In Suriname doen al jarenlang verhalen de ronde over de walapa, dat glibberige dier dat zowel in zwampen als kreken voorkomt.
Sommige mensen zijn ervan overtuigd dat het geen gewone vis is. Volgens enkelen is het zelfs een kruising tussen een vis en een slang.
Vooral in het binnenland wordt die overtuiging met veel zekerheid gedeeld. Maar kan dat eigenlijk wel?
Wie ooit een walapa heeft gezien, begrijpt misschien waar die gedachte vandaan komt. Het dier heeft een lang lichaam, glijdt door het water als een slang en beweegt soepel tussen wortels en waterplanten.
Op het eerste gezicht lijkt het haast een kruising, en precies dat voedt het mysterie. In gesprekken hoor ik vaak dat men zegt dat de walapa “half vis, half slang” is en dat het zelfs gevaarlijk zou kunnen zijn.
Deskundigen hebben mij uitgelegd dat er geen sprake kan zijn van zo’n vermenging. Vissen en slangen behoren tot totaal verschillende diersoorten, met een andere manier van voortplanten.
Een slang legt haar eieren op land of krijgt jongen, terwijl een vis haar eitjes in het water legt. Hun erfelijke eigenschappen zijn te verschillend om zich te kunnen vermengen.
Wat men walapa noemt, is volgens biologen waarschijnlijk een aalachtige vis, verwant aan de paling. Door zijn uiterlijk en beweging wekt hij de indruk van een slang, wat het volksverhaal begrijpelijk maakt.
Toch blijft het onderwerp levend. In vele Surinaamse dorpen wordt de walapa nog steeds met een zekere bewondering besproken.
Misschien is het niet de wetenschap, maar juist het verhaal erachter dat de walapa zo interessant maakt. Want in Suriname houdt men van een goed mysterie, vooral als het in het water zwemt.
Ida Thornhill
