In de Surinaamse samenleving hoor je het regelmatig: “Kijk, zie je die man daar rijden in een Toyota uit 2000? Oude auto, maar hij is multimiljonair.”
Het is een verhaal dat vaak met bewondering wordt verteld. Alsof het bewijs is dat echte rijkdom stil blijft en mensen met veel geld zich niet bezighouden met luxe.
Maar klopt dat beeld eigenlijk wel?
Als ik kijk naar wie dit verhaal vaak vertelt, valt iets op. Het zijn regelmatig mensen met een lagere sociaal economische positie. Dat zette mij aan het denken.
Misschien is het verhaal van de rijke Surinamer in een oude auto niet alleen een observatie, maar ook een manier om financiële verschillen draaglijker te maken. Een coping mechanisme.
De fabel van de stille rijke Surinamer
In Suriname bestaat al jarenlang het beeld van de persoon die miljoenen in valuta bezit, maar nog steeds eenvoudige kleding draagt, in een oude auto rijdt en nooit laat zien hoeveel geld hij heeft. Het klinkt sympathiek. Het geeft het gevoel dat rijkdom iemand niet verandert.
Maar de werkelijkheid is veel gemengder.
Natuurlijk bestaan er mensen met veel vermogen die bewust eenvoudig leven. Dit wordt ook wel “stealth wealth” genoemd: rijk zijn zonder opvallend gedrag te tonen.
Sommige mensen kiezen liever voor financiële zekerheid dan voor dure spullen.
Tegelijkertijd is het niet logisch om te doen alsof rijke mensen nooit genieten van hun geld.
Mensen met financiële ruimte kunnen vaak een betere auto kopen, vaker reizen, mooier wonen en comfortabeler leven. En veel van hen doen dat ook gewoon.
Waarom blijft dit verhaal populair?
Het idee van de rijke man in een oude auto kan een bepaalde troost bieden. Als iemand zelf weinig financiële ruimte heeft, kan het prettig zijn om te denken: “Die persoon heeft misschien geld, maar leeft uiteindelijk hetzelfde als ik.”
Dat maakt de verschillen minder groot.
Toch moeten we oppassen dat we een mooi verhaal niet verwarren met de werkelijkheid. Er zijn bescheiden rijke Surinamers, maar er zijn ook veel vermogende mensen die hun succes zichtbaar maken. Rijkdom heeft namelijk vele vormen.
Beide kunnen rijk zijn, maar de stille multimiljonair is waarschijnlijk minder vaak te vinden dan mensen graag geloven.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
