Uit het nieuwste rapport blijkt dat het Ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (SoZaVo) in 2023 honderden miljoenen aan sociale bijstand heeft uitgekeerd zónder enige wettelijke grondslag.
Niet een foutje, niet een misverstand, maar een structureel probleem dat al jaren voortsleept.
De financiële steun aan mensen met een beperking en sociaal zwakke huishoudens wordt verstrekt via de Moni Karta, maar deze regeling blijkt juridisch simpelweg niet te bestaan.
Er is geen Staatsbesluit, geen resolutie, geen wettelijke basis. Het ministerie leunt op verouderde missives uit 1999 en 2023, die juridisch hetzelfde gewicht hebben als een interne memo.
Toch ging er in 2023 ruim SRD 476 miljoen doorheen. De Rekenkamer noemt het niet voor niets onrechtmatig uitgekeerd geld.
Dossiers incompleet, controles afwezig
Wie denkt dat het gebrek aan wetgeving het enige probleem is, vergist zich. De Rekenkamer onderzocht 43 dossiers op wijkkantoren in Paramaribo, Wanica en Para, en wat zij aantrof is ronduit zorgwekkend:
Geen medische verklaringen bij personen met een beperking
Geen nutsrekeningen of inkomensbewijzen
Onvolledige voogdijdocumenten
Gebrek aan attestaties-de-vita
Meerdere woonadressen in één dossier
Het is een systeem dat foutgevoeligheid uitnodigt, misbruik faciliteert en chaos normaliseert.
De Rekenkamer waarschuwt zelf dat het risico op dubbele uitkeringen, uitbetalingen aan overledenen en fraude binnen huishoudens enorm is.
En het ergste: de interne controle van SoZaVo functioneert nauwelijks. Richtlijnen worden genegeerd en verificaties blijven uit.
Rechtsonzekerheid voor de kwetsbaarsten
Het ironische of beter gezegd tragische is dat niet SoZaVo, maar de doelgroep zelf het slachtoffer is: mensen met een beperking, alleenstaanden, achtergestelde gezinnen.
Wanneer sociale bijstand geen wettelijke basis heeft, betekent dat dat rechten niet afdwingbaar zijn.
Het betekent dat uitkeringen, hoe broodnodig ook, in principe op elk moment kunnen worden stopgezet.
Het betekent dat burgers die moeten vertrouwen op de overheid worden blootgesteld aan willekeur, inconsistentie en bestuurlijke onzorgvuldigheid.
Een sociaal vangnet zonder wet is geen sociaal beleid. Het is een gunstenstelsel.
Regering moet kiezen: structurele hervorming of bestuurlijke nalatigheid
De Rekenkamer is glashelder: er moet met spoed wet- en regelgeving komen om de sociale bijstand formeel, transparant en controleerbaar te maken.
Maar SoZaVo heeft zelfs niet gereageerd op het conceptrapport. Stilte. Geen weerwoord, geen plan, geen urgentie.
Die stilzwijgende houding maakt één ding duidelijk: de noodzakelijke hervormingen zijn allerminst gegarandeerd. En zolang dat zo blijft, blijft Suriname zitten met een stelsel dat gebouwd is op losse schroeven — en dat is simpelweg onverantwoord.
De vraag die blijft hangen is pijnlijk eenvoudig: Hoe lang accepteert de samenleving nog dat het ministerie dat kwetsbare burgers moet beschermen, zelf een bron van rechtsonzekerheid is?
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
