Het nieuws over de onderdirecteur Administratieve Diensten (ODAD) van de Melkcentrale, die volgens interne en externe bronnen ruim SRD 17 miljoen heeft verduisterd, is meer dan een financieel schandaal.
Het is een spiegel van een dieperliggend probleem in Suriname: de institutionele verrotting binnen delen van de publieke sector, waar integriteit te vaak wordt ingeruild voor zelfverrijking en waar controlemechanismen structureel falen.
De feiten zijn ronduit onthutsend. Een ambtenaar, sinds 2005 verantwoordelijk voor de financiële huishouding van een staatsbedrijf, kon jarenlang ongestoord geld opnemen zonder verantwoording af te leggen.
Geen enkele controleketen – niet de interne accountant, niet de kasadministratie, niet het management – greep in. Zelfs toen er tijdens de COVID-19-crisis herhaaldelijk bedragen van SRD 100.000 tot SRD 150.000 uit de kassa verdwenen, bleef het stil. Dat duidt niet op een incident, maar op een structureel gebrek aan toezicht.
Een cultuur van stilzwijgen en gemakzucht
In elk goed functionerend bedrijf is het ondenkbaar dat miljoenen verdwijnen zonder dat alarmbellen afgaan. Maar in de Surinaamse publieke sector lijkt dit geen uitzondering meer.
De “stilzwijgende cultuur” – waarin men elkaar de hand boven het hoofd houdt uit angst, gemak of loyaliteit – is funest voor transparantie.
Dat het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) pas na jaren een intern onderzoek uitvoerde, toont dat toezicht eerder reactief dan preventief is.
De reactie van minister Mike Noersalim klinkt correct: “Wie zich schuldig maakt aan corruptieve handelingen, sturen we naar het OM.” Maar die woorden zijn niet genoeg.
Wat burgers willen horen is hoe dergelijke wanpraktijken jarenlang konden doorgaan in een staatsbedrijf dat nota bene de voedselzekerheid dient.
Hoe kon één persoon zoveel macht vergaren zonder toezicht? Waar waren de Raad van Commissarissen en het ministerie toen het geld letterlijk uit de kas verdween?
Publieke middelen zijn geen privébezit
Elke SRD die uit de Melkcentrale verdwijnt, is gemeenschapsgeld. Het is geld dat had moeten dienen om boeren te ondersteunen, melkprijzen stabiel te houden en productieprocessen te verbeteren. Wanneer dat geld verdwijnt in privézakken, raakt dat de kern van het vertrouwen van burgers in de overheid.
Corruptie in staatsbedrijven is geen boekhoudkundige fout – het is moreel verval. Zolang verantwoordelijken niet publiekelijk ter verantwoording worden geroepen, blijft het signaal aan andere ambtenaren: “het kan, zolang je niet betrapt wordt.”
Wat moet er gebeuren
De aangekondigde “Quick Scan” van LVV is een stap in de juiste richting, maar enkel effectief als deze openbaar, onafhankelijk en structureel wordt uitgevoerd.
Elk staatsbedrijf moet verplicht worden tot jaarlijkse audits, waarvan de resultaten transparant worden gedeeld. Daarnaast moeten raden van commissarissen niet politiek benoemd, maar op basis van deskundigheid en integriteit samengesteld worden.
De Melkcentrale-affaire moet een wake-upcall zijn. Niet alleen voor LVV, maar voor de gehele publieke sector. Wie de handen in de kas steekt, hoort niet met pensioen te gaan – die hoort vervolgd te worden.
Zolang corruptie in staatsbedrijven wordt gezien als “een intern probleem” in plaats van een misdaad tegen het volk, zal de vertrouwenscrisis in Suriname voortduren. Integriteit moet weer de norm worden, niet de uitzondering.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
