Ik was een tijdje geleden aan de telefoon met een kennis van mij in Nederland.
Raciaal gemengd, al decennia woonachtig in de buurt van Rotterdam.
En toch vertelde ze me hoe ze op haar nieuwe werkplek binnen de eerste week al meerdere keren dezelfde vraag kreeg: waar kom je eigenlijk vandaan?
Niet als terloopse opmerking, maar als iets dat beantwoord moest worden. Uitgelegd. Onderbouwd. Het zette me aan het denken over hoe anders dat in Nederland gaat dan hier in Suriname.
Steeds hetzelfde verhaal
In Nederland duikt de vraag overal op. Op het werk, in de trein, op school, bij sociale contacten. Op zich hoeft daar niets mee mis te zijn.
Nieuwsgierigheid is menselijk. Maar wanneer dezelfde vraag tientallen keren terugkomt, wordt het vermoeiend. Je vertelt je verhaal, legt uit waar Suriname ligt, wat Suriname is, en wie jij daarbinnen bent.
Soms verwacht de ander ook nog een les over het slavernijverleden, de koloniale geschiedenis of de Surinaamse keuken. Je wordt zo zonder dat je erom gevraagd hebt een soort rondreizende docent van jezelf.
Suriname is geen eenheid
Wat daarbij ook speelt, is dat Suriname van buiten vaak als één groep wordt gezien. Maar wie weet hoe het daar echt zit, weet beter.
Creolen, Hindostanen, Javanen, Marrons, Chinezen, en meer. Elk met hun eigen geschiedenis, taal en gebruiken. Die nuance verdwijnt zodra iemand in Nederland vraagt: “Maar wat ben je dan precies?”
Niet hiervandaan
Voor de tweede of derde generatie voelt het extra wrang. Wie in Utrecht of Den Haag is geboren heeft soms helemaal geen directe band meer met Suriname, maar krijgt die vraag toch steeds opnieuw.
En daarin zit iets verraderlijks. De vraag “waar kom je vandaan?” impliceert bijna altijd dat je niet van hier bent.
Dat je, hoe lang je ook in Nederland woont of geboren bent, nooit gewoon een Nederlander bent. Altijd een Nederlander met een voetnoot.
In Suriname werkt dat anders. Hier is afkomst zichtbaar en vanzelfsprekend.
Je vraagt eerder “wat is je achternaam?” dan naar iemands etniciteit.
Afkomst is hier bij ons onderdeel van de samenleving, niet iets dat steeds opnieuw uitgelegd of gedefinieerd moet worden.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
