De recente reactie op mijn opiniestuk “Waarom Winti van oorsprong geen geloof is” stelt terecht dat spiritualiteit geen wetenschappelijke legitimatie nodig heeft.
Dat uitgangspunt onderschrijf ik volledig. Tegelijk was het ook niet de inzet van mijn bijdrage om Winti langs een wetenschappelijke meetlat te leggen.
Winti van oorsprong geen geloofssysteem
De kern van mijn betoog was en blijft dat Winti van oorsprong geen geloofssysteem is, maar een ervaringsgerichte levenspraktijk. Juist daarom is het belangrijk onderscheid te maken tussen directe ervaring en de verklaringen die mensen daar in de loop van de tijd aan hebben verbonden.
Wanneer in dat kader wordt gesproken over bewustzijn, waarneming of het menselijke systeem, is dat geen poging om spiritualiteit te reduceren tot westerse wetenschap.
Het is een erkenning dat het leven zelf beschikt over een diepe, natuurlijke intelligentie. Die intelligentie is niet Westers en evenmin exclusief wetenschappelijk; zij is universeel en menselijk.
Het punt waarop nuance nodig is, ontstaat wanneer spirituele ervaringen volledig los worden gekoppeld van het menselijke waarnemingsvermogen.
Dan dreigt ervaring buiten elke verantwoordelijkheid te worden geplaatst. Dat was precies de verduidelijking die mijn oorspronkelijke artikel beoogde: niet om Winti te ontkennen, maar om haar te ontdoen van interpretaties die in de loop der tijd zijn vastgezet als onaantastbare waarheid.
Het spanningsveld ligt niet bij wetenschap die haar grenzen kent, maar bij spiritualiteit die elke vorm van zelfonderzoek afwijst. In dat geval verschuift levende ervaring ongemerkt naar een onaantastbaar idee. Dat doet geen recht aan Winti zoals zij oorspronkelijk functioneerde: nuchter, direct en geworteld in het dagelijks leven.
Buiten discussie
Dat Winti haar eigen normkader kent, staat buiten discussie. Maar een eigen normkader is geen vrijbrief om onderscheidingsvermogen los te laten. Integendeel: elke levende spirituele traditie vraagt om helderheid, integriteit en innerlijke discipline.
Zonder die elementen ontstaat verwarring, projectie en soms machtsmisbruik — verschijnselen die niet voortkomen uit Winti zelf, maar uit menselijke interpretatie.
Mijn bijdrage was dan ook geen aanval op Winti, maar een uitnodiging tot verfijning. Niet alles wat niet meetbaar is, is mystiek. En niet alles wat mystiek is, hoeft onaantastbaar te blijven. Waar ervaring werkelijk is, spreekt zij voor zichzelf en heeft zij geen verdediging nodig.
Misschien ligt de waarde van deze uitwisseling niet in het winnen van een gelijk, maar in het terugbrengen van Winti naar haar kern: geen geloof dat bescherming behoeft, maar een levende praktijk die rust op bewust waarnemen en verantwoordelijk leven.
In die ruimte is dialoog geen bedreiging, maar een vorm van zorg voor de traditie zelf.
R. Tjauw-Foe
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
