Criticus Guillermo Feller stelt dat Suriname blijft worstelen met een diepgewortelde politieke en maatschappelijke cultuur waarin emotie, loyaliteit en persoonsverheerlijking vaak belangrijker zijn dan kritisch burgerschap en sterke instituties. Volgens hem vormt die mentaliteit een van de grootste obstakels voor duurzame ontwikkeling van het land.
Feller zegt dat veel mensen nog steeds eerder op zoek zijn naar een leider die hoop en herkenning biedt, dan naar systemen die transparantie, stabiliteit en verantwoordelijkheid garanderen. “Mensen volgen vaak personen in plaats van principes,” merkt hij op.
Volgens de criticus leidt dat ertoe dat politieke leiders snel steun krijgen zonder dat er voldoende kritische vragen worden gesteld over beleid, visie of resultaten op lange termijn.
Historische structuren werken nog steeds door
Volgens Feller is deze manier van denken niet zomaar ontstaan. Hij verwijst naar de langdurige invloed van koloniale structuren, sociale ongelijkheid en hiërarchische machtsverhoudingen die volgens hem nog altijd zichtbaar zijn binnen de samenleving.
Die geschiedenis heeft volgens hem bijgedragen aan een cultuur waarin afhankelijkheid van leiders sterker ontwikkeld is dan vertrouwen in onafhankelijke instituties. Daardoor ontstaat een situatie waarbij politieke loyaliteit vaak zwaarder weegt dan competentie of goed bestuur.
Een land groeit niet door sterke personen
De criticus benadrukt dat duurzame ontwikkeling niet afhankelijk hoort te zijn van individuele politieke figuren, maar van sterke staatsstructuren en controlemechanismen.
Volgens hem worden leiders in Suriname te vaak behandeld als redders, terwijl fundamentele institutionele hervormingen uitblijven.
“Een land groeit niet door sterke personen, maar door sterke instituties,” stelt Feller. Hij waarschuwt dat wanneer burgers vooral denken in termen van “onze leider” in plaats van “ons systeem”, dezelfde problemen zich blijven herhalen.
Volgens hem verklaart dit waarom teleurstelling onder de bevolking telkens terugkeert na verkiezingen. Politieke systemen blijven volgens hem kwetsbaar wanneer loyaliteit belangrijker wordt dan verantwoordelijkheid en transparantie.
Politieke cultuur onder druk
Feller stelt dat de gevolgen van deze politieke cultuur zichtbaar zijn in verschillende maatschappelijke problemen. Hij noemt onder andere het herhalen van bestuurlijke fouten, misbruik van vertrouwen en een gebrek aan langetermijnvisie binnen het bestuur.
Volgens hem ontstaat hierdoor een vicieuze cirkel waarbij burgers steeds opnieuw hopen op verandering via nieuwe gezichten, terwijl de onderliggende structuren grotendeels intact blijven.
Oproep tot mentaliteitsverandering
De criticus pleit daarom voor een fundamentele mentaliteitsverandering binnen de samenleving. Volgens hem moet Suriname evolueren naar een cultuur waarin burgers leiders kritisch controleren in plaats van blind volgen.
“Minder volgen, meer denken. Minder emotionele loyaliteit, meer kritische controle,” aldus Feller. Hij benadrukt dat echte vooruitgang alleen mogelijk is wanneer burgers zichzelf niet uitsluitend zien als supporters van politieke leiders, maar als actieve bewakers van democratie en goed bestuur.
Volgens hem blijft verandering oppervlakkig zolang de samenleving afhankelijk blijft van personen in plaats van systemen die duurzaam functioneren.
