Van vrienden en kennissen die in Nederland op kantoor werken, hoor ik regelmatig verhalen over een merkwaardig verschijnsel.
Je wordt aangenomen vanwege je kennis en vaardigheden, maar ontdekt dat je blijkbaar ook professioneel gezellig moet zijn.
Iedere dag samen lunchen, belangstelling tonen voor het privéleven van collega’s en natuurlijk aanschuiven bij de vrijdagmiddagborrel.
Voor Surinamers die pas in Nederland werken, kunnen die ongeschreven regels een behoorlijke cultuurshock opleveren.
Een uur luisteren naar andermans kinderen
Stel dat je na een drukke ochtend even rustig wilt wandelen. Op sommige kantoren wordt dat kennelijk opgevat als een gebrek aan teamgevoel.
Waarom kom je niet gezellig bij ons zitten?
En wanneer je aanschuift, hoor je voor de zoveelste keer over de nieuwe keuken van Marieke, de hypotheek van Peter, de zwemlessen van de kinderen en de campingvakantie van Henk.
Vijf keer per week een uur verplicht gezellig lunchen. Dat is bijna een volledige werkdag aan gesprekken waar je misschien nauwelijks belangstelling voor hebt.
Vertel je zelf iets over een familiefeest in Paramaribo, dan kan het gesprek binnen een minuut alweer over het kinderfeestje van zaterdag gaan.
Niet gezellig genoeg? Zoek maar een andere baan
Wat ik nog vreemder vind, is dat sommige werkgevers blijkbaar verwachten dat werknemers ook buiten werktijd sociaal beschikbaar zijn.
Op vrijdag wil je na het werk naar huis, maar bij de deur klinkt alweer: “Ga je nu al?”
Er zijn zelfs werkomgevingen waar iemand die onvoldoende meedoet, het advies kan krijgen een andere baan te zoeken omdat hij zogenaamd niet binnen de bedrijfscultuur past.
Dan vraag ik me af waarvoor je eigenlijk wordt betaald. Voor goed werk afleveren of voor enthousiast luisteren naar verhalen over de nieuwe schutting van je collega?
Gezelligheid als onderdeel van je beoordeling
Het vervelende is dat sociale indrukken ook kunnen meespelen in hoe een leidinggevende iemand beoordeelt.
Een uitstekende werknemer die graag zijn eigen pauze invult, kan daardoor als afstandelijk worden gezien.
Natuurlijk is goed contact met collega’s belangrijk. Maar ik vind het nogal overdreven wanneer je bijna verplicht vrienden moet worden met mensen die toevallig op dezelfde afdeling werken.
Gelukkig zijn lang niet alle Nederlandse kantoren zo. Er bestaan ook bedrijven waar iedereen gewoon zijn eigen gang mag gaan.
Misschien moeten Surinamers bij een sollicitatie daarom voortaan vragen hoeveel vrijheid ze tijdens de lunch krijgen.
En als het antwoord luidt dat iedereen één grote familie is, zou ik toch even doorvragen.
Want bij een familie kun je doorgaans ook niet zomaar ontslag nemen.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
