Er zijn volkswijsheden die je met een glimlach aanhoort en vervolgens weer vergeet.
En er zijn volkswijsheden die generaties lang blijven voortleven, zelfs wanneer er geen enkel bewijs voor bestaat.
Één daarvan is het verhaal dat een steenpuist zou betekenen dat ergens in de familie een zwangerschap op komst is.
Wat mij de laatste tijd vooral opvalt, is dat dit geloof niet alleen nog leeft onder sommige Surinamers in eigen land.
Tijdens gesprekken die ik heb gevoerd met vakantiegangers die tijdelijk in Suriname waren, maar al jarenlang in Nederland wonen, bleek dat ook onder hen nog mensen zijn die deze theorie serieus nemen.
Een fabel die de oceaan overstak
Dat verbaast mij eerlijk gezegd. Je zou verwachten dat mensen die al lange tijd in Nederland wonen, waar wetenschap en medische informatie gemakkelijk toegankelijk zijn, sneller afscheid nemen van dergelijke overtuigingen.
Toch hoorde ik meerdere keren dat men nog altijd denkt dat een steenpuist een teken kan zijn dat een zus, nicht, tante of ander familielid zwanger is.
Wanneer er vervolgens inderdaad ergens in de familie een zwangerschap wordt aangekondigd, wordt dat gezien als bewijs dat de volkswijsheid klopt. Dat er talloze steenpuisten zijn geweest zonder zwangerschap, wordt meestal vergeten.
Toeval wordt vaak aangezien voor bewijs
De werkelijkheid is veel eenvoudiger. Een steenpuist ontstaat door een ontsteking van een haarzakje of talgklier. Een zwangerschap bij een familielid heeft daar medisch gezien niets mee te maken.
Er bestaat geen wetenschappelijk onderzoek dat ook maar enig verband aantoont.
Toch laat dit verhaal zien hoe krachtig tradities kunnen zijn. Soms zijn mensen meer gehecht aan een mooi familieverhaal dan aan feiten.
Dat geldt niet alleen in Suriname, maar blijkbaar ook voor sommige Surinamers die al jaren in Nederland wonen.
En juist dat vind ik misschien nog wel het meest opmerkelijke van alles.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
