Een gesprek met een zeer rijke Chinese ondernemer in Paramaribo heeft mij toch aan het denken gezet. Hij deed een uitspraak die hard kan overkomen.
Volgens hem heeft een vrouw, en nog sterker een man, die de veertig is gepasseerd, geen perceel of huis bezit en nauwelijks kapitaal heeft opgebouwd, in financieel opzicht gefaald.
Ik vond het een interessante bewering, hoewel ik haar zeker niet als absolute waarheid zie.
Zijn argument was eenvoudig. Suriname mag volgens hem niet voortdurend als excuus worden gebruikt.
Ook in economisch moeilijke tijden lukt het sommige mensen om vermogen op te bouwen. Waarom lukt dat bij de één wel en bij de ander niet, terwijl zij soms dezelfde opleiding hebben gehad?
Opleiding alleen maakt niemand financieel succesvol
Wetenschappelijk onderzoek naar vermogen laat zien dat het antwoord veel ingewikkelder is. Opleiding speelt een rol, maar is beslist niet de enige factor.
Inkomen, spaargedrag, schulden, financiële keuzes, toegang tot kapitaal, ondernemerschap, woningprijzen en familievermogen kunnen allemaal invloed hebben op iemands financiële positie.
De Federal Reserve laat bijvoorbeeld zien dat huishoudens met hogere inkomens veel vaker een woning bezitten en dat opleiding samenhangt met financiële welvaart.
Daar komt iets belangrijks bij. De ene persoon begint het volwassen leven met financiële steun van ouders of familie, terwijl een ander juist jarenlang familieleden moet onderhouden. De één krijgt een bedrijf, woning of grond via familie. De ander begint letterlijk vanaf nul.
Dan is het te gemakkelijk om iemand zonder bezit simpelweg een mislukkeling te noemen.
Toch zit er een ongemakkelijke waarheid in
Tegelijkertijd vind ik dat we de uitspraak van deze ondernemer niet volledig moeten wegwuiven.
Er bestaan mensen die jarenlang redelijk verdienen, maar vrijwel niets opbouwen omdat vrijwel het volledige inkomen wordt uitgegeven. Een dure auto, vakanties, kleding, telefoons en sociale verplichtingen kunnen belangrijker worden gevonden dan sparen of investeren.
Daar ligt wél een persoonlijke verantwoordelijkheid.
Hoeveel opgebouwd
Misschien moeten wij daarom minder vragen hoeveel iemand verdient en vaker hoeveel iemand daadwerkelijk heeft opgebouwd. Rijkdom is immers niet hetzelfde als een hoog inkomen.
De ondernemer gaf mij vooral één belangrijke gedachte mee. Economische omstandigheden verklaren veel, maar verklaren niet alles.
Twee mensen kunnen in hetzelfde land wonen, dezelfde opleiding hebben en toch een totaal verschillende financiële toekomst krijgen.
De vraag is daarom niet alleen waarom iemand arm is gebleven, maar ook welke keuzes, kansen en omstandigheden hem daar hebben gebracht.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
