De goudsector van Suriname staat opnieuw centraal in het nationale debat.
Wat jarenlang een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het land had moeten zijn, blijkt tegelijkertijd een sector met grote uitdagingen: illegale mijnbouw, smokkel en een gebrek aan effectieve controle.
Volgens de regering heeft de staat in het verleden onvoldoende toezicht gehouden op de sector. Daardoor konden illegale activiteiten en gemiste belastinginkomsten zich ontwikkelen, terwijl goud een cruciale pijler vormt van de Surinaamse economie.
Veiligheidsrisico’s in de goudvelden
President Jennifer Geerlings‑Simons benadrukte dat de goudsector niet alleen uit legale concessiehouders en werknemers bestaat. In de binnenlanden opereren volgens haar ook tal van illegale goudzoekers uit zowel Suriname als het buitenland.
Daarnaast zijn er volgens het staatshoofd meldingen van criminelen die met zware wapens in bepaalde goudgebieden actief zijn. Dit maakt de situatie volgens de regering niet alleen economisch, maar ook veiligheidsmatig zorgwekkend.
Speciale politie-eenheid moet orde brengen
Om de controle te versterken, werkt de regering aan de oprichting van een speciale politie-eenheid die zich volledig richt op de goudsector.
Deze unit moet toezicht houden op mijnbouwactiviteiten, illegale operaties aanpakken en de veiligheid in de goudvelden verbeteren.
De uitdaging is echter groot. Volgens de regering kan Suriname niet eenvoudig extra middelen lenen om politie en leger uit te breiden. Het land zal de versterking van toezicht dus grotendeels uit eigen middelen moeten organiseren.
Lagere royalty moet smokkel ontmoedigen
Tegelijkertijd probeert de regering de economische structuur van de sector te hervormen. Volgens minister van Ministerie van Financiën en Planning, Adelien Wijnerman, is de tijdelijke verlaging van de royalty op goud bedoeld om smokkel minder aantrekkelijk te maken.
Het idee achter deze maatregel is dat goudproducenten eerder geneigd zullen zijn hun productie via officiële kanalen te exporteren wanneer de belastingdruk lager is.
Volgens Wijnerman kan een lagere belasting in sommige gevallen juist leiden tot hogere staatsinkomsten, omdat meer transacties officieel worden geregistreerd.
Meer exporteurs, maar weinig transparantie
Ondanks nieuwe regels blijft de sector volgens de regering nog weinig transparant. Waar in het verleden slechts zes tot zeven goudexporteurs actief waren, telt Suriname inmiddels 39 geregistreerde exportbedrijven.
Opvallend is echter dat slechts een klein deel van deze bedrijven daadwerkelijk goud exporteert. Voor de autoriteiten is dat een aanwijzing dat de sector nog altijd ondoorzichtig functioneert.
Balans tussen inkomsten en controle
De regering benadrukt dat de huidige maatregelen onderdeel zijn van een bredere poging om de sector te ordenen. Mocht blijken dat smokkel ondanks de lagere royalty’s niet afneemt, dan kan het tarief volgens president Simons opnieuw worden verhoogd.
De komende periode zal daarom bepalend zijn voor de vraag of Suriname erin slaagt meer controle te krijgen over een industrie die zowel enorme economische kansen als aanzienlijke risico’s met zich meebrengt.
