Wat mij in gesprekken met inwoners van Suriname steeds opnieuw opvalt, is dat veel mensen niet begrijpen waarom hun huisarts hen niet zo makkelijk naar een specialist doorstuurt.
Iemand loopt weken of zelfs maanden rond met aanhoudende klachten, gaat opnieuw naar de huisarts en krijgt vervolgens te horen dat er eerst nog iets anders moet worden geprobeerd.
Voor de patiënt is dat frustrerend. Zeker wanneer hij of zij denkt dat een specialist misschien sneller duidelijkheid kan geven.
Maar er speelt nog iets waar veel patiënten zich nauwelijks van bewust zijn. Veel mensen denken dat wanneer er bloed wordt afgenomen, automatisch een uitgebreid bloedonderzoek plaatsvindt.
Dat is een misvatting. In de praktijk worden vaak slechts bepaalde testen aangevinkt en onderzocht. De rest wordt simpelweg niet meegenomen.
En juist daar zit een probleem. Een patiënt krijgt bloed afgenomen, ziet vervolgens misschien een paar uitslagen op papier en gaat ervan uit dat zijn bloed uitgebreid is onderzocht.
In werkelijkheid kan er slechts naar een beperkt aantal waarden zijn gekeken.
Verzekeraars zitten ook aan tafel
Uit privégesprekken die ik regelmatig met artsen voer begrijp ik dat sommige artsen terughoudend kunnen zijn met uitgebreide onderzoeken en verwijzingen.
Niet omdat zij hun patiënten geen goede zorg willen geven, maar omdat zorgverzekeraars scherp letten op de kosten.
In Suriname is dat voor patiënten niet altijd zichtbaar. De arts zit tegenover de patiënt, maar weet tegelijkertijd dat onderzoeken, laboratoriumtesten, beeldvorming en specialistische consulten geld kosten.
Wanneer verzekeraars bepaalde declaraties kritisch beoordelen, niet zonder meer vergoeden of vragen stellen over de medische noodzaak, kan dat volgens artsen een factor worden bij de beslissing om terughoudender te zijn.
Dat is begrijpelijk vanuit het perspectief van kostenbeheersing. Verzekeraars moeten nu eenmaal letten op betaalbaarheid.
Maar er ontstaat een probleem wanneer kostenbeheersing ervoor zorgt dat een arts het gevoel krijgt voortdurend te moeten verantwoorden waarom hij een patiënt verder wil laten onderzoeken.
De patiënt mag niet de dupe worden
Ik vind dat hier veel meer openheid over moet komen. Een patiënt die lange tijd met klachten bij een huisarts blijft komen, wil vooral weten wat er aan de hand is. Niet hoeveel een bepaalde test de verzekeraar kost.
Natuurlijk hoeft niet iedere hoofdpijn tot een MRI, niet iedere buikpijn tot een uitgebreid laboratoriumonderzoek en niet iedere klacht tot een specialistische verwijzing te leiden.
Een huisarts heeft juist de belangrijke taak om medische noodzaak te beoordelen.
Maar wanneer klachten aanhouden, veranderen of verergeren, moet er ruimte zijn om opnieuw te beoordelen of verder onderzoek of verwijzing noodzakelijk is.
Want wat vandaag wordt bespaard op een bloedtest of specialistisch consult, kan morgen een veel grotere rekening opleveren als een aandoening pas laat wordt ontdekt.
De Surinaamse patiënt heeft daarom niet alleen behoefte aan betaalbare zorg, maar ook aan duidelijkheid. Waarom wordt deze test wel gedaan en die andere niet?
Waarom wordt iemand nog niet verwezen? Dat zijn vragen waarop een patiënt gewoon recht heeft.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
