Onlangs had ik een interessant gesprek met een vriendin uit Nederland. Zij woont al geruime tijd in Suriname en vertelde mij dat haar één ding steeds opnieuw opvalt.
Volgens haar worden sommige kinderen hier zo beschermend opgevoed dat zij als jongvolwassenen moeite hebben om zelfstandig te functioneren.
Haar woorden waren scherp. Zij vroeg zich zelfs af of een deel van de jongeren daardoor onvoldoende wordt voorbereid op de werkelijkheid van het volwassen leven.
Als voorbeeld noemde zij een alleenstaande moeder die zij kent. Haar zoon van twintig gaat niet alleen naar het Centraal Bureau voor Burgerzaken om documenten te regelen, zijn moeder gaat mee omdat hij dat volgens haar niet aankan.
Haar negentienjarige dochter durft niet zelfstandig naar theorielessen voor het rijbewijs.
Toen de zoon een kleine aanrijding met zijn bromfiets kreeg, was het opnieuw de moeder die de situatie afhandelde.
Volgens mijn vriendin zijn dit geen op zichzelf staande voorbeelden, maar illustraties van een opvoedstijl waarin ouders problemen blijven oplossen die hun kinderen eigenlijk zelf zouden moeten leren aanpakken.
Zelfstandigheid leer je niet op je achttiende
Volgens haar ligt daarin een belangrijk verschil met Nederland. Daar worden kinderen vaak al op jonge leeftijd gestimuleerd om zelf afspraken te maken, alleen te fietsen, een bijbaan te nemen, instanties te benaderen en verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen keuzes.
Ouders blijven betrokken, maar nemen niet automatisch alles over. Juist door kleine uitdagingen zelfstandig op te lossen, ontwikkelen jongeren zelfvertrouwen, weerbaarheid en initiatief.
Beschermen is liefde, loslaten ook
Ik vraag mij af of we in Suriname soms doorslaan in onze beschermende houding. Natuurlijk willen ouders hun kinderen behoeden voor teleurstellingen en problemen. Dat is begrijpelijk en komt voort uit liefde.
Maar liefde betekent ook iemand leren omgaan met tegenslagen, verantwoordelijkheid en onzekerheid.
Misschien ligt de grootste opvoedkundige uitdaging niet in het wegnemen van alle obstakels, maar in het vertrouwen dat een kind ze zelf kan overwinnen.
Jongeren die al vroeg leren zelfstandig beslissingen te nemen, fouten te herstellen en hun eigen zaken te regelen, groeien vaak uit tot volwassenen die steviger in hun schoenen staan.
Bescherming is waardevol, maar uiteindelijk is het de taak van ouders om kinderen niet afhankelijk te houden, maar hen voor te bereiden op een leven waarin zij zonder voortdurende hulp hun eigen weg kunnen vinden.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
