In een open brief gericht aan de president van Suriname, De Nationale Assemblee (DNA), de Rekenkamer, het Hof van Justitie en het Openbaar Ministerie, spreekt criticus Abdulqadir Jarmohamed zijn diepe verontwaardiging uit over het “structurele falen” van staatsinstellingen tijdens de ambtsperiode van voormalig minister Gillmore Hoefdraad.
Volgens Jarmohamed heeft de passiviteit van deze instellingen geleid tot “een verzwakte rechtsstaat, een ontwrichte economie en een bevolking die het vertrouwen in haar instituties verliest.”
In zijn verklaring stelt Jarmohamed dat de Rekenkamer van Suriname haar grondwettelijke plicht heeft verzaakt door geen krachtig publiek verzet te tonen toen haar controle op het Ministerie van Financiën en de Centrale Bank werd belemmerd. “Toezicht zonder toegang is geen controle,” aldus Jarmohamed.
Ook de Nationale Assemblee krijgt stevige kritiek. De toenmalige voorzitter zou volgens hem hebben gefaald in haar taak om de verslagen van de Rekenkamer te bespreken en het parlement in zijn controlerende rol te versterken. “Politieke loyaliteit mag nooit boven de Grondwet staan,” benadrukt hij.
Hij verwijst daarbij naar de woorden van drs. Natalie Amatmohamed. “Politieke verantwoordelijkheid vereist consistentie, verantwoording en respect voor het geheugen van de samenleving.”
De rechtsstaat vereist moed, niet stilzwijgen
Volgens Jarmohamed heeft ook het Hof van Justitie nagelaten om proactief op te treden toen constitutionele organen werden belemmerd in hun functioneren.
“Rechters moeten niet wachten tot de boef het land verlaat, maar handelen zodra de Grondwet wordt geschonden,” aldus zijn scherpe analyse.
Het Openbaar Ministerie (OM) krijgt eveneens kritiek vanwege het uitblijven van onderzoek naar signalen van financieel wanbeheer.
“Pas na politieke machtswisselingen kwam er beweging in het dossier-Hoefdraad. Dat roept vragen op over onafhankelijkheid en prioriteiten,” schrijft hij.
Jarmohamed stelt dat de gevolgen van dit falen zichtbaar zijn in de huidige realiteit: een staatsschuld van SRD 140 miljard, een bevolking die gebukt gaat onder inflatie en armoede en een rechtsstaat die faalt in haar kernfunctie: bescherming van het algemeen belang.
Hij roept de staatsinstituties op om: publiek verantwoording af te leggen over hun handelen of nalaten, structurele hervormingen door te voeren die onafhankelijkheid en transparantie versterken, de Grondwet actief te verdedigen; ook wanneer dat politiek ongemakkelijk is, en een consistent en transparant beleid te voeren dat het vertrouwen van de samenleving herstelt.
In een opvallende passage richt Jarmohamed zich tot de jonge generatie: “Elk kind van het voortgezet onderwijs kan met hulp van AI corruptie blootleggen. Wat jarenlang verborgen bleef, is nu zichtbaar voor iedereen. De tijd van blind vertrouwen is voorbij. De sluier van macht is gescheurd — en daarachter zien we geen leiderschap, maar zelfverrijking.”
Hij besluit met een oproep aan alle gezagsdragers: “De waarheid moet worden uitgesproken, want waar rechtvaardigheid zwijgt, groeit onrecht. Laat dit geen herhaling worden van het verleden — laat dit het begin zijn van herstel.”
