Het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur voert met ingang van het schooljaar 2026-2027 het Voorbereidend Jaar bij de Pedagogische Instituten opnieuw in.
Met deze maatregel wil het ministerie de instroom van studenten in de pedagogische opleidingen verruimen en tegelijkertijd studenten die nog niet voldoen aan de reguliere toelatingseisen voor Basisjaar 1 een mogelijkheid bieden zich gericht voor te bereiden op de verdere opleiding tot leerkracht.
Het Voorbereidend Jaar wordt onderdeel van het opleidingstraject binnen de Pedagogische Instituten. Studenten krijgen gedurende dit jaar de gelegenheid om hun kennis, vaardigheden en basiscompetenties verder te ontwikkelen en zich voor te bereiden op de eisen die gelden voor de verdere opleiding.
Voor wie is het Voorbereidend Jaar bedoeld?
Het Voorbereidend Jaar is bedoeld voor geslaagden van het LBO-B die nog niet voldoen aan de reguliere toelatingseisen voor Basisjaar 1, maar volgens het ministerie wel het potentieel hebben om een pedagogische opleiding te volgen.
Voor toelating tot het Voorbereidend Jaar komen LBO-B-geslaagden in aanmerking die voor zowel Nederlands als Rekenen minimaal het cijfer 5 hebben behaald.
Het ministerie benadrukt dat het cijfer 5 uitsluitend de minimale toelatingsnorm voor het Voorbereidend Jaar vormt. Het is geen norm voor rechtstreekse toelating tot Basisjaar 1 en evenmin het vereiste eindniveau voor het verdere traject aan het Pedagogisch Instituut.
Voorbereidend Jaar is geen directe toegang tot Basisjaar 1
Een belangrijk onderdeel van de bekendmaking is de verduidelijking dat een student die met minimaal een 5 voor Nederlands en Rekenen wordt toegelaten tot het Voorbereidend Jaar, niet automatisch toegang krijgt tot Basisjaar 1.
Het Voorbereidend Jaar is juist bedoeld om studenten gedurende een gericht traject te begeleiden en hun kennis en vaardigheden te versterken.
Pas na een succesvolle afronding van het Voorbereidend Jaar en wanneer aan de vastgestelde doorstroomeisen is voldaan, kan de student doorstromen naar Basisjaar 1.
Daarmee wil het ministerie voorkomen dat de herinvoering van het Voorbereidend Jaar wordt geïnterpreteerd als een verlaging van de kwaliteitseisen binnen de lerarenopleiding.
Reguliere toelatingseisen blijven ongewijzigd
Het ministerie benadrukt nadrukkelijk dat de herinvoering van het Voorbereidend Jaar geen verlaging van de kwaliteits- of kwalificatie-eisen voor het Pedagogisch Instituut betekent.
Voor directe toelating tot Basisjaar 1 blijven de bestaande toelatingseisen van kracht. Hiervoor komen onder meer geslaagden van Leerjaar 12 van het Algemeen Vormend Onderwijs (AVO) in aanmerking die minimaal een 6 voor Nederlands en Rekenen hebben behaald.
Ook geslaagden van het LBO-C met minimaal een 6 voor Nederlands en Rekenen kunnen rechtstreeks worden toegelaten tot Basisjaar 1.
De reguliere toelatingseis voor Basisjaar 1 blijft daarmee ongewijzigd.
Drie mogelijke instroomroutes
Met de nieuwe regeling ontstaan verschillende routes naar Basisjaar 1. Een geslaagde van het LBO-B die minimaal een 5 voor Nederlands en Rekenen heeft behaald, kan via het Voorbereidend Jaar doorstromen naar Basisjaar 1, mits het voorbereidende traject succesvol wordt afgerond en aan de doorstroomeisen wordt voldaan.
Daarnaast kunnen geslaagden van AVO Leerjaar 12 met minimaal een 6 voor Nederlands en Rekenen rechtstreeks instromen in Basisjaar 1. Hetzelfde geldt voor geslaagden van het LBO-C die voor Nederlands en Rekenen minimaal een 6 hebben behaald.
De maatregel creëert daarmee een aanvullende instroomroute zonder de bestaande normen voor directe toelating tot Basisjaar 1 te wijzigen.
Gericht voorbereiden op het beroep van leerkracht
Volgens het ministerie moet het Voorbereidend Jaar niet worden gezien als een tussenjaar zonder duidelijke onderwijsdoelen. Het vormt een volwaardig onderdeel van het opleidingstraject binnen het Pedagogisch Instituut.
Studenten die tot het traject worden toegelaten, volgen een gericht programma dat erop is gericht hun kennis en vaardigheden te versterken.
Daarmee krijgen zij de mogelijkheid om eventuele achterstanden weg te werken en zich beter voor te bereiden op de eisen van de pedagogische opleiding.
De herinvoering moet op die manier bijdragen aan een bredere instroom van potentiële leerkrachten, terwijl tegelijkertijd wordt vastgehouden aan de kwaliteitseisen die gelden voor de daadwerkelijke opleiding.
Nieuwe kans voor LBO-B-geslaagden
De maatregel biedt in het bijzonder LBO-B-geslaagden die nog niet aan de directe toelatingseisen voldoen een nieuwe mogelijkheid om een loopbaan in het onderwijs na te streven.
In plaats van na het behalen van hun diploma geen toegang te hebben tot Basisjaar 1, krijgen zij via het Voorbereidend Jaar een traject waarin zij gericht kunnen werken aan de noodzakelijke basisvaardigheden.
De regering kiest daarmee voor een systeem waarin studenten niet uitsluitend worden beoordeeld op hun uitgangsniveau, maar ook de mogelijkheid krijgen om zich verder te ontwikkelen richting het vereiste niveau.
