Onderwijsdeskundige Ivan Fernald heeft tijdens het Nationaal Onderwijscongres 2026 iets gedaan wat veel beleidsmakers jarenlang hebben nagelaten: hij heeft de harde waarheid uitgesproken over de staat van het Surinaamse onderwijs.
Te lang hebben we onszelf wijsgemaakt dat onderwijsvernieuwing gelijkstaat aan vooruitgang. We hebben plannen geschreven, commissies ingesteld, projecten gelanceerd, buitenlandse consultants ingevlogen en mooie slogans bedacht. Maar de vraag die gesteld moet worden is simpel: zijn onze onderwijsresultaten daadwerkelijk verbeterd?
Het eerlijke antwoord is nee.
Fernald heeft gelijk
Fernald heeft gelijk wanneer hij stelt dat er de afgelopen decennia veel is vernieuwd, maar weinig is verbeterd. De realiteit in de klaslokalen spreekt immers voor zich.
Leraren verlaten massaal het onderwijs, jongeren kiezen nauwelijks nog voor een onderwijsopleiding en scholen kampen dagelijks met personeelstekorten.
Ondertussen wordt van de overgebleven leerkrachten verwacht dat zij met beperkte middelen, grote klassen en een groeiende sociale problematiek wonderen verrichten.
De grootste fout die opeenvolgende regeringen hebben gemaakt, is dat zij onderwijsvernieuwing vooral hebben bekeken vanuit structuren, curricula en beleidsdocumenten, terwijl de belangrijkste factor steevast werd vergeten: de leerkracht.
Geen enkel onderwijssysteem kan beter zijn dan de kwaliteit van zijn leraren. Dat is geen mening, maar een internationaal bewezen feit.
Landen die succesvol zijn op onderwijsgebied investeren niet alleen in gebouwen en technologie, maar vooral in het beroep van leraar.
Zij zorgen ervoor dat de beste studenten voor de klas willen staan. In Suriname gebeurt precies het tegenovergestelde.
Leerkracht ondergewaardeerd
Hoe kunnen we spreken over kwaliteitsverbetering wanneer een leerkracht vaak moeite heeft om financieel rond te komen?
Hoe kunnen we jongeren motiveren om voor het onderwijs te kiezen wanneer de maatschappelijke waardering voor het beroep steeds verder afneemt?
Hoe kunnen we excellentie verwachten als degenen die onze kinderen vormen zich voortdurend ondergewaardeerd voelen?
Fernald heeft daarom terecht gepleit voor een maatschappelijke herwaardering van de leraar. Dat moet verder gaan dan mooie woorden tijdens conferenties of op de Dag van de Leerkracht.
Herwaardering betekent betere arbeidsvoorwaarden, professionele ontwikkeling, carrièremogelijkheden en vooral respect voor de cruciale rol die leerkrachten vervullen.
Onderwijs centraal stellen
Ook zijn oproep om onderwijs centraal te plaatsen in de nationale ontwikkeling verdient brede steun. Te vaak wordt onderwijs behandeld als een kostenpost op de begroting, terwijl het in werkelijkheid de belangrijkste investering is die een land kan doen. Geen enkele duurzame economische groei, technologische ontwikkeling of armoedebestrijding is mogelijk zonder sterk onderwijs.
Even belangrijk is zijn pleidooi voor meetbare resultaten. Suriname heeft geen gebrek aan visies, beleidsnota’s en strategische plannen. Waar het vaak aan ontbreekt, is verantwoording. Wanneer doelen niet worden gehaald, moet worden onderzocht waarom.
Wanneer beleid niet werkt, moet het worden aangepast. En wanneer resultaten uitblijven, moet er politieke moed zijn om fouten te erkennen.
Oproep tot actie
De kracht van Fernalds boodschap ligt juist in zijn realisme. Hij ontkent de uitdagingen niet, maar weigert zich erbij neer te leggen. Zijn presentatie was geen klaagzang, maar een oproep tot actie.
Als Suriname werkelijk een Nationale Visie 2035 wil ontwikkelen die meer is dan een document op papier, dan moet het onderwijs daarin een absolute prioriteit krijgen. Niet morgen. Niet volgend jaar. Nu.
Want de toekomst van een land wordt niet gebouwd in vergaderzalen of conferentiezalen. Zij wordt gebouwd in klaslokalen, door gemotiveerde en gewaardeerde leraren die iedere dag investeren in de volgende generatie.
De vraag is niet of Ivan Fernald gelijk heeft.
De vraag is of wij eindelijk bereid zijn om naar hem te luisteren.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
