Minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur hoopt dat de Raad van Ministers instemt met zijn voorstel om studenten van het Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) en de overige pedagogische instituten kosteloos te laten studeren.
Met deze maatregel wil de minister de instroom van nieuwe leerkrachten stimuleren en het aanhoudende tekort aan onderwijzend personeel helpen terugdringen.
In eerste instantie is het de bedoeling dat studenten de studiekosten die zij al hebben betaald, over alle studiejaren terugkrijgen. De kosten van deze regeling zullen worden gedragen uit de begroting van het ministerie van Onderwijs.
Voor de toekomst wil Currie wel een voorwaarde verbinden aan de financiële ondersteuning. Studenten die gebruikmaken van de regeling, moeten zich ertoe verplichten om na afronding van hun opleiding gedurende een nog vast te stellen aantal jaren in het onderwijs te werken.
Tekort van minstens 169 leerkrachten
De maatregel komt op een moment waarop het Surinaamse onderwijs op verschillende niveaus kampt met een aanzienlijk tekort aan leerkrachten.
Volgens cijfers die Currie begin november in De Nationale Assemblée heeft aangehaald, ontbreken er 68 leerkrachten in de onder- en bovenbouw en 74 vakleerkrachten bij het voortgezet onderwijs.
Op middelbaar niveau zijn daarnaast nog 27 leerkrachten nodig voor verschillende vakken. Daarmee komt het tekort op de genoemde onderwijsniveaus op 169 leerkrachten.
Bij het voortgezet onderwijs gaat het onder meer om tekorten bij wiskunde, biologie, tekenen, lichamelijke opvoeding en natuurkunde.
Op middelbaar niveau zijn vooral Nederlands, natuurkunde en sociologie vakgebieden waarvoor extra leerkrachten nodig zijn.
Het probleem wordt bovendien versterkt door langdurig ziekteverzuim. Volgens de minister zijn 79 leerkrachten langdurig afwezig en daardoor niet inzetbaar voor het onderwijsproces.
Om de personele tekorten op te vangen, heeft het ministerie onder meer gepensioneerde leerkrachten opnieuw ingezet en een beroep gedaan op leerkrachten die momenteel bij andere ministeries werkzaam zijn om terug te keren naar het onderwijs.
Lage instroom en aantrekkelijkheid van het beroep
Een belangrijk aandachtspunt is ook de beperkte instroom bij de lerarenopleidingen. Eerder dit jaar wees Currie erop dat het aantal inschrijvingen bij pedagogische instituten bijzonder laag was.
Zo hadden zich voor het nieuwe schooljaar volgens berichtgeving slechts 25 studenten aangemeld bij het Surinaams Pedagogisch Instituut en was er op dat moment geen enkele inschrijving bij het Christelijk Pedagogisch Instituut.
Ook de aantrekkelijkheid van het beroep speelt een rol. Tijdens het Nationaal Onderwijscongres 2026, waaraan 1.654 personen deelnamen, werd het tekort aan gekwalificeerde leerkrachten als een van de belangrijkste knelpunten binnen het onderwijs genoemd.
Uit de reacties van leerkrachten kwamen daarnaast zorgen naar voren over salarissen, motivatie en werkdruk.
De problemen beperken zich niet tot het aantal beschikbare leerkrachten. Er zijn ook zorgen over de inzet van voldoende gekwalificeerd personeel.
Onderwijsprofessionals hebben erop gewezen dat het tekort ertoe kan leiden dat onbevoegde of beperkt bevoegde onderwijsgevenden voor de klas staan, zonder dat zij altijd over de vereiste opleiding en begeleiding beschikken.
Gepensioneerden opnieuw ingezet, maar betaling blijft uit
De inzet van gepensioneerde leerkrachten is een van de maatregelen waarmee het ministerie probeert de tekorten op te vangen. Die oplossing kent echter ook problemen.
Tijdens een vergadering van De Nationale Assemblée op 5 november bracht DNA-lid Karta Bink naar voren dat gepensioneerde leerkrachten die opnieuw voor de klas zijn ingezet, al elf maanden op hun salaris wachten.
Volgens Bink heeft het ministerie deze onderwijsgevenden gevraagd terug te keren om het personeelstekort te helpen opvangen, maar is hun betaling nog steeds niet geregeld.
Deze kwestie onderstreept dat het aanpakken van het lerarentekort niet uitsluitend draait om het opleiden en aantrekken van nieuwe leerkrachten.
Ook tijdige salarisbetalingen, goede arbeidsvoorwaarden en het behoud van ervaren onderwijsgevenden zijn van belang.
Gratis opleiding als investering in de toekomst
Met het voorstel voor kosteloze lerarenopleidingen wil Currie een financiële drempel voor studenten wegnemen en meer jongeren stimuleren om voor het onderwijs te kiezen.
De terugbetaling van reeds gemaakte studiekosten moet ook studenten die al met hun opleiding zijn begonnen tegemoetkomen.
De voorgestelde werkverplichting moet ervoor zorgen dat de overheid niet alleen investeert in de opleiding van nieuwe leerkrachten, maar dat het onderwijs uiteindelijk ook daadwerkelijk over deze afgestudeerden kan beschikken.
Of de regeling voldoende nieuwe leerkrachten zal opleveren, zal mede afhangen van de belangstelling voor de opleidingen en de omstandigheden waaronder leerkrachten hun werk moeten uitvoeren.
Het structurele tekort vraagt daarom niet alleen om meer instroom, maar ook om beleid dat het beroep aantrekkelijk houdt en ervoor zorgt dat gekwalificeerde leerkrachten voor het onderwijs behouden blijven.
