In Suriname zien we steeds vaker een pijnlijk fenomeen. Wanneer een man een psychose krijgt of psychisch ontspoort, klinkt al snel het oordeel: “mannen zijn honden”, “ze moeten opgesloten worden” of erger nog: “ze moeten dood.”
Dat zijn harde woorden. Woorden die weinig ruimte laten voor begrip, context of zelfreflectie.
Wat veel mensen niet (willen) weten, is dat een psychose geen keuze is. Het is geen zwakte, geen luiheid en zeker geen kwaadaardigheid. Het is een ernstige mentale ontregeling die vaak ontstaat na jarenlange opstapeling van stress, frustratie, teleurstelling en onverwerkt trauma.
Mannen kroppen op tot het misgaat
Mannen in onze samenleving leren van jongs af aan: “je moet sterk zijn”, “niet huilen”, “doorgaan”. Emoties tonen wordt gezien als zwakte. Hulp zoeken als falen.
Gevolg? Veel mannen slikken alles in. Jarenlang.
Totdat het lichaam en de geest het niet meer aankunnen. Dan komt de uitbarsting — soms verbaal, soms fysiek, soms richting andere mannen, vrouwen of zelfs kinderen. Dat is onacceptabel, maar het is ook niet los te zien van wat eraan voorafging.
Geweld moet veroordeeld worden, ja.
Maar begrip voor de oorzaak is iets anders dan goedkeuring van het gevolg.
We zijn liever lui dan moe
In plaats van te lezen, te leren of te begrijpen wat een psychose werkelijk is, roepen we liever wat. “Google het maar”, zeggen mensen spottend — maar doen het zelf niet. Kritiek geven is makkelijker dan kennis vergaren.
Suriname heeft een groot probleem met mentale gezondheid, maar een nog groter probleem met mentale ontkenning.
Opvoeding: zonen versus dochters
Een gevoelig, maar noodzakelijk onderwerp is opvoeding. In veel huishoudens zien we een scheve balans:
Dochters worden vaak beschermd, verwend en bevestigd
Zonen moeten “hard” zijn, weinig vragen, weinig krijgen
Dat creëert volwassenen met verwachtingen die botsen. Mannen die geleerd hebben om alles te dragen, en vrouwen die nooit geleerd hebben hoe om te gaan met de kwetsbaarheid van een man — of met grenzen, wederzijds respect en verantwoordelijkheid.
Dit is geen aanval op vrouwen, maar een oproep tot zelfreflectie. Manipulatie, machtsstrijd of relaties puur gericht op status of geld beschadigen uiteindelijk beide kanten.
Mannen worden ook psychisch kapotgemaakt
Het idee dat alleen mannen schade toebrengen is te simpel. Psychische beschadiging werkt twee kanten op. Emotionele manipulatie, constante vernedering, financieel misbruik of het systematisch ondermijnen van iemands waarde kan een mens breken — ook een man.
En wanneer een gebroken man ontspoort, wijzen we hem aan als monster, zonder ooit te kijken wie of wat hem zo heeft gemaakt.
Tijd voor volwassen gesprekken
Suriname heeft geen behoefte aan meer geschreeuw, maar aan:
- mentale educatie
- betere opvoeding voor zowel zonen als dochters
- ruimte voor mannen om mens te zijn
- en vooral: verantwoordelijkheid aan alle kanten
Een psychose is geen excuus voor geweld. Maar onwetendheid is ook geen excuus voor haat.
Het wordt tijd dat we stoppen met simplistische oordelen en beginnen met echte gesprekken — hoe ongemakkelijk die ook zijn.
Guillermo Feller
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
