De Vereniging Surinaamse Nederlanders (VSN) had het voornemen om vandaag een conceptwetsvoorstel tot wijziging van de Surinaamse nationaliteitswetgeving aan De Nationale Assemblée (DNA) en de pers voor te leggen.
De VSN heeft echter begrepen dat de DNA inmiddels, in de nacht voorafgaand aan de geplande indiening, een wetsvoorstel over deze kwestie heeft aangenomen.
Hoewel de parlementaire behandeling daarmee een nieuwe fase is ingegaan, vindt de VSN het van belang haar eigen voorstel en visie alsnog publiekelijk kenbaar te maken.
Volgens de organisatie gaat de discussie over de Surinaamse nationaliteit namelijk over een veel bredere groep dan uitsluitend topsporters van Surinaamse afkomst.
Nationaliteitskwestie gaat verder dan voetbal
De huidige discussie over de mogelijkheid voor personen van Surinaamse origine om de Surinaamse nationaliteit te verkrijgen, is in belangrijke mate ontstaan vanuit de wens om voetballers van Surinaamse afkomst voor Suriname te laten uitkomen.
De VSN is van mening dat deze discussie aanleiding moet zijn voor een fundamentele herziening van het nationaliteitsbeleid ten aanzien van de Surinaamse diaspora.
De vraag naar de Surinaamse nationaliteit is volgens de organisatie immers niet uitsluitend een vraagstuk van topsport.
Het betreft de historische, juridische en maatschappelijke relatie tussen Suriname en miljoenen personen die hun oorsprong geheel of gedeeltelijk in Suriname hebben.
De VSN pleit daarom niet voor een regeling die uitsluitend op voetballers is gericht, maar voor een algemene en objectieve wettelijke regeling.
25 november 1975 als historisch ijkpunt
In het conceptvoorstel van de VSN staat 25 november 1975 centraal. Op die datum werd Suriname een onafhankelijke en soevereine staat.
Daarmee vormt deze datum volgens de VSN niet alleen een belangrijk historisch moment, maar ook een natuurlijk juridisch ijkpunt voor de nationaliteitsverhoudingen tussen Suriname en Nederland.
Ook de Wet van 24 november 1975 tot regeling van het Surinamerschap en het ingezetenschap werd rond de onafhankelijkheid vastgesteld en gepubliceerd. De Toescheidingsovereenkomst inzake nationaliteiten tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Suriname trad eveneens op 25 november 1975 in werking.
De VSN vindt daarom dat de gevolgen van deze historische nationaliteitsregeling, inmiddels vijftig jaar later, opnieuw moeten worden bezien.
Bijzondere historische groep
De bestaande Surinaamse nationaliteitswet bevat al regels voor personen die in Suriname zijn geboren en voor personen die via afstamming de Surinaamse nationaliteit verkrijgen.
Volgens de VSN biedt de huidige wet echter onvoldoende oplossing voor de bijzondere historische groep die als gevolg van de onafhankelijkheid tussen verschillende nationaliteitsregimes terecht is gekomen.
Het voorstel van de VSN beoogt daarom een aanvullende regeling te creëren voor personen die vóór of op 25 november 1975 in Suriname zijn geboren, maar op grond van de toen geldende nationaliteitsregelingen niet de Surinaamse nationaliteit hebben verkregen.
Volgens de VSN gaat het daarbij niet om het willekeurig creëren van een nieuw recht, maar om het erkennen en versterken van een historische juridische band met Suriname.
Rechtstreekse afstamming als uitgangspunt
Een belangrijk onderdeel van het conceptvoorstel is dat de regeling niet bij de eerste generatie stopt.
De VSN stelt voor dat ook kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen en verdere rechtstreekse nakomelingen van personen die onder de voorgestelde regeling vallen, aanspraak kunnen maken op de Surinaamse nationaliteit.
Daarbij moet volgens de organisatie sprake zijn van een aantoonbare genealogische afstammingslijn. De regeling zou daarmee niet gebaseerd zijn op een vaag begrip als ‘Surinaamse afkomst’, maar op objectief vast te stellen geboorte en rechtstreekse afstamming.
De VSN acht dit van belang om de regeling juridisch controleerbaar en uitvoerbaar te maken.
Geen onderscheid tussen voetballers en andere Surinamers in het buitenland
De VSN onderschrijft het uitgangspunt dat Surinaamse sporters die hun land willen vertegenwoordigen niet onnodig door nationaliteitsrechtelijke belemmeringen moeten worden beperkt.
Volgens de organisatie mag deze mogelijkheid echter niet uitsluitend voor topsporters gelden.
Ook ondernemers, wetenschappers, kunstenaars, studenten, werknemers, gepensioneerden en andere personen met een aantoonbare historische band met Suriname zouden volgens de VSN onder dezelfde wettelijke criteria moeten kunnen vallen.
“Nationaliteit mag geen privilege voor topsporters worden”, is het uitgangspunt van de organisatie.
Dubbele nationaliteit
Een ander belangrijk onderdeel van het conceptvoorstel betreft de verhouding met een eventuele andere nationaliteit.
De VSN stelt voor dat het verkrijgen van de Surinaamse nationaliteit op grond van de bijzondere regeling niet automatisch tot verlies van een andere nationaliteit leidt.
Dat is volgens de organisatie van groot belang voor de Surinaamse diaspora, waarvan een aanzienlijk deel inmiddels een andere nationaliteit bezit, waaronder de Nederlandse.
De VSN vindt dat iemand niet gedwongen zou moeten worden afstand te doen van een bestaande nationaliteit om zijn historische juridische band met Suriname te kunnen herstellen of voortzetten.
Nationaliteit van rechtswege en eenvoudige registratie
De VSN kiest in haar voorstel voor een zogenoemd recht van rechtswege, gekoppeld aan een eenvoudige registratie en nationaliteitsverklaring.
Wanneer een persoon aan de wettelijke criteria voldoet, zou de nationaliteit volgens het voorstel van rechtswege ontstaan. De registratie door de bevoegde instantie heeft vervolgens uitsluitend een administratief en declaratoir karakter.
De VSN acht een dergelijke systematiek juridisch en administratief beter verdedigbaar dan een individuele naturalisatieprocedure.
Daarmee wordt volgens de organisatie voorkomen dat personen die aan dezelfde wettelijke voorwaarden voldoen afhankelijk worden van een discretionaire beslissing of een langdurige naturalisatieprocedure.
Bewijs van geboorte en afstamming
De VSN realiseert zich dat het voor personen die meerdere generaties buiten Suriname wonen niet altijd eenvoudig zal zijn om alle relevante geboorte- en burgerlijke-standakten te overleggen.
Daarom moet volgens de organisatie ruimte bestaan voor verschillende vormen van bewijs. Naast geboorteakten kunnen onder meer huwelijksakten, overlijdensakten, erkenningsakten, adoptieakten, bevolkingsregisters, familieboekjes, archiefgegevens, historische bevolkingsregistraties en buitenlandse akten een rol spelen.
Wanneer officiële documenten ontbreken, zou een aanvullende bewijsprocedure mogelijk moeten zijn.
De overheid zou daarbij volgens de VSN niet uitsluitend naar één ontbrekend document moeten kijken, maar naar het geheel van beschikbare en betrouwbare bewijsmiddelen.
Geen vervanging van de Toescheidingsovereenkomst
De VSN benadrukt dat haar voorstel niet bedoeld is als vervanging van de Toescheidingsovereenkomst van 25 november 1975.
De overeenkomst blijft volgens de organisatie een afzonderlijke juridische regeling met een eigen betekenis. Het voorgestelde wettelijke kader moet juist aansluiten bij de historische werkelijkheid van 25 november 1975 en een oplossing bieden voor generaties die daarna zijn geboren.
Daarmee wil de VSN een brug slaan tussen het historische nationaliteitsrecht van 1975 en de huidige werkelijkheid van de Surinaamse diaspora.
VSN betreurt beperkte betrokkenheid diasporaorganisaties
Naast de inhoud van de nationaliteitsregeling plaatst de VSN vraagtekens bij de wijze waarop de diaspora bij het wetgevingsproces wordt betrokken.
De organisatie stelt dat de Surinaamse ambassadeur in Den Haag verschillende diasporaorganisaties heeft uitgenodigd op de ambassade, maar dat deze organisaties volgens de VSN niet vooraf zijn gevraagd om hun visie of advies over het ontwerp en de bredere nationaliteitskwestie te geven.
De VSN vindt dit betreurenswaardig, omdat het volgens haar gaat om een groep mensen die rechtstreeks door de nieuwe regelgeving wordt geraakt.
“Men beslist over een groep mensen zonder hen voldoende te betrekken bij het proces”, aldus de VSN.
De organisatie vraagt zich daarom af in hoeverre de bijeenkomsten op de ambassade daadwerkelijk bedoeld zijn geweest om inhoudelijke input van diasporaorganisaties te verzamelen.
VSN roept DNA op discussie te verbreden
Nu de DNA inmiddels een wetsvoorstel over de nationaliteitskwestie heeft aangenomen, vindt de VSN het belangrijk dat de discussie niet stopt bij de positie van topsporters.
Volgens de organisatie biedt de huidige ontwikkeling juist aanleiding om breder te kijken naar de juridische positie van de Surinaamse diaspora.
De VSN roept de DNA, regering en andere betrokken instanties daarom op om te onderzoeken of de huidige regeling kan worden aangevuld met een algemene, objectieve en juridisch controleerbare regeling voor personen die op 25 november 1975 in Suriname waren geboren en hun rechtstreekse nakomelingen.
De organisatie stelt dat 25 november 1975 daarbij als historisch uitgangspunt kan dienen.
Deskundigen beschikbaar voor verdere advisering
De VSN geeft aan dat zij voor verdere juridische advisering deskundigen op het gebied van nationaliteits- en vreemdelingenrecht kan raadplegen.
Genoemd worden onder meer Prakken d’Oliveira in Amsterdam, Everaert Advocaten in Amsterdam, Jankie Advocatuur in Hoofddorp en Den Haag en Notariskantoor mr. R.A. Soerdjbalie in Paramaribo.
De VSN zegt bereid te zijn haar voorstel nader toe te lichten aan de President van de Republiek Suriname, de regering, De Nationale Assemblée, de Commissie Naturalisatie, het Ministerie van Binnenlandse Zaken, het Ministerie van Justitie en Politie en andere betrokken maatschappelijke organisaties.
Historische band vraagt om moderne wettelijke oplossing
De VSN beschouwt de huidige discussie als een mogelijkheid om een vraagstuk dat sinds de onafhankelijkheid speelt opnieuw en structureel te bekijken.
De onafhankelijkheid van Suriname heeft op 25 november 1975 een nieuwe staat en een nieuwe nationaliteitsrechtelijke verhouding met Nederland doen ontstaan.
Volgens de VSN betekent die juridische scheiding echter niet dat de historische, maatschappelijke en familiale verbondenheid tussen Suriname en zijn diaspora is verdwenen.
De organisatie vindt daarom dat de wetgever deze historische verbondenheid op een objectieve en juridisch controleerbare manier kan erkennen.
Het uiteindelijke doel moet volgens de VSN niet alleen zijn om enkele sporters voor het nationale elftal beschikbaar te maken, maar om een duurzame en eerlijke nationaliteitsregeling tot stand te brengen voor alle personen die op basis van geboorte en aantoonbare rechtstreekse afstamming een historische band met Suriname hebben.
