Er is iets wat mij steeds weer opvalt wanneer Surinamers na een verblijf in Nederland terugkomen naar Suriname.
Soms hoef je nog geen vijf minuten met iemand te praten om te weten. Deze persoon is een tijdje in Nederland geweest.
Niet omdat hij of zij dat vertelt, maar vanwege de manier waarop er wordt gesproken.
De uitspraak is anders. Het ritme is anders. Sommige woorden klinken ineens behoorlijk Nederlands. En soms denk ik bij mezelf: maar hoe kan het dat je na een paar maanden Nederland ineens zo anders bent gaan praten?
Ik moet eerlijk zeggen dat ik er soms om moet lachen. Zeker wanneer iemand die ik jarenlang ken en die vroeger heel vertrouwd Surinaams sprak, plotseling met een Nederlandse tongval tegenover mij zit.
Dan denk ik weleens: waar is die oude toon gebleven?
Misschien doen we het allemaal een beetje
Toch ben ik in de loop der jaren anders naar dit verschijnsel gaan kijken. Want misschien moeten we niet te snel denken dat iemand zich aanstelt.
Als je langere tijd in Nederland woont, hoor je de Nederlandse manier van spreken iedere dag. Op je werk, op school, in de winkel, in de trein, op straat en bij vrienden. Je wordt voortdurend blootgesteld aan dezelfde klanken en uitdrukkingen.
En taal is sterker dan we denken.
Voor je het weet, neem je bepaalde woorden over. Je gaat bepaalde klanken anders uitspreken en uiteindelijk kan dat zelfs invloed hebben op je accent. Dat gebeurt vaak zonder dat je er bewust voor kiest.
Maar eerlijk is eerlijk. Soms lijkt het bij sommige mensen wel alsof ze bij aankomst op Schiphol meteen een Nederlandse manier van praten hebben aangeleerd.
Geef iemand een paar maanden Suriname
Wat ik dan weer mooi vind, is dat het vaak ook de andere kant op werkt. Laat iemand die jarenlang in Nederland heeft gewoond maar weer een tijdje in Suriname verblijven en langzaam hoor je het vertrouwde Surinaamse ritme terugkomen.
Een woordje hier, een uitdrukking daar en ineens klinkt die persoon weer zoals vroeger.
Daarom oordeel ik er tegenwoordig minder snel over. Misschien is het geen aanstellerij. Misschien is het gewoon een bewijs dat mensen zich aanpassen aan de omgeving waarin ze leven.
Toch blijf ik het bijzonder vinden.
Want sommige Surinamers vertrekken naar Nederland met een typisch Surinaams accent en komen terug met een Nederlands accent.
Nederland verandert blijkbaar niet alleen waar je woont, maar soms ook hoe je klinkt.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
