemand die de schoolbanken vroegtijdig heeft verlaten. Die houding vind ik bijzonder misplaatst.
Laat één ding duidelijk zijn. Ik ben een groot voorstander van goed onderwijs. Hoe meer iemand leert, hoe meer kennis hij kan vergaren en hoe groter doorgaans zijn mogelijkheden worden.
Iedereen die de kans krijgt om een goede opleiding te volgen, zou die naar mijn mening zoveel mogelijk moeten benutten. Maar scholing is geen vrijbrief om anderen als minderwaardig te behandelen.
Niet iedere kwaliteit staat op een diploma
Ik ken mensen die nauwelijks scholing hebben genoten, maar wel in staat zijn om van Domburg naar de Marinetrap in Paramaribo te zwemmen.
Ik ken ook mannen die zonder enige zichtbare angst op grote hoogten in de bouw werken. Waar sommigen zonder aarzeling op een smalle constructie tientallen meters boven de grond lopen, krijgen anderen bij de gedachte alleen al knikkende knieën.
Daar heb ik respect voor. Ik vraag mij weleens af hoeveel hoogopgeleide mensen in Nederland met hun diploma’s en indrukwekkende cv’s zulke prestaties zouden durven leveren.
En dan hebben we het nog niet eens over mensen die met beperkte middelen een succesvol bedrijf opbouwen, ingewikkelde reparaties uitvoeren zonder handleiding of in crisissituaties kalm blijven terwijl anderen in paniek raken.
Intelligentie kent meer dan één vorm
Een diploma bewijst dat iemand bepaalde kennis en vaardigheden heeft verworven. Het zegt echter niet alles over iemands praktische intelligentie, moed, doorzettingsvermogen, mensenkennis of vermogen om problemen op te lossen.
De ene persoon blinkt uit in theorie, de andere in de praktijk. Sommigen kunnen uitstekend analyseren, terwijl anderen met hun handen oplossingen bedenken waarvoor veel kennis en ervaring nodig zijn.
Dat betekent niet dat alle vaardigheden gelijk zijn, maar wel dat we verder moeten kijken dan alleen schoolpapieren.
Respect is geen kwestie van opleiding
Uiteindelijk heeft ieder mens sterke en zwakke kanten. De hoogopgeleide uit Nederland die neerkijkt op een laaggeschoolde, vergeet misschien dat hij of zij op andere terreinen juist veel van die persoon kan leren.
Onderwijs verdient waardering, maar hoogmoed op basis van een diploma verdient dat niet. Wie werkelijk kennis bezit, zou ook moeten begrijpen dat niemand alles kan en niemand alles weet.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
