NDP moet ophouden met doen alsof dit “allemaal verleden tijd” is.
In 2016 liet ex-president Desi Bouterse (erelid van de NDP) zien hoe gevaarlijk het wordt wanneer de regering een grondwetsartikel gebruikt als politieke afstandsbediening voor een strafzaak.
Dat is geen theorie, dat staat beschreven in een verslag van toen.
Misbruik grondwetsartikel
Wat gebeurde er? Bouterse beriep zich op artikel 148 van de Grondwet. Dat artikel zegt dat de regering het
algemene vervolgingsbeleid bepaalt en “in het belang van de staatsveiligheid” in concrete gevallen bevelen
kan geven over vervolging. Bouterse gebruikte precies die route om te proberen de vervolging in het 8
Decemberproces te laten stoppen.
Het gevolg was niet klein. De procureur-generaal kreeg de lijn door, en in de rechtszaal verklaarde de militaire
aanklager (auditeur-militair Elgin) dat hij een bevel had gekregen zijn requisitoir—zijn strafeis, al klaar op
papier—niet uit te spreken.
Dit is de harde kern: een politiek bevel dat rechtstreeks landt in de rechtszaal. Als dat geen alarmbel is voor de
rechtsstaat, wat dan wel?
En let op wat daarna gebeurde. De rechterlijke macht slikte het niet meteen. In het verslag staat dat de
rechters niet gebonden zijn aan het bevel van de regering om de berechting stop te zetten.
Belang Trias Politica
Dat is precies het punt van de Trias Politica: vervolging en berechting mogen niet worden “uitgezet” omdat
het politiek lastig wordt. Daarom werd de zaak verdaagd: de Krijgsraad moest eerst juridisch beoordelen wat
dit bevel eigenlijk betekende.
Maar de schade was al aangericht. Want zelfs al kan een rechter onafhankelijk blijven, zulke politieke ingrepen doen iets met de samenleving: ze zaaien twijfel.
Burgers gaan denken: “recht is macht.” Slachtoffers voelen: “ons recht kan worden afgepakt.” En ambtenaren en aanklagers leren: “als het heet wordt, kan de politiek ingrijpen.”
Staatsveiligheid-knop
Ex- Minister Jennifer van Dijk-Silos verdedigde het ingrijpen met waarschuwingen over “excessen en onlusten”
en beschuldigingen dat de Krijgsraad de Grondwet zou schenden.
Dat is precies hoe dit soort dingen vaak begint: veiligheid wordt het woord waarmee je uitzonderingen
verkoopt.
De les is confronterend: wie vandaag lichtzinnig praat over het hertekenen van OM en rechterlijke macht,
speelt met vuur. Suriname heeft al gezien hoe een “staatsveiligheid-knop” in een politieke topzaak werd
gebruikt. Als we dat normaliseren, is niemand nog zeker dat recht boven macht staat.
Johan Blomhoff
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
