Wat zich de afgelopen dagen in het Sarakreekgebied heeft afgespeeld, zou Suriname ernstig moeten bezighouden.
Tijdens een driedaagse gezamenlijke actie van de politie Regio Midden en het Nationaal Leger werden vier verdachten aangehouden, illegale goudnederzettingen ontruimd en tien vuurwapens in beslag genomen.
Het ging onder meer om twee AR-15-schouderwapens, vijf enkelschotsvuurwapens, een vijfschotsjachtgeweer, een Glock-pistool en een Roni-conversiesysteem.
De politie stelt dat de actie gericht was tegen illegale goudwinning en dat de betrokken personen eerder waren gesommeerd het gebied te verlaten.
Dit roept een ongemakkelijke vraag op:
Zijn delen van het Surinaamse binnenland inmiddels een gebied geworden waar de wet pas verschijnt wanneer politie en leger gezamenlijk binnenvallen?
Wie heeft daar feitelijk de macht?
Volgens de politie werden in Sarakreek onder anderen personen met de Braziliaanse en Chinese nationaliteit aangetroffen.
Uit het voorlopige onderzoek zou blijken dat zij door Surinamers die het gebied kennen, werden gefaciliteerd in ruil voor een deel van de goudopbrengst.
Als deze bevindingen tijdens het onderzoek worden bevestigd, gaat het dus niet uitsluitend om enkele individuele goudzoekers die de regels overtreden. Dan is sprake van een structuur waarin mensen worden aangevoerd, toegang tot gebieden wordt georganiseerd en goud wordt gewonnen buiten het formele toezicht.
En precies daar begint het probleem van staatsgezag.
Want wie controleert wie het binnenland binnengaat? Wie controleert welke machines er worden aangevoerd? Wie weet hoeveel goud wordt gewonnen? Wie registreert de opbrengsten? En wie controleert de wapens?
Het is geen nieuw probleem
De regering heeft zelf erkend dat Suriname te maken heeft met zowel legale als illegale goudwinning in het binnenland en dat het land onvoldoende inkomsten uit de goudsector haalt.
Ook veiligheid is volgens president Jennifer Simons een belangrijk probleem, mede vanwege overvallen in het achterland.
In augustus stelde de regering bovendien dat incidentele maatregelen niet langer voldoende zijn om de milieuproblematiek en de ordening van de goudsector aan te pakken. Er wordt gewerkt aan een structurele aanpak.
Maar ondertussen blijven acties nodig om illegale mijnbouwers uit gebieden te verwijderen. Eerder dit jaar gebeurde dat bijvoorbeeld bij goudwinningsactiviteiten nabij scholen in Brokopondo. In Brownsberg werden eveneens illegale goudzoekers gesommeerd het gebied te verlaten en werd apparatuur in bewaring genomen.
Dat patroon zegt iets.
Een land kan niet alleen op actie reageren
Een overheid die pas zichtbaar wordt nadat illegale nederzettingen zijn ontstaan, machines zijn geplaatst en vuurwapens aanwezig zijn, loopt achter de feiten aan.
Handhaving is noodzakelijk. Maar handhaving alleen is geen ordening.
Het binnenland heeft permanente aanwezigheid, registratie, controle en samenwerking tussen politie, leger, mijnbouwautoriteiten, milieu-instanties en het traditioneel gezag nodig.
De regering werkt inmiddels aan registratie van kleinschalige mijnbouwers en onderzoekt zelfs de mogelijkheid van een Suriname Gold Authority om de sector beter te reguleren en meer inkomsten voor de staat veilig te stellen.
De vraag is alleen hoe snel die systemen daadwerkelijk zichtbaar worden op de plekken waar de problemen zich voordoen.
Als wapens onderdeel worden van de goudsector
Het meest verontrustende aspect van de actie in Sarakreek is misschien niet eens de goudwinning zelf.
Het zijn de wapens.
Tien vuurwapens in een illegale goudnederzetting is geen detail dat in een politierapport mag verdwijnen. Het zegt iets over de veiligheidsrisico’s die kunnen ontstaan wanneer natuurlijke rijkdommen buiten het formele systeem worden geëxploiteerd.
Enkele weken geleden raakte in Brokopondo al een gouddelver gewond bij een schietincident op een goudconcessie.
Daarmee wordt duidelijk dat de goudsector niet alleen een economische en milieukwestie is. Het is óók een veiligheidskwestie.
Suriname moet zijn binnenland terugvinden
Het Surinaamse binnenland mag geen gebied worden waar mensen met machines, wapens en geld naartoe trekken en waar de overheid vervolgens moet uitzoeken wat daar al maanden of jaren gebeurt.
Goud is van grote economische betekenis voor Suriname. Juist daarom kan de staat zich geen situatie veroorloven waarin een deel van de opbrengsten buiten beeld blijft, milieuschade ontstaat en veiligheid steeds meer onder druk komt te staan.
Een land dat zijn natuurlijke rijkdommen niet kan controleren, verliest uiteindelijk meer dan goud. Het verliest gezag.
De actie in Sarakreek moet daarom niet eindigen met vier aanhoudingen en een aantal in beslag genomen wapens.
Ze moet het begin zijn van een veel grotere vraag:
Wie bestuurt het Surinaamse binnenland wanneer de staat er niet permanent aanwezig is?
Want zolang daarop geen overtuigend antwoord bestaat, blijft de ongemakkelijke conclusie overeind:
Het Surinaamse binnenland dreigt een wild west te worden.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
