De aanhouding en latere vrijlating van veertien gewapende Chinese mannen in het Sarakreekgebied roept opnieuw fundamentele vragen op over de veiligheid in Suriname.
Volgens minister van Justitie en Politie Harish Monorath toont de operatie aan dat de rechtsstaat functioneert en dat de regering werkt aan ordening en veiligheid in het binnenland.
Dat de autoriteiten hebben ingegrepen, is zonder meer positief. Maar de grotere vraag is: hoe konden gewapende buitenlanders zich überhaupt in het binnenland vestigen met een arsenaal aan wapens en munitie?
Een succesvolle politieactie is belangrijk, maar mag nooit dienen als bewijs dat het veiligheidsbeleid op orde is. Integendeel, deze zaak legt juist de zwakke plekken bloot.
Symptoombestrijding in plaats van structureel beleid
Suriname lijkt steeds vaker pas in actie te komen wanneer een situatie volledig uit de hand dreigt te lopen. Dat gold eerder voor illegale goudwinning, drugstransporten, smokkel, grensoverschrijdende criminaliteit en gewelddadige overvallen.
Nu blijkt opnieuw dat een groep gewapende buitenlanders zich in het binnenland kon ophouden zonder dat de autoriteiten daar eerder zicht op hadden.
Dat roept vragen op over de effectiviteit van de inlichtingenpositie van de staat. Waar waren de controles? Waar was het toezicht? En hoe lang verbleven deze personen al in het gebied voordat werd ingegrepen?
Veiligheid begint niet bij een arrestatie, maar bij preventie.
Open grenzen vormen een nationaal veiligheidsrisico
Monorath erkent zelf dat Suriname lange en moeilijk controleerbare grenzen heeft met Guyana, Frans-Guyana en Brazilië. Dat is geen nieuw gegeven. Juist daarom zou grensbewaking al jaren een topprioriteit moeten zijn.
Iedereen weet dat de uitgestrekte junglegebieden worden gebruikt voor illegale migratie, goudwinning, drugshandel, wapensmokkel en mensenhandel.
Wanneer de overheid onvoldoende aanwezig is in deze gebieden, ontstaat een machtsvacuüm waarin criminelen hun eigen regels bepalen.
Een soevereine staat bestaat niet alleen op papier. Soevereiniteit betekent ook dat de overheid daadwerkelijk controle uitoefent over haar eigen grondgebied.
Het binnenland mag geen niemandsland worden
Het Surinaamse binnenland is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, maar ook kwetsbaar voor illegale activiteiten. Gewapende groepen, illegale mijnbouw en internationale criminele netwerken vormen een groeiende bedreiging.
De bewoners van deze gebieden hebben net zoveel recht op veiligheid als inwoners van Paramaribo, Nickerie of Commewijne.
Wanneer de overheid slechts sporadisch aanwezig is, ontstaat het risico dat anderen de feitelijke controle overnemen. Dat is niet alleen gevaarlijk voor de lokale bevolking, maar ook voor de nationale veiligheid.
Gebrek aan capaciteit mag geen permanent excuus zijn
De minister wijst op een tekort aan personeel en materieel. Dat is een reëel probleem. Maar dezelfde verklaring wordt al jaren gebruikt.
Ondertussen stapelen de veiligheidsincidenten zich op. Gewapende roofovervallen, drugsvangsten, ontsnapte arrestanten, corruptiezaken binnen veiligheidsdiensten en illegale wapens blijven het nieuws domineren.
Wanneer tekorten jarenlang onveranderd blijven bestaan, verandert een verklaring uiteindelijk in een beleidsfalen.
Veiligheid begint ook binnen de veiligheidsdiensten
Het veiligheidsvraagstuk beperkt zich niet tot de landsgrenzen. Ook binnen de veiligheidsdiensten zelf bestaan ernstige uitdagingen.
Regelmatig komen politiefunctionarissen in opspraak wegens corruptie, betrokkenheid bij drugszaken of andere strafbare feiten.
Recent wist bovendien een verdachte, die wordt gelinkt aan georganiseerde criminaliteit, uit een cellenhuis te ontsnappen. In beslag genomen drugs verdwijnen soms spoorloos en ook wapens en waardevolle goederen blijken niet altijd veilig te zijn.
Zolang de integriteit binnen de veiligheidsketen niet volledig wordt gewaarborgd, blijft de bestrijding van criminaliteit kwetsbaar.
Een rechtsstaat kan alleen functioneren wanneer burgers volledig vertrouwen hebben in degenen die de wet moeten handhaven.
Veiligheid is de basis van ontwikkeling
Suriname staat aan de vooravond van grote economische ontwikkelingen, met de olie- en gassector als belangrijke motor voor toekomstige groei. Maar investeerders kijken niet alleen naar economische kansen.
Zij beoordelen ook de veiligheid, de rechtszekerheid, de kwaliteit van de rechtshandhaving en de stabiliteit van een land.
Een land waarin illegale gewapende groepen opereren, georganiseerde criminaliteit terrein wint en grenscontrole tekortschiet, loopt het risico investeringen mis te lopen en internationaal aan geloofwaardigheid in te boeten.
Tijd voor daden
Suriname heeft behoefte aan een breed veiligheidsbeleid waarin preventie, grensbewaking, moderne technologie, betere samenwerking tussen veiligheidsdiensten, voldoende middelen, integriteitsbewaking en een permanente aanwezigheid van de overheid centraal staan.
Veiligheid mag geen reactie zijn op incidenten. Zij moet het resultaat zijn van visie, voorbereiding en daadkracht.
Want uiteindelijk wordt de veiligheid van een land niet gemeten aan het aantal arrestaties, maar aan het vermogen om te voorkomen dat dergelijke situaties überhaupt kunnen ontstaan.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
