Suriname wordt internationaal regelmatig gepresenteerd als een land met een uitzonderlijk grote bosbedekking, een belangrijke rol in de bescherming van biodiversiteit en een bijdrage aan het beperken van klimaatverandering.
Maar wanneer het gaat om internationale bosfinanciering, rijst een ongemakkelijke vraag: als Suriname zoveel waarde vertegenwoordigt voor de wereld, waarom lijkt het land dan niet in dezelfde mate financieel te profiteren als landen als Brazilië en Guyana?
Bosbehoud wordt internationaal gepresenteerd als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Landen worden opgeroepen hun bossen te beschermen, ontbossing tegen te gaan, biodiversiteit te behouden en bij te dragen aan de mondiale klimaatdoelstellingen. Maar bescherming kost geld.
Het vraagt investeringen in monitoring, handhaving, gemeenschappen, duurzaam ondernemerschap, onderzoek, infrastructuur en alternatieve economische mogelijkheden.
En precies daar wringt het. Suriname kan niet alleen blijven horen hoe belangrijk zijn bossen zijn voor de wereld. Het moet ook kunnen aantonen dat die internationale waardering zich vertaalt in concrete financiële ondersteuning, ontwikkelingsmogelijkheden en economische voordelen.
Brazilië en Guyana: bescherming van het bos levert ook financiële middelen op
Wanneer we naar Brazilië kijken, zien we dat bosbescherming niet uitsluitend als een nationale verantwoordelijkheid wordt behandeld, maar ook als een internationaal financieringsvraagstuk.
Via het Amazonafonds worden internationale bijdragen gekoppeld aan aantoonbare resultaten op het gebied van het terugdringen van ontbossing.
Daarmee wordt bosbehoud onderdeel van een financieringsmodel waarbij internationale partners bijdragen aan de bescherming van een ecosysteem dat wereldwijd van betekenis is.
Ook Guyana heeft bosfinanciering nadrukkelijk verbonden aan internationale partnerschappen en de verkoop van koolstofkredieten.
De gerapporteerde bedragen zijn aanzienlijk. Daarmee ontstaat niet alleen financiële ruimte voor bosbehoud, maar ook een strategisch instrument om de waarde van het nationale bos internationaal te positioneren.
Dit roept een belangrijke vraag op voor Suriname. Waarom lukt het buurlanden om hun bossen om te zetten in omvangrijke internationale financieringsstromen, terwijl Suriname nog steeds worstelt met de zichtbaarheid, toegang en omvang van zijn bosfinanciering?
Het gaat daarbij niet om de vraag welk land het meeste geld verdient aan zijn bos. Het gaat om de vraag welke landen in staat zijn hun natuurlijke kapitaal te vertalen naar concrete afspraken, financiële instrumenten, investeringen en structurele ontwikkelingsprogramma’s.
Suriname bezit waarde, maar waarde alleen brengt geen geld binnen
Suriname beschikt over een enorme natuurlijke rijkdom. Het bos is niet alleen een ecologische schat, maar vertegenwoordigt ook waarde op het gebied van klimaat, biodiversiteit, waterhuishouding, natuurbehoud en de internationale klimaatdoelstellingen.
Maar het bezit van die rijkdom betekent niet automatisch dat financiering beschikbaar komt.
Internationale financiers werken niet uitsluitend op basis van de hoeveelheid bos die een land bezit. Zij kijken ook naar de kwaliteit van voorstellen, aantoonbare resultaten, meetbaarheid, transparantie, institutionele capaciteit, financiële verantwoording en de mate waarin projecten uitvoerbaar zijn.
Daar ligt mogelijk een deel van de uitdaging voor Suriname. We kunnen internationaal benadrukken dat we een groot deel van onze bossen behouden, maar als we onvoldoende concrete, goed onderbouwde en financierbare programma’s presenteren, blijft die boodschap vooral een argument in toespraken en internationale bijeenkomsten.
Een bos dat internationaal van waarde is, moet ook financieel en strategisch worden vertaald naar kansen voor het land en zijn bevolking.
Wie onderhandelt namens Suriname, en met welke strategie?
Bosfinanciering vraagt meer dan deelname aan internationale klimaattoppen, het afleggen van verklaringen en het ondertekenen van samenwerkingsdocumenten. Het vraagt een nationale strategie.
Welke financieringsmechanismen wil Suriname benutten? Welke landen en instellingen zijn bereid structureel te investeren?
Welke projecten zijn gereed om gefinancierd te worden? Hoe worden de middelen beheerd? Welke meetbare resultaten worden aangeboden? En hoe zorgen we ervoor dat internationale afspraken niet blijven steken in intenties?
Suriname zou veel sterker moeten inzetten op een samenhangende onderhandelingsstrategie waarin bosbehoud, klimaatfinanciering, duurzame economische ontwikkeling en de positie van lokale en inheemse gemeenschappen met elkaar worden verbonden.
Het is onvoldoende om te zeggen dat Suriname carbon-negatief is, een groot bosareaal heeft of een belangrijke bijdrage levert aan het klimaat.
Die positie moet worden ondersteund door een stevig dossier, concrete voorstellen, transparante structuren en deskundige onderhandelaars die weten welke financieringsinstrumenten beschikbaar zijn en welke voorwaarden daarbij gelden.
Bosfinanciering mag niet uitsluitend op papier bestaan
Een andere belangrijke vraag betreft de bestemming van ontvangen middelen. Internationale bosfinanciering mag niet alleen worden gezien als een inkomstenbron voor de overheid of als een cijfer dat tijdens internationale conferenties wordt gepresenteerd.
De middelen moeten zichtbaar bijdragen aan bescherming van het bos, duurzame ontwikkeling en de mensen die afhankelijk zijn van het bos.
Denk aan gemeenschappen in het binnenland, inheemse en tribale volken, lokale ondernemers, jongeren en vrouwen die economische mogelijkheden nodig hebben zonder dat natuurbehoud daarvoor moet wijken.
Bosbescherming kan geen duurzaam model zijn waarbij de wereld profiteert van het behoud van Surinaamse natuur, terwijl de gemeenschappen die in en rondom die natuur leven onvoldoende toegang hebben tot ontwikkeling, inkomen, onderwijs, infrastructuur en kansen.
Als Suriname internationale financiering voor bosbehoud wil aantrekken, moet het ook helder kunnen uitleggen wat de maatschappelijke opbrengst daarvan is.
Transparantie over de miljoenen is noodzakelijk
De bedragen die voor Brazilië en Guyana worden genoemd, zijn indrukwekkend. Maar ook voor Suriname is het belangrijk om niet alleen naar buitenlandse voorbeelden te kijken, maar de eigen cijfers op orde te hebben.
Hoeveel geld is daadwerkelijk ontvangen? Hoeveel is toegezegd? Hoeveel is goedgekeurd maar nog niet uitbetaald? Welke bedragen zijn afkomstig uit subsidies, bilaterale overeenkomsten, koolstofkredieten, resultaatgerichte financiering of andere mechanismen? Welke projecten zijn gefinancierd, welke resultaten zijn behaald en welke middelen zijn nog beschikbaar?
Dat onderscheid is essentieel. Toegezegde financiering is niet hetzelfde als ontvangen geld. Een aangekondigd programma is niet hetzelfde als een uitbetaling. En een potentiële opbrengst uit carbonmarkten is niet automatisch gegarandeerde inkomsten.
Suriname verdient een overzicht dat voor de samenleving inzichtelijk maakt hoe de internationale bosfinanciering ervoor staat. Zonder een helder overzicht blijven vergelijkingen met Brazilië en Guyana grotendeels gebaseerd op losse bedragen, aankondigingen en verwachtingen.
Nederland en andere partners: kansen moeten worden omgezet in concrete resultaten
Ook Nederland en andere internationale partners hebben programma’s en financieringsmogelijkheden gericht op tropische bossen en natuurbehoud. Dat biedt Suriname kansen, maar kansen zijn geen garantie op financiering.
De vraag is of Suriname voldoende voorbereid is om deze middelen daadwerkelijk binnen te halen. Zijn de projecten uitgewerkt?
Zijn de betrokken ministeries en uitvoeringsorganisaties op elkaar afgestemd? Is er een duidelijke nationale prioriteitenlijst? Zijn lokale gemeenschappen betrokken? En is er voldoende capaciteit om projecten uit te voeren, te monitoren en te verantwoorden?
Wanneer financieringsmogelijkheden bestaan, maar Suriname onvoldoende voorbereid is om aanvragen om te zetten in concrete, uitvoerbare projecten, dan ligt het probleem niet uitsluitend bij internationale financiers. Dan moet ook kritisch worden gekeken naar onze eigen voorbereiding, beleidscoördinatie en uitvoeringscapaciteit.
De vraag is niet waarom anderen geld krijgen, maar waarom Suriname het niet voldoende weet te verzilveren
Het is gemakkelijk om te wijzen naar Brazilië, Guyana, Nederland of andere internationale partners.
Maar uiteindelijk moet Suriname zelf duidelijk maken wat het wil, wat het aanbiedt, wat het nodig heeft en hoe het de beschikbare middelen verantwoord zal inzetten.
We kunnen niet blijven vertrouwen op onze status als bosrijk land. We kunnen niet iedere internationale bijeenkomst aangrijpen om te benadrukken dat Suriname een belangrijke bijdrage levert aan het behoud van de planeet, zonder tegelijkertijd een agressieve, goed voorbereide en resultaatgerichte financieringsstrategie te voeren.
Bosbehoud is een mondiale verantwoordelijkheid. Maar de rekening van het behoud mag niet uitsluitend bij Suriname en zijn bevolking blijven liggen.
Als de wereld verwacht dat Suriname zijn bossen beschermt, dan moet die bescherming gepaard gaan met eerlijke, voorspelbare en substantieel toegankelijke financiering. En als die financiering beschikbaar is, moet Suriname ervoor zorgen dat het aan tafel zit met de juiste expertise, de juiste voorstellen en de juiste strategie.
Onze bossen zijn niet alleen een nationale trots. Ze vertegenwoordigen internationale waarde. De vraag is of Suriname die waarde voldoende weet te verzilveren.
N. Mohari
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud







