Het rapport “Suriname Jobs and Skills Radar 2030: From Economic Opportunity to Jobs for Surinamese Workers” van de Wereldbank biedt belangrijke inzichten voor de verdere ontwikkeling van het Surinaamse arbeidsmarkt- en skills-systeem.
Volgens het rapport kunnen de uitdagingen op de arbeidsmarkt niet uitsluitend worden opgelost door extra financiële investeringen.
Juist in een periode waarin publieke middelen onder druk staan, is een intensievere samenwerking tussen overheid, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven noodzakelijk.
Door beschikbare kennis, praktijkervaring en capaciteit beter te bundelen, kan Suriname volgens de Wereldbank ook met beperkte middelen belangrijke stappen zetten richting een toekomstbestendig systeem voor vaardighedenontwikkeling.
Zes hervormingsgebieden voor een toekomstgerichte arbeidsmarkt
De Wereldbank heeft in haar routekaart zes belangrijke gebieden geïdentificeerd die gezamenlijk moeten bijdragen aan een betere aansluiting tussen onderwijs, vaardigheden en de behoeften van de economie.
Daarbij ligt de nadruk op het versterken van basisvaardigheden, modernisering van beroepsonderwijs, betere samenwerking met werkgevers, betere arbeidsmarktinformatie en een meer gecoördineerde aanpak.
Achterstanden in basisvaardigheden beïnvloeden kansen op de arbeidsmarkt
Een van de belangrijkste aandachtspunten betreft achterstanden in fundamentele vaardigheden zoals taal en rekenen. Volgens de Wereldbank ontstaan deze problemen vaak al vroeg in de onderwijsloopbaan en hebben zij later gevolgen voor de inzetbaarheid van jongeren op de arbeidsmarkt.
Om deze uitdaging aan te pakken, wordt geadviseerd om versnelde programma’s voor taal- en rekenvaardigheden te ontwikkelen, vooral voordat jongeren instromen in technisch en beroepsonderwijs.
Daarnaast is het belangrijk dat onderwijsinstellingen meer gebruikmaken van leergerichte aanpakken waarbij leerlingen ondersteuning krijgen op basis van hun individuele behoeften.
Werkgevers zoeken naast kennis ook professionele vaardigheden
Naast technische vaardigheden signaleren werkgevers volgens de Wereldbank tekorten op het gebied van zogenoemde soft skills. Hierbij gaat het onder meer om communicatie, samenwerking, probleemoplossend vermogen en professioneel gedrag.
De Wereldbank adviseert om samen met het bedrijfsleven duidelijke normen voor arbeidsmarktgereedheid te ontwikkelen en deze structureel te verwerken in beroepsopleidingen en certificeringsprogramma’s.
Ook wordt gepleit voor uitbreiding van taalprogramma’s in het Nederlands en Engels, met bijzondere aandacht voor jongeren en volwassenen uit het binnenland, prioritaire economische sectoren en een betere toegankelijkheid voor vrouwen.
Technisch en beroepsonderwijs moet beter aansluiten op economie
Volgens het rapport vormt het technisch en beroepsonderwijs (TVET) een belangrijke sleutel voor economische ontwikkeling, maar zijn modernisering en flexibiliteit noodzakelijk.
Verouderde apparatuur, beperkte beschikbaarheid van praktijkgerichte instructeurs en onvoldoende aansluiting tussen opleidingen en de behoeften van werkgevers beperken momenteel de effectiviteit van het systeem.
De Wereldbank adviseert daarom om geselecteerde TVET-instellingen te moderniseren met actuele apparatuur en curricula die samen met het bedrijfsleven worden ontwikkeld.
Ook wordt voorgesteld om het beroep van docent en praktijkinstructeur aantrekkelijker te maken door onder meer erkenningsprogramma’s voor excellente docenten en prestatiegerichte beloningen.
Nauwere samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven nodig
Een betere verbinding tussen opleidingsinstituten en werkgevers is volgens de Wereldbank essentieel. Momenteel verloopt deze samenwerking vaak informeel, waardoor opleidingen onvoldoende snel kunnen inspelen op veranderingen binnen de economie.
Werkgevers uit belangrijke sectoren moeten volgens het rapport structureel worden betrokken bij de ontwikkeling van curricula, beroepsstandaarden en competentieprofielen.
Daarnaast kunnen regionale en internationale partnerschappen strategischer worden ingezet om gespecialiseerde opleidingen en hoogwaardige certificeringen toegankelijker te maken.
Versnippering belemmert ontwikkeling van sterk skills-systeem
De Wereldbank wijst ook op de versnippering binnen het huidige skills-systeem. Verschillende verantwoordelijkheden en beperkte onderlinge afstemming tussen betrokken organisaties maken een effectieve uitvoering van beleid moeilijker.
Als oplossing wordt voorgesteld om een nationale skills-agenda voor vijf jaar te ontwikkelen met duidelijke doelstellingen, verantwoordelijkheden en jaarlijkse meetbare resultaten.
Ook moet volgens de Wereldbank worden gewerkt aan een duurzaam financieringsmodel waarin overheid, bedrijfsleven en andere partners gezamenlijk bijdragen aan opleidings- en certificeringstrajecten.
Betere arbeidsmarktdata noodzakelijk voor beleid
Een toekomstgericht skills-systeem vereist actuele en betrouwbare informatie over de vraag naar en het aanbod van vaardigheden. Volgens de Wereldbank is arbeidsmarktinformatie momenteel nog onvoldoende geïntegreerd.
Een belangrijke aanbeveling is daarom om te werken aan een gezamenlijke aanpak tussen de Vermogensbeheer Arbeidsmarkt (VWA) en het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur om onderwijs- en arbeidsmarktgegevens beter met elkaar te verbinden.
Daarnaast wordt aanbevolen om bestaande digitale initiatieven die werkgevers en werkzoekenden met elkaar verbinden verder uit te bouwen. Sectorale platforms zoals EnergyJobs.sr kunnen volgens het rapport bijdragen aan een betere matching tussen beschikbare talenten en economische kansen.
Samenwerking als sleutel tot economische kansen
De Wereldbank benadrukt dat juist in tijden van beperkte financiële ruimte samenwerking belangrijker wordt. Een sterk skills-systeem vraagt niet alleen om investeringen, maar vooral om gezamenlijke verantwoordelijkheid en betere afstemming tussen alle betrokken partijen.
Door overheid, onderwijs en bedrijfsleven structureel samen te laten werken, kan Suriname volgens het rapport beter inspelen op toekomstige economische ontwikkelingen en meer kansen creëren voor Surinaamse werknemers.
